I SA/Gd 1681/00
WyrokWSA w Gdańsku2001-03-15
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kwoty przekazane małoletniemu dziecku w wykonaniu obowiązku alimentacyjnego mogą być uznane za darowiznę podlegającą odliczeniu od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Kwoty przekazane małoletniemu dziecku w wykonaniu obowiązku alimentacyjnego nie mogą być uznane za darowiznę w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ nie spełniają przesłanek umowy darowizny, a stanowią jedynie realizację obowiązku wynikającego z przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. W związku z tym nie podlegają odliczeniu od podstawy opodatkowania.Stan faktyczny
Podatnik domagał się odliczenia od dochodu za 1996 rok kwot przekazanych na leczenie małoletniej córki, które określił jako darowiznę. Organy podatkowe zakwestionowały możliwość takiego odliczenia, uznając te kwoty za realizację obowiązku alimentacyjnego. Podatnik kwestionował również odliczenie wydatków na literaturę fachową z zakresu BHP. Po uchyleniu przez NSA decyzji Izby Skarbowej we W., Izba Skarbowa w B. ponownie utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję, odmawiając uwzględnienia odwołań podatnika.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Przekazane na rzecz małoletniego dziecka kwoty w wykonaniu obowiązku alimentacyjnego nie mogą zostać uznane za darowiznę w rozumieniu art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./, podlegającą odliczeniu od podstawy opodatkowania.
Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Ł. wyrokiem z dnia 5 października 1999 r. I SA/Łd 2303/98 uchylił decyzję Izby Skarbowej we W. z dnia 21 września 1998 r. w przedmiocie określenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 rok panu Stanisławowi S., uznając skargę częściowo za uzasadnioną. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż w przedmiotowej sprawie wyjaśnienia wymaga kwestia darowizny w zakresie spełnienia przesłanek umowy darowizny, a także jej wykonania i wykorzystania.
Dopiero bowiem ustalenie stanu faktycznego w tym zakresie daje możliwość dokonania odliczeń na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym w roku 1996.
W związku z faktem, iż uchylona została tylko decyzja organu odwoławczego, pozostało ponownie do rozpatrzenia odwołanie podatnika z dnia 15 lipca 1998 r. uzupełnione pismami z dnia 21 lipca 1998 r., 28 sierpnia 1998 r., 10 września 1998 r. i 10 stycznia 2000 r., a także 29 kwietnia 2000 r., 15 maja 2000 r. i 27 czerwca 2000 r.
Po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania wyjaśniającego Izba Skarbowa w B. odwołania nie uwzględniła i decyzją z dnia 18 lipca 2000 r. zaskarżoną decyzję utrzymała w mocy.
W uzasadnieniu Izba podkreśliła, że brak jest podstaw prawnych do odliczenia przez podatnika w badanym roku podatkowym darowizn, skoro przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż w istocie przedmiotowe darowizny przeznaczone były na leczenie małoletniej córki podatnika.
Izba przywołując przepis art. 128, art. 133 par. 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - kodeks rodzinny i opiekuńczy /Dz.U. nr 9 poz. 59/ wywodzi, że na podatniku ciąży obowiązek alimentacyjny wobec małoletniego dziecka i taki charakter miały w istocie "darowizny", których odliczenia bezpodstawnie domaga się skarżący.
Izba podkreśliła także i to, że fakt, iż podatnik nie zamieszkuje z żoną, a także nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa pozostaje bez wpływu na wynikający z powołanego wyżej art. 128 i art. 133 oraz 27 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek alimentacyjny.
Biorąc powyższe pod uwagę Izba stwierdziła, iż przekazywane na rzecz małoletniego dziecka kwoty w wykonaniu tego obowiązku nie mogą zostać uznane za darowiznę w rozumieniu art. 26 ust. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako podlegającą odliczeniu od podstawy opodatkowania, a zatem Urząd Skarbowy we W. słusznie zakwestionował możliwość zastosowania przedmiotowego odliczenia.
Za słuszne Izba uznała również zakwestionowanie przez Urząd Skarbowy dokonanego przez podatnika odliczenia od dochodu z tytułu wydatków rehabilitacyjnych w kwocie 915 zł, skoro podatnik nie posiadał samochodu zarejestrowanego na swoje nazwisko, a także nie korzystał z zabiegów leczniczo-rehabilitacyjnych, oraz żądanie odliczenia wydatków na zakup literatury fachowej z zakresu BHP z uwagi na fakt, że w 1996 roku podatnik uzyskiwał tylko dochody z tytułu renty inwalidzkiej, a ponadto zasadność powyższych ustaleń potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym na wstępie wyroku. I wreszcie Izba podkreśliła, że łączna kwota zaległości 192,10 zł określona decyzją Urzędu Skarbowego we W. z dnia 1 lipca 1998 r., została umorzona /wraz z odsetkami za zwłokę/ decyzją Urzędu z dnia 11 sierpnia 1998 r.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego pod adresem zaskarżonej decyzji brak jest wyraźnych zarzutów. Z treści skargi można jedynie ogólnie wywnioskować, iż za bezzasadne skarżący uznaje nieodliczenie od dochodów za 1996 r. wydatków z tytułu dokonanej darowizny oraz przeznaczonych na zakup literatury fachowej.
Izba w odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie w pełni podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny wyposażony został w funkcje kontrolne, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji Sąd bada zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa /art. 21 ustawy z dnia 11 maja 19095 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368./.
W ustalonym bezspornie stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Otóż w rozważanej sprawie skarżący domagał się odliczenia od dochodu za 1996 rok darowizny. Z treści znajdującej się w aktach sprawy umowy darowizny wynika, że ustalona została ona w wysokości 15 procent renty ZUS z 1996 roku, otrzymanej przez skarżącego. Kwota ta przeznaczona była na leczenie dziecka, co organy ustaliły przeprowadzając dodatkowe postępowanie wyjaśniające, a w szczególności w oparciu o zeznania przesłuchanej w charakterze świadka Krystyny S., która potwierdziła otrzymanie świadczenia darowizny z przeznaczeniem na leczenie córki. Zatem Izba zasadnie podkreśliła, iż stosownie do art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - kodeks rodzinny i opiekuńczy - obowiązek dostarczenia środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania, obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo, zaś art. 133 par. 1 powołanej ustawy stanowi, iż rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które jeszcze nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie. W świetle powyższej regulacji prawnej organy skarbowe prawidłowo uznały, iż poczyniona darowizna stanowi faktycznie, kwotę przekazaną w ramach obowiązku alimentacyjnego, przy czym bez znaczenia w tym przypadku pozostaje fakt, że skarżący nie zamieszkuje razem z żoną i nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. W świetle powyższego przekazane na rzecz małoletniego dziecka kwoty w wykonaniu obowiązku alimentacyjnego nie mogą zostać uznane za darowiznę w rozumieniu art. 26 ust. 1 pkt 1 powołanej na wstępie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegającą odliczeniu od podstawy opodatkowania.
W skardze S. nawiązuje także do wydatków poniesionych na literaturę BHP. Organ podatkowy pierwszej instancji zasadnie zakwestionował możliwość dokonania odliczenia z tego tytułu skoro uzyskiwane przez skarżącego w 1996 roku przychody pochodziły wyłącznie z renty inwalidzkiej, natomiast zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 7b ustawy o podatku dochodowym w brzmieniu obowiązującym w roku 1996 warunkiem korzystania z tego odliczenia było uzyskiwanie przychodów określonych w art. 12 ust. 1 tej samej ustawy tj. ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej i spółdzielczego stosunku pracy. Brak było zatem podstawy do korzystania z powyższego odliczenia przez skarżącego.
Z tych przyczyn skarga jako niezasadna na mocy art. 27 ust. 1 cyt. w. ustawy o NSA podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło