I SA/Gd 1777/02

WyrokWSA w Gdańsku2005-11-28

Skład orzekający: Tomasz Kolanowski, Ewa Kwarcińska, Alicja Stępień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy faktura dokumentująca czynność, która nie została dokonana, może stanowić podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony?
Ratio decidendi
Faktura dokumentująca czynność, która nie została dokonana, nie może stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Taka faktura jest nieprawidłowa pod względem materialnym, nawet jeśli jest poprawna formalnie. Organy podatkowe mają prawo uznać zeznania świadka za wiarygodny dowód, nawet jeśli świadek ten jest przedmiotem postępowania karnego, o ile postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami i zeznania te nie pozostają w sprzeczności z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji organów podatkowych określającej T. H. zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 1998 r. Organ kontroli skarbowej zakwestionował prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego z faktury wystawionej przez firmę "C", uznając, że faktura ta dokumentuje czynność, która nie została dokonana. Podstawą tej oceny były zeznania świadka J. W., który przyznał, że nie wykonywał usług objętych fakturą i podpisywał dokumenty w ramach fikcyjnej działalności. Podatnik w odwołaniu i skardze kwestionował rzetelność kontroli, zarzucając oparcie się wyłącznie na sprzecznych zeznaniach świadka i ignorowanie innych dowodów, a także wskazywał na prowadzone postępowanie karne przeciwko J. W. oraz trudności w obronie spowodowane jego aresztowaniem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Kolanowski Sędziowie NSA Ewa Kwarcińska Alicja Stępień /spr./ Protokolant – Marzena Cybulska po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. H. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 12 lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1998 r. oddala skargę. I SA/Gd 1777/02 U z a s a d n i e n i e Inspektor Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia 29 marca 2002 r. Nr [...] określiła T. H. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą "A" i "B" za miesiąc grudzień 1998 r. z tytułu podatku od towarów i usług zobowiązanie podatkowe w kwocie 310.630,00 zł, zaległość podatkową w wysokości 310.629,00 zł oraz odsetki za zwłokę od określonej zaległości podatkowej na dzień wydania decyzji w kwocie 381.792,80 zł. W uzasadnieniu decyzji Inspektor przedstawiła złożoną przez podatnika w wyniku samoobliczenia deklarację VAT-7 za miesiąc grudzień 1998 r. Następnie stwierdziła, iż w wyniku kontroli dowodów źródłowych, zapisów w prowadzonych przez podatnika rejestrach oraz deklaracji VAT-7 za miesiąc grudzień 1998 r. ustalono, że T. H. zawyżył podatek naliczony o kwotę 171.600,- zł poprzez odliczenie od podatku należnego podatku naliczonego zawartego w fakturze VAT nr [...] z dnia 2 grudnia 1998 r. na kwotę netto 780.000,00 zł i podatek VAT 171.600,- zł, której wystawcą jest "C". Dnia 9 listopada 1999 r. Inspektor zwróciła się do pełnomocnika podatnika o udzielenie wyjaśnień i przedstawienie materialnych dowodów wykonania usługi – opracowania marketingowego nowych trendów we wzornictwie meble kuchenne – zawartej w przedmiotowej fakturze. W odpowiedzi na powyższe pismo pełnomocnik w dniu 16 listopada 1999 r. wyjaśnił, że usługa zakupiona w "C" została skompletowana na płycie CD, a następnie sprzedana do firmy "D" s.c. fakturą [...]. Na ponowne wystąpienie Inspektora z dnia 3 stycznia 2000 r. w sprawie wyjaśnień odnośnie przedmiotowej faktury pełnomocnik w piśmie z dnia 11 stycznia 2000 r. wskazał, że T. H. nie jest w stanie przedstawić przedmiotu sprzedaży, jako że został przekazany do "D" s.c. wraz z fakturą sprzedaży, a ponadto dołączył 6 kserokopii stwierdzających dokonane zapłaty za dokonane w "C " zakupy. Dnia 11 lipca 2001 r. Inspektor przesłuchał świadka J.W. na okoliczność sprzedaży usługi – opracowania marketingowego nowych trendów we wzornictwie mebli kuchennych. J. W. potwierdził, iż wystawił okazaną fakturę i ją osobiście podpisał. Oświadczył, iż usługi nie wykonywał osobiście i nikomu nie zlecał, nie otrzymał zapłaty za tę fakturę. Dodatkowo zeznał, że wiosną 1999 r. zgłosił się do niego T. H. i dał do podpisania plik oświadczeń o zapłacie gotówką za faktury zakupu przez "A". Podpisał je lecz pieniędzy nie otrzymał. Ponownie przesłuchany w dniu 18 września 2001 r. J. W. na okoliczność oświadczeń o dokonanej zapłacie zeznał, iż dokumenty te zostały podpisane własnoręcznie, z ich treści wynika, że otrzymał pieniądze. Poświadczał nieprawdę około kwietnia 1999 r. Podpisał oświadczenie bo jest to ciąg logiczny, jeżeli zgodził się na prowadzenie fikcyjnej działalności. Od samego początku wiedział o tym, że jest to produkcja fikcyjnych papierów – dokumentacji do wyłudzenia VAT. Inspektor w uzasadnieniu decyzji stwierdziła, że w oparciu o zebrany materiał dowodowy podatnik nie miał prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w przedmiotowej fakturze. Dalej Inspektor wskazała, że zleceniobiorca J. W. w protokołach przesłuchań z dnia 11 lipca i 18 września 2001 r. jednoznacznie zeznał, iż nie wykonywał usługi wynikającej z faktury VAT [...] z dnia 2 grudnia 1998 r., nie wykonywał usług, ani nikomu nie zlecał, ani też u niego nikt nie zamawiał powyższej usługi, ponieważ nie ma przygotowania fachowego, z zawodu świadek jest chłodziarzem, nie otrzymał żadnej zapłaty za powyższą usługę ponieważ jej nie wykonywał, osobiście podpisywał fakturę VAT [...] z dnia 2 grudnia 1998 r. i oświadczenie o zapłacie ale usług nie wykonywał. Ponadto z treści oświadczeń wynika, że otrzymał pieniądze, zapłatę gotówką, poświadczał nieprawdę około kwietnia 1999 r., a także podpisywał fakturę, oświadczenie, bo to był logiczny ciąg, jeżeli zgodził się na prowadzenie fikcyjnej działalności. Od samego początku wiedział, że jest to produkcja fikcyjnych papierów – dokumentacji do wyłudzania VAT. Inspektor wskazuje, że pomimo dwukrotnych wystąpień do pełnomocnika strony nie otrzymano materialnych dowodów na wykonanie powyższej usługi. Mając na uwadze stan faktyczny Inspektor wskazuje, że udowodniono, iż powyższa faktura stwierdza czynności, które nie zostały dokonane. Dodatkowo Inspektor wskazuje, że w dniu 23 stycznia 2002 r. zwróciła się do Inspektora prowadzącego postępowanie kontrolne w firmie "D" A. Z. i T.W. z prośbą o wyjaśnienia dotyczące zakupu od firmy "A" opracowania marketingowego nowych trendów we wzornictwie mebli kuchennych na 1999 rok udokumentowanych fakturą nr [...] z 18 grudnia 1998 r. Inspektor na powyższą prośbę przekazała pisma w prowadzonym przez nią postępowaniu, w którym pełnomocnik stwierdził m.in. że opracowanie zostało sporządzone w formie graficznej na płycie CD z możliwością rekonstrukcji mebli tam pokazanych zarówno w zakresie kolorystyki jak i liniowości. Wskazał także, że opracowanie marketingowe zakupione na potrzeby działalności Spółki nie jest towarem handlowym. Przedmiotowe opracowanie miało na celu sprecyzowanie strategii zakupów mebli kuchennych na rok 1999. Ponadto Inspektor podniosła, że wspólnikami s.c. "D" zgodnie z wpisem do ewidencji działalności byli: A. Z. (od 1999 r. H.) – 50 % udziałów oraz T. W. – 50 % udziałów. Następnie Inspektor wskazała, że biorąc pod uwagę stan faktyczny udowodniono, że powyższa faktura stwierdza czynności, które nie zostały dokonane. Przytaczając brzmienie art. 19 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11 poz. 50 ze zm.) i § 54 ust. 4 pkt 5 lit.a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 156 poz. 1024) Inspektor stwierdziła, że faktura VAT Nr [...] nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego o zawarty w niej podatek naliczony. Dodatkowo Inspektor wskazała, że w decyzji [...] z dnia 29 marca 2002 r. określono za miesiąc listopada 1998 r. zobowiązanie podatkowe w kwocie 841.872,00 zł, zatem kwota do przeniesienia z miesiąca listopada nie wystąpiła (w złożonej deklaracji VAT-7 za listopad 1998 r. podatnik wykazał kwotę do przeniesienia 139.029,00 zł). Z tytułu prowadzenia działalności pod nazwą "B" podatnik nie wykonał w grudniu 1998 roku żadnych czynności. Mając powyższe na uwadze Inspektor przedstawiła rozliczenie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1998 r. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym wnosząc o uchylenie decyzji wskazała, iż wynik kontroli na podstawie którego wydano decyzję jest nierzetelny. Strona uważała, że pominięto wiele istotnych faktów i wydano decyzję na podstawie pobieżnie zebranych danych, opierając się wyłącznie na oświadczeniach J. W. Zignorowano fakt, że jest prowadzona sprawa karna w związku z transakcjami dokonanymi przez J. W. jako właściciela "C" z różnymi podmiotami gospodarczymi. Nie dokonano konfrontacji z J. W., nie wzięto pod uwagę faktu, że J. W. w pierwszych przesłuchaniach potwierdził, a dopiero później zanegował fakt wykonania usług. Według podatnika wynik kontroli zawiera wiele wewnętrznych sprzeczności. Wobec wszystkich zakupów dokonanych od "C" kontrolująca przyjęła, że nie udostępniono materialnych dowodów wykonania usług ani towarów do kontroli. Wszystkie towary bądź programy zostały skradzione a usługi zużyte. We wszystkich transakcjach sprzedaży istnieje związek między sprzedającym a kupującym czy to w osobie A. Z. obecnie H., czy też kupujący są bliskimi przyjaciółmi sprzedającego. W oparciu o oświadczenia J. W. kontrola przyjęła, że towary, usługi, programy będące przedmiotem sprzedaży nie istniały. Strona wskazała, że pomimo takich założeń tylko w przypadku faktury nr [...] z dnia 30 listopada 1998 r. zastosowano przepis art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, który stanowi, że przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów wynikających z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Zdaniem podatnika nie wzięto pod uwagę szeregu istotnych dowodów i szczegółów ujawnionych w śledztwie, które znajdują się w aktach sprawy. Strona wskazała, że ścisła izolacja jego osoby w A. Ś., a co za tym idzie brak kontaktu z pełnomocnikiem utrudniał a wręcz uniemożliwiał obronę. Pełnomocnik podatnika skontaktował się z nim dopiero po otrzymaniu Wyniku Kontroli i pozwolił ujawnić fakty jakie miały być przedstawione przed sądem karnym. Następnie podatnik w odwołaniu wyjaśniał sprawę zakupu opracowania marketingowego dot. nowych trendów we wzornictwie mebli wg faktury nr [...] z dnia 02.12.1998 r. Podatnik opisał informacje jakie uzyskał na temat J. W. od funkcjonariusza policji. Stwierdzał dalej, że za usługi zapłacił gotówką w ratach z pieniędzy, które pobrał z konta na które wpłacili kontrahenci. Wyjaśnił, że opracowanie otrzymał i sprzedał zgodnie z zamówieniem. Przed dokonaniem transakcji zamówił symulację komputerową trendów mebli. Po aprobacie założeń opracowania zostało zamówione u podatnika przez kupującego, a następnie podatnik zamówił je u J. W. Więcej szczegółów strona nie mogła aktualnie podać. Strona wnosiła o wstrzymanie egzekucji do czasu wydania prawomocnego wyroku w sprawie przez sąd karny. Uważała, że wydanie w sprawie decyzji jest przedwczesne. Do odwołania podatnik załączył wniosek o zwolnienie z opłaty skarbowej wraz z zaświadczeniem z aresztu o braku funduszy do dyspozycji. Izba Skarbowa decyzją Nr [...] z dnia 12 lipca 2002 r. utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 29 marca 2002 r. Nr [..] w sprawie określenia T.H. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą "A" i "B" za miesiąc grudzień 1998 r. z tytułu podatku od towarów i usług zobowiązania podatkowego w kwocie 310.630,00 zł, zaległości podatkowej w wysokości 310.629,00 zł oraz odsetek za zwłokę od określonej zaległości podatkowej na dzień wydania decyzji w kwocie 381.792,80 zł. Od powyższej decyzji Izby Skarbowej z dnia 12 lipca 2002 r. strona złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy. W skardze skarżący wnosi o wstrzymanie wykonania decyzji jako nie posiadającej uzasadnienia w dokumentach i o ponowne dokonanie sprawdzenia całej dokumentacji i przesłuchanie świadków. W uzasadnieniu skargi strona stwierdza, że skargę uzasadnia faktem, iż cała kontrola była przeprowadzona nierzetelnie i jednostronnie, wszystkie pomówienia są oparte na oświadczeniach J. W. bez przeprowadzenia konfrontacji. Według skarżącego oświadczenia te były od początku sprzeczne. To posłużyło do wydania decyzji wg podatnika krzywdzącej pomimo, że fakty świadczyły inaczej. Fakt braku przedstawionych materialnych dowodów nie wynika z niekompetencji lecz z faktu, że materiały zostały skradzione lub zużyte. Twierdzenie o bliskości przyjaźni między sprzedającym a kupującym jest zgoła fałszywe. I znowu powoływano się na oświadczenie J. W., czyżby tak niewiarygodny człowiek był wiarygodnym dowodem, a przecież przeciwko niemu toczy się postępowanie karne w podobnych sprawach. Zdaniem skarżącego oświadczenie bez konfrontacji jest bardzo wątpliwej jakości i w tej sprawie w ogóle nie powinny być brane pod uwagę. Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez m. in. kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzygając w niniejszej sprawie uznał, że skarga nie jest zasadna. Kwestią sporną w sprawie jest stwierdzenie, czy w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania przepisu § 54 ust. 4 pkt 5 lit.a rozporządzenia, a tym samym czy zasadnie Inspektor odmówił podatnikowi prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Zgodnie z art. 19 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11 poz. 50 ze zm.) podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego od sprzedaży towarów i usług o kwotę podatku naliczonego przy ich nabyciu. Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług co oznacza, że podstawę dokonania przez podatnika odliczenia podatku naliczonego przy zakupie towarów nie może stanowić każdy dokument lecz tylko i wyłącznie prawidłowo sporządzona faktura. W przepisie art. 32 ust. 1 ustawy o VAT ustawodawca nałożył na podatników VAT obowiązek wystawiania faktur stwierdzających w szczególności: sprzedaż towaru, jej datę, cenę jednostkową bez podatku, wartość sprzedaży, kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące sprzedawcy i nabywcy. Jednocześnie w ust. 5 przepisu ustawodawca zawarł delegację ustawową dla Ministra Finansów do określenia w drodze rozporządzenia wykonawczego zasad wystawiania faktur i danych, które winny zawierać faktury stwierdzające dokonanie sprzedaży. W wykonaniu delegacji ustawowej Minister Finansów w dniu 15 grudnia 1997 r. wydał rozporządzenie gdzie w § 36-49 określił warunki, jakim winna odpowiadać otrzymana przez podatnika faktura stanowiąca podstawę do obniżenia kwoty podatku należnego, stanowiąc jednocześnie w § 54 ust. 4 o przypadkach, w których faktury nie stanowią podstawy do skorzystania z prawa, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o VAT. W przepisie § 54 ust. 4 pkt 5 lit.a rozporządzenia postanowiono, iż podstawy takiej nie stanowi faktura stwierdzająca czynności, które nie zostały dokonane. Z analizy przepisów wynika, iż zawarte w nich wymogi dotyczące prawidłowo wystawionych faktur mają aspekt zarówno formalny tj. zawierają uregulowania co do formy, jak i materialny – treść faktury musi odpowiadać rzeczywistym zdarzeniom gospodarczym. Faktura prawidłowa i stanowiąca podstawę do skorzystania przez podatnika z prawa, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o VAT jest to zatem dokument poprawny zarówno pod względem formalnym (czyni zadość wymogom co do formy) jak i materialnym (odpowiada rzeczywistym zdarzeniom gospodarczym). Rozłączne spełnienie przez fakturę w/w wymogów lub spełnienie tylko jednego z nich skutkuje brakiem prawa do odliczenia podatku w takiej fakturze naliczonego. Przedmiotowe faktury to faktury prawidłowe pod względem formalnym, ale nie- prawidłowe pod względem materialnym, bowiem nie odpowiadają rzeczywistym zdarzeniom gospodarczym. Faktury te dokumentują czynności, które nie zostały dokonane. Powyższe ustalenie znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym. W szczególności dowodami na powyższe są wyjaśnienia osoby firmującej przedmiotowe transakcje po stronie sprzedawcy – J.W. właściciela firmy "C" zeznał, że udokumentowane przedmiotowymi fakturami transakcje nie miały miejsca, nie zostały wykonane przez niego żadne usługi, ponieważ nie miał przygotowania fachowego, gdyż z zawodu jest chłodziarzem, nie zlecał wykonania usług udokumentowanych przedmiotowymi fakturami. Zgodnie z zeznaniem świadka przedmiotowe faktury faktycznie wystawił i osobiście je podpisał, ale robił to ponieważ zgodził się na prowadzenie fikcyjnej działalności. Powyższe ustalenia w ocenie Sądu pozwalają na stwierdzenie, że transakcje udokumentowane przedmiotowymi fakturami były transakcjami, które nie zostały dokonane, a dokumenty wystawione w związku z tym zostały sporządzone wyłącznie w celu uprawdopodobnienia powyższych transakcji. Tym samym należy stwierdzić, że faktury wystawione przez "C" na rzecz T.H. stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane i wobec tego jak słusznie przyjęły organy podatkowe na podstawie § 54 ust. 4 pkt 5 lit.a rozporządzenia nie mogły stanowić dla jej odbiorcy podstawy do odliczenia naliczonego w nich podatku. Podnoszony w odwołaniu jak i w skardze zarzut oparcia się w wydanej decyzji na oświadczeniach złożonych przez J. W. jako podstawy do zakwestionowania prawa podatnika T. H. do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z przedmiotowych faktur w ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawa Ordynacja podatkowa przyjmuje koncepcję otwartego postępowania dowodowego. Wyraża ją przepis art. 180 § 1 ustawy, zgodnie z którym w postępowaniu podatkowym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być księgi podatkowe, zeznania świadków, opinie biegłych oraz materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin. Przywołany powyżej przepis art. 180 § 2 Ordynacji podatkowej wyklucza również stosowanie przez organ podatkowy formalnej teorii dowodów poprzez twierdzenie, że daną okoliczność można udowodnić wyłącznie ściśle określonymi środkami dowodowymi co oznacza, że to organowi podatkowemu prowadzącemu postępowanie pozostawia ustawodawca swobodę wyboru środka dowodowego, który – w jego ocenie – w sposób najbardziej efektywny przyczyni się do wyjaśnienia sprawy. Jedynym ograniczeniem jest wymóg, aby wybrany przez organ podatkowy środek dowodowy nie pozostawał w sprzeczności z prawem. Kryteria oceny zgodności z prawem dowodu z zeznań świadka zawarł ustawodawca w ustawie Ordynacja podatkowa w art. 172 § 2 pkt 2, w art.190 § 1 i 2, w art.195 pkt 1-3 oraz w art.196 § 1-3. Aby zeznania świadka mogły zostać uznane za dowód muszą spełniać powyższe wymogi. Poprawny formalnie dowód w kolejnym etapie postępowania dowodowego podlega natomiast swobodnej ocenie organu podatkowego na podstawie przepisu art. 191 Ordynacji podatkowej, z którego wynika, że organ podatkowy nie jest związany żadnymi regułami dowodowymi, a rozstrzyga sprawę na podstawie przekonania opartego na swobodnym uznaniu niektórych dowodów za wiarygodne. Ocena ta nie jest przy tym dowolna, lecz zgodna z wymogami wiedzy, doświadczenia i logiki. Ponadto przy ocenie czy dana okoliczność jest udowodniona danym dowodem należy brać pod uwagę, czy strona miała możliwość wypowiedzenia się odnośnie tego dowodu (art. 192 ustawy). W niniejszej sprawie organy podatkowe zasadnie uznały, że zeznania J.W. nie pozostają w sprzeczności z prawem, są wiarygodne i stanowią istotny dowód w sprawie. Z przedłożonego materiału dowodowego wynika, że przesłuchanie J.W. zostało przeprowadzone w sposób zgodny z przepisami prawa, pełnomocnik skarżącego brał udział w przesłuchaniu w dniu 18 września 2001 r. W trakcie przesłuchania świadka pełnomocnik skorzystał z przysługującego mu prawa zadając pytania odnośnie otrzymania przez J. W. zapłaty z tytułu wystawionych dla skarżącego faktur, podpisania oświadczeń o dokonaniu zapłaty jeżeli były nieprawdziwe i czemu to służyło, skąd na podpisanych kartach in blanco są pieczątki firmy i imienna świadka. W trakcie przesłuchania pełnomocnik do wyjaśnień złożonych przez świadka na postawione przez niego zapytania nie odniósł się. Ponadto wskazać należy, że o przesłuchaniu J. W. w dniu 11 lipca 2001 roku pełnomocnik strony został powiadomiony, jednakże poinformował w dniu 10 lipca 2001r., że będzie nieobecny na przesłuchaniu. Zatem i w tym wypadku przesłuchania dokonano zgodnie ze wskazanymi powyżej obowiązującymi przepisami Ordynacji podatkowej. Podkreślenia wymaga przy tym, że kwestionując dowód w postaci zeznań świadka J. W. podatnik nie wskazał przeciwdowodu, na podstawie którego można byłoby uznać, że składane przez świadka zeznania były niewiarygodne. Takim dowodem nie może być również okoliczność prowadzenia sprawy karnej w związku z transakcjami dokonanymi przez J. W. z różnymi podmiotami gospodarczymi. Materiał dowodowy gromadzony przez organy podatkowe jest niezależny od dowodów zebranych w toku postępowania karnego. Przedmiotem postępowania karnego nie jest wymiar należności podatkowych, a jego wynik nie wpływa na wynik postępowania podatkowego w sposób, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Proces ustalania istnienia lub nieistnienia faktów stanowi proces dowodzenia, który w ujęciu normatywnym stanowi postępowanie dowodowe przy zastosowaniu zasady prawdy obiektywnej. Ocena dowodów, w tym ocena dowodu z zeznań świadka, dokonywana przez organ podatkowy jest swobodną oceną dokonaną w całokształcie zebranego materiału dowodowego. Przy czym przy ustalaniu stanu faktycznego organ podatkowy nie jest skrępowany żadnymi regułami ustalającymi wartość poszczególnych dowodów, co oznacza, że przy rozstrzyganiu sprawy należy uwzględnić wszystkie zebrane w sprawie materiały w ich wzajemnej łączności. W ocenie Sądu takim przeciwdowodem nie mogą być także opisane w odwołaniu okoliczności. Wskazane w odwołaniu okoliczności nie zostały poparte żadnymi dowodami. Za takie nie można uznać także pism załączonych do skargi. Zauważyć bowiem należy, że nie podważają one logicznych i popartych przekonującym uzasadnieniem twierdzeń organów podatkowych. Zatem nie mogą stanowić okoliczności wpływających na ocenę legalności decyzji. Reasumując zauważyć trzeba, że stosownie do przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) postępowanie dowodowe prowadzi w sprawie organ podatkowy, na którym ciąży obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 Ordynacji podatkowej). Zebrane dowody podlegają przy tym swobodnej ocenie tego organu zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej. Swobodna ocena dowodów nie oznacza jednak samowoli organu administracyjnego. Aby bowiem ocenę dowodów można było uznać za prawidłową, musi być przeprowadzona zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny (por.: B. Adamiak, J. Borkowski – "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" – Wyd. C.H. Beck, W-wa 1996 r., str. 377-378, którego tezy zachowują swą aktualność – zdaniem składu orzekającego – także na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów proceduralnych). Podkreślić przy tym należy, że prawa strony w postępowaniu podatkowym gwarantowane są w omawianym zakresie zarówno przez zasady ogólne rozdział 1 działu 4 Ordynacji podatkowej, jak też przez przepis art. 192 tej ustawy. Odnosząc zatem powyższe uwagi do okoliczności rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że organy podatkowe przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący. Uzyskane w ten sposób dowody poddane następnie zostały wnikliwej i poprawnej ocenie. Świadczy zresztą o tym analiza motywów zaskarżonej decyzji, dokonana w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która pozwala stwierdzić, iż rozumowanie organów podatkowych, w tym zwłaszcza organu odwoławczego, uwzględnia przedstawione wyżej reguły postępowania podatkowego, a przy tym pozostaje w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Organ odwoławczy poddał bowiem swej ocenie wszystkie uzyskane dowody, po czym za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy, argumentacji, wykazał bezpodstawność twierdzeń strony skarżącej. Odnosząc się do zarzutu, iż organy podatkowe wydały odmienne orzeczenie w sprawie dotyczącej zobowiązania skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r., gdzie uznały rozliczenie zakwestionowanych faktur, przypomnieć należy, iż Izba Skarbowa wydając decyzję w zakresie zobowiązań skarżącego w podatku VAT miała na uwadze stan faktyczny i prawny na dzień wydania decyzji. Zatem o jej legalności nie mogą decydować późniejsze zdarzenia (decyzja dotycząca podatku dochodowego nosi datę późniejszą). Ponadto zauważyć należy, że decyzja, z której strona obecnie wywodzić pragnie korzystne dla siebie skutki prawne, nie podlegała kontroli sądowej, a nawet instancyjnej w postępowaniu administracyjnym. Z tych przyczyn Sąd uznał, że argument powyższy nie mógł wpłynąć skutecznie na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. W świetle powyższego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu prowadzącym do uwzględnienia skargi. Zatem orzeczono o jej oddaleniu (art. 151 ustawy p.p.s.a.). MK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło