I SA/Gd 1667/15

Dnia 20 kwietnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 sierpnia 2015 r., Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji M.W. wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżanego aktu. Uzasadniając złożony wniosek strona wskazała, że za wstrzymaniem wykonania decyzji przemawia niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wysokość zaległości wraz z odsetkami przekracza bowiem jego możliwości finansowe. Ponadto wnioskodawca podniósł, że jest chory i nadal się leczy. Dodał przy tym, że sytuacja materialna wnioskodawcy wynika z zeznań i informacji podatkowych znanych organowi podatkowemu oraz z akt spraw prowadzonych przed WSA w Gdańsku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – dalej w skrócie zwana p.p.s.a., Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Przepis art. 61 p.p.s.a. wskazuje na szkodę (majątkową, bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 roku, GZ 138/2004). Przywołany wyżej przepis wskazuje wyraźnie, że wstrzymanie wykonania aktu dopuszczalne jest, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że w okolicznościach konkretnej sprawy można zakładać, spodziewać się zaistnienia takiej sytuacji o jakiej mowa w przepisie. Nie może przy tym budzić wątpliwości, że ocena możliwości wystąpienia tego niebezpieczeństwa nie może być przez Sąd dokonywana bez odwołania się do konkretnych okoliczności, odpowiednio potwierdzonych przez wnioskodawcę dowodami. Jeżeli bowiem podatnik twierdzi, że wykonanie decyzji polegającej na obowiązku zapłaty kwoty pieniężnej skutkować będzie powstaniem szkody, to rzeczą wnioskodawcy jest wykazanie tego, że środki pieniężne niezbędne do zapłaty należności publicznoprawnej przekraczają możliwości płatnicze podatnika i doprowadzą np. do utraty środków niezbędnych do poprawy stanu zdrowia. Jak to wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych, domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia tym aktem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak przy tym podstaw, aby żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu za samą stronę (por. postanowienie NSA z 15 stycznia 2015 r., I OZ 1236/14). Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04, z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I FSK 1263/12). Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest więc wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia, wniosek taki powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy (postanowienie NSA z 2 października 2015 r., II OZ 910/15). Bez wskazania konkretnych danych obrazujących aktualną na dzień złożenia wniosku sytuację strony skarżącej nie jest możliwe dokonanie przez Sąd oceny, czy zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania spornej decyzji. Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania decyzji. Uzasadniając swój wniosek, skarżący ograniczył się niemal wyłącznie do wskazania na niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków powołując się przy tym na swoją chorobę. Niemniej jednak, w ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji będzie miało wpływ na stan zdrowia wnioskodawcy. Jeżeli intencją skarżącego było wskazanie, że wykonanie decyzji doprowadzi go do pozbawienia środków pieniężnych niezbędnych do opłacenia świadczeń zdrowotnych, to winien on wykazać, że środkami takimi nie dysponuje w ogóle bądź, że posiada je w wysokości, która uniemożliwia jednoczesne zaspokojenie należności publicznoprawnych i opłacenie kosztów leczenia. Jeżeli natomiast, w ocenie podatnika, wykonanie decyzji będzie prowadziło np. do pogorszenia się jego stanu zdrowia, to winien on również wskazać, w jaki sposób egzekucja należności publicznoprawnych będzie wpływała na zdrowie skarżącego. Takich danych, ani argumentów strona we wniosku nie przedstawiła. Tymczasem do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym strony. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi odbywać się z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jego sytuacji majątkowej (posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym), wysokości przychodów i wydatków, posiadanych środkach pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych a także sytuacji rodzinnej. Brak wiedzy Sądu o wysokości środków, którymi dysponuje strona, nie pozwala na przeprowadzenie oceny tego, czy rzeczywiście wykonanie decyzji wiązałoby się z wyrządzeniem skarżącemu znacznej szkody lub prowadziło do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie można bowiem wykluczyć, że podatnik dysponuje oszczędnościami w wysokości przewyższającej należność orzeczoną decyzją, a tym samym, że nawet zapłata podatku nie uniemożliwi mu zaspokojenia potrzeb związanych z koniecznością opłacenia świadczeń zdrowotnych. Wbrew stanowisku strony, w aktach sprawy brak jest jednocześnie danych odnoszących się do sytuacji majątkowej skarżącego, co tym samym uniemożliwiło Sądowi ustalenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku z urzędu (zgodnie z tezą orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 roku, wydanego w sprawie II OZ 155/2005). Podsumowując, spełnienie przesłanek art. 61 § 3 p.p.s.a. wymaga stwierdzenia prawdopodobieństwa wyrządzenia znacznej szkody lub też trudnych do odwrócenia skutków. Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. Podkreślić przy tym należy, że w sytuacji, gdy wykonanie decyzji polega na obowiązku zapłaty kwoty pieniężnej, wnioskujący winien dokładnie zobrazować swoją sytuację majątkową. W takim przypadku niebezpieczeństwo zaistnienia szkody wiąże się bowiem ściśle ze stanem braku środków na pokrycie należności publicznoprawnych. Zatem samo wskazanie, że z zapłatą należności wynikających z decyzji wiąże się ryzyko uszczuplenia finansów wnioskodawcy, z uwagi na konieczność przeznaczenia środków pieniężnych na zapłatę podatku, a nie np. na koszty leczenia, nie oznacza automatycznie, że wystąpiła przesłanka uzasadniająca wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Podatnik, mimo wykonania decyzji może bowiem dysponować odpowiednim majątkiem na pokrycie należności publicznoprawnych. Rzeczą zatem podatnika domagającego się wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest wykazanie w sposób jednoznaczny, że takich środków majątkowych nie posiada. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.