I SA/Gd 1726/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 8 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków A. B. o wyłączenie sędziów: sędziego WSA Jolanty Sudoł, sędziego WSA Felicji Kajut, sędziego WSA Pawła Mierzejewskiego, sędziego NSA Sławomira Kozika i referendarza sądowego Moniki Hennig od orzekania w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 27 października 2017 r., nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia: 1. oddalić wnioski o wyłączenie sędziego WSA Jolanty Sudoł, sędziego WSA Felicji Kajut, sędziego WSA Pawła Mierzejewskiego i referendarza sądowego Moniki Hennig; 2. odrzucić wniosek o wyłączenie sędziego NSA Sławomira Kozika. W dniach 25 lipca, 2 sierpnia i 28 sierpnia 2018 r. skarżący A. B. złożył wnioski o wyłączenie sędziów WSA: Jolanty Sudoł, Felicji Kajut, Pawła Mierzejewskiego, a także sędziego NSA Sławomira Kozika i referendarza sądowego Moniki Hennig, od orzekania w sprawie o sygnaturze akt I SA/Gd 1726/17. W uzasadnieniach wniosków skarżący wskazał, że wymienieni sędziowie oraz referendarz sądowy są nieobiektywni w stosunku do skarżącego jako strony postępowania oraz pozbawiają skarżącego przysługującego mu prawa do sądu. Wymienieni sędziowie naruszają ponadto standardy bezstronności obowiązujące sędziów, które wynikają z orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, art. 6 Konwencji Rady Europy z 1950 r., art. 14 Międzynarodowego Paktu Praw i Wolności Obywatelskich i Politycznych, art. 45 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 18, art. 19 i art. 22 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ze znajdujących się w aktach sprawy oświadczeń sędziego WSA Jolanty Sudoł, sędziego WSA Felicji Kajut, sędziego WSA Pawła Mierzejewskiego, sędziego NSA Sławomira Kozika i referendarza sądowego Moniki Hennig wynika, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadniające ich wyłączenie od udziału w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wnioski A. B. nie zasługują na uwzględnienie. W świetle art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy, na żądanie sędziego lub na wniosek strony. Przepis art. 18 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z wyżej wskazanych przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy. Stosownie do art. 24 ust. 1 p.p.s.a. przepisy niniejszego rozdziału (rozdział 5 "Wyłączenie sędziego") stosuje się odpowiednio do wyłączenia protokolanta, referendarza sądowego oraz prokuratora. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., w art. 19 p.p.s.a. wymienia się tzw. względne przesłanki wyłączenia. W świetle tej regulacji sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Okoliczności, o których mowa w art. 19 p.p.s.a. obejmują zarówno te związane z osobistymi stosunkami między sędzią, a stroną czy jej przedstawicielem, ale także inne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, które w przypadku konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Badając wnioski skarżącego w świetle art. 19 p.p.s.a. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał w żaden sposób, by w sprawie mogły zachodzić jakiekolwiek wątpliwości co do bezstronności wymienionych sędziów oraz referendarza sądowego. W orzecznictwie sądowym wskazuje się (zob. w tej materii m.in.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2014 r.; sygn. akt I OZ 138/14 – publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl), że obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia spoczywa na stronie wnioskującej o wyłączenie sędziego. Powinny to być takie przyczyny, które pozostają w związku przyczynowym między ich wystąpieniem, a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest, że w danych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny. Przepis art. 19 p.p.s.a. nie może być zaś zastosowany w sytuacji, gdy strona w złożonym wniosku nie wskaże jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności określonego sędziego (a tak jest w rozpatrywanym przypadku), jak również w przypadku powołania przyczyny abstrakcyjnej, która w przekonaniu wnioskodawcy daje podstawę do wyłączenia. Innymi słowy, dla oceny zasadności złożonego wniosku nie może mieć znaczenia wyłącznie subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy. Konieczne jest bowiem wskazanie konkretnych, poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania co do bezstronności sędziego. W realiach rozpatrywanego przypadku taka sytuacja nie zachodzi. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarżący podnosząc te same, bardzo ogólne argumenty, złożył w istocie kolejne wnioski o wyłączenie sędziów i referendarza, których uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. Wskazać ponadto należy, że w aktach sprawy znajdują się oświadczenia sędziów oraz ww. referendarza sądowego złożone na podstawie art. 22 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury, jeżeli sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 tej ustawy, dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości - a tak jest w rozpatrywanym przypadku - to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie (zob. w tej materii m.in.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt I OZ 89/13 oraz z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II OZ 541/12 – publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł jak w punkcie 1. sentencji postanowienia na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a. W zakresie natomiast wniosku o wyłączenie sędziego NSA Sławomira Kozika należy zauważyć, że już wcześniej skarżący występował o wyłączenie tego sędziego od orzekania w niniejszej sprawie. Po rozpatrzeniu tego wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 26 czerwca 2018 r. (sygn. akt I SA/Gd 1726/17) oddalił wniosek skarżącego. Zaznaczenia wymaga, że wniosek ten został oparty na takich samych podstawach, jak rozpatrywany obecnie wniosek z dnia 25 lipca 2018 r. Zgodnie z art. 22 § 4 p.p.s.a. ponowny wniosek o wyłączenie sędziego niezawierający podstaw wyłączenia albo oparty na tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu bez składania wyjaśnień przez sędziego, którego dotyczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym. Z uwagi na cytowaną regulację wniosek o wyłączenie sędziego NSA Sławomira Kozika podlegał odrzuceniu, o czym Sąd orzekł w punkcie 2. sentencji postanowienia.