I SA/Gd 1641/16
PostanowienieWSA w Gdańsku2018-05-08
Skład orzekający: Sędzia NSA Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest prawidłowe, jeśli wnioskodawca nie złożył wniosku na urzędowym formularzu PPF pomimo wezwania?Ratio decidendi
Zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest prawidłowe, gdy wnioskodawca nie złożył wniosku na wymaganym urzędowym formularzu PPF, mimo wezwania do uzupełnienia tego braku. Niezłożenie wniosku na właściwym formularzu stanowi brak formalny, który uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie wniosku, a fakt wpisania do rejestru dłużników niewypłacalnych nie zwalnia z tego obowiązku.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, ale nie na urzędowym formularzu PPF. Po otrzymaniu wezwania do uzupełnienia tego braku poprzez złożenie wniosku na właściwym formularzu w terminie 7 dni, wnioskodawca nie dopełnił formalności. W związku z tym starszy referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania. Wnioskodawca wniósł sprzeciw, twierdząc, że dopełnił wszelkich formalności i powołując się na wpis do rejestru dłużników niewypłacalnych.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone zarządzenie starszego referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 maja 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2018 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W.P. na zarządzenie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, z dnia 22 marca 2018 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 października 2016 r., Nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie
Wnioskiem zawartym w piśmie z dnia 2 lutego 2018 r., W.P. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy.
W związku z niezłożeniem wniosku na formularzu PPF, w dniu 7 marca 2018 r. doręczono skarżącemu urzędowy formularz celem jego wypełnienia w terminie
7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Zakreślony termin upłynął bezskutecznie, albowiem skarżący nie przesłał wypełnionego formularza PPF.
Zarządzeniem z dnia 22 marca 2018 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Od powyższego zarządzenia, w ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw wskazując, że dopełnił wszelkich formalności wymaganych dla przyznania prawa pomocy. W szczególności zwrócił uwagę, że został wpisany do rejestru dłużników niewypłacalnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sprzeciw wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone zarządzenie wydane przez referendarza sądowego jest prawidłowe.
Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017., poz. 1369; dalej "p.p.s.a"), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
Dodania wymaga, że konsekwencją wynikającą z przepisu art. 260 p.p.s.a. jest to, iż orzeczenie Sądu wydane w następstwie rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia wydanego przez referendarza sądowego, jest prawomocne z chwilą jego wydania i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia.
W myśl przepisu art. 252 § 2 p.p.s.a., warunkiem koniecznym rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest złożenie go na urzędowym formularzu. Nie może to być przy tym jakikolwiek urzędowy formularz, ale taki, którego wzór został ustalony na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 256 p.p.s.a. Wniosek o obowiązku złożenia wniosku o prawo pomocy na określonym, urzędowym formularzu wypływa wprost z brzmienia przepisu art. 252 § 2 p.p.s.a., w którego treści ustawodawca odwołał się do pojęcia "ustalonego wzoru" formularza. Wzór takiego formularza, obecnie obowiązującego, został określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r., poz. 1257).
W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że niezachowanie określonego w art. 252 § 2 p.p.s.a., wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, jak to miało miejsce w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257 tej ustawy, który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, bez względu na to, czy wniosek złożyła osoba fizyczna, czy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2014 r. I FZ 181/14, z dnia 22 października 2014 r. II FZ 1404/14).
Stwierdzić przy tym należy, że niedopuszczalne jest merytoryczne rozpatrzenie takiego wniosku, jeśli nie została zachowana przewidziana ustawą (p.p.s.a.) szczególna forma jego złożenia (formularz PPF), co jasno wynika z brzmienia art. 252 § 2 i art. 257 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2015 r. I OZ 28/15, z dnia 14 grudnia 2012 r. II FZ 917/12).
W niniejszej sprawie skarżący został wezwany do uzupełnienia braku wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na stosownym, wymaganym przez przepisy prawa urzędowym formularzu. Wzór takiego formularza został przesłany stronie, a przesyłkę odebrano w dniu 7 marca 2018 r. (k. 86). W zakreślonym siedmiodniowym terminie skarżący nie uzupełnił braku wniosku. Prawidłowo zatem referendarz sądowy orzekł o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania wobec tego, że w wyznaczonym terminie strona nie złożyła wniosku w wymaganej prawem formie.
Sąd zwraca przy tym uwagę, że obowiązku złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu nie uchyla fakt wpisania skarżącego do rejestru dłużników niewypłacalnych. Przepis art. 252 § 2 p.p.s.a. wyraźnie stwierdza, że wniosek należy złożyć w odpowiedniej formie i nie ustanawia od tej zasady żadnych wyjątków.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie starszego referendarza sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło