I SA/Gd 183/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 19 września 2017 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. Skarżąca w piśmie z dnia 31 lipca 2017 r. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego. W dniu 31 sierpnia 2017 r. (dowód: potwierdzenie odbioru) doręczono skarżącej spółce urzędowy formularz PPPr celem jego wypełnienia i złożenia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W wyznaczonym terminie skarżąca nie wniosła do sądu urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarządzeniem z dnia 19 września 2017 r. pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Od powyższego zarządzenia, w ustawowym terminie skarżąca wniosła sprzeciw wskazując, że nie ma możliwości wypełnienia formularza PPPr, albowiem spółka nie prowadzi działalności gospodarczej. Jednocześnie wskazano, że cały majątek spółki został zajęty w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. W ocenie spółki wypełnienie formularza jest tylko czynnością techniczną, natomiast przepisy uzależniają przyznanie prawa pomocy od obiektywnej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sprzeciw wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone zarządzenie wydane przez referendarza sądowego jest prawidłowe. Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej "p.p.s.a"), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Dodania wymaga, że konsekwencją wynikającą z przepisu art. 260 p.p.s.a. jest to, iż orzeczenie sądu wydane w następstwie rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia wydanego przez referendarza sądowego, jest prawomocne z chwilą jego wydania i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia. Jak stanowi art. 252 § 2 p.p.s.a., wniosek (o przyznanie prawa pomocy – przyp. sądu) składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Z kolei przepis art. 257 p.p.s.a., stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W myśl powołanego przepisu art. 252 § 2 p.p.s.a., warunkiem koniecznym rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest złożenie go na urzędowym formularzu. Nie może to być przy tym jakikolwiek urzędowy formularz, ale taki, którego wzór został ustalony na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 256 p.p.s.a. Wniosek o obowiązku złożenia wniosku o prawo pomocy na określonym, urzędowym formularzu wypływa wprost z brzmienia przepisu art. 252 § 2 p.p.s.a., w którego treści ustawodawca odwołał się do pojęcia "ustalonego wzoru" formularza. Wzór takiego formularza, obecnie obowiązującego, został określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r., poz. 1257). W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że niezachowanie określonego w art. 252 § 2 p.p.s.a., wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, jak to miało miejsce w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257 tej ustawy, który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu (por. uchwała NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, publ. ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 74, postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2014 r. I FZ 181/14, z dnia 22 października 2014 r. II FZ 1404/14). Stwierdzić przy tym należy, że niedopuszczalne jest merytoryczne rozpatrzenie takiego wniosku, jeśli nie została zachowana przewidziana ustawą (p.p.s.a.) szczególna forma jego złożenia (formularz PPF, PPPr), co jasno wynika z brzmienia art. 252 § 2 i art. 257 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2015 r. I OZ 28/15, z dnia 14 grudnia 2012 r. II FZ 917/12). W niniejszej sprawie skarżąca spółka została wezwana do uzupełnienia braku wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na stosownym, wymaganym przez przepisy prawa urzędowym formularzu. Wzór takiego formularza został przesłany stronie, a przesyłkę odebrano w dniu 31 sierpnia 2017 r. (k. 69). W zakreślonym siedmiodniowym terminie spółka nie uzupełniła braku wniosku. Również wypełnionego formularza nie załączono do złożonego sprzeciwu. Za uczynienie zadość wezwaniu nie można bowiem uznać pisma spółki wyjaśniającego, że nie prowadzi ona działalności gospodarczej. Należy wskazać, że dla obowiązku złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu bez znaczenia pozostaje kwestia, czy spółka prowadzi działalność gospodarczą oraz czy uzyskuje jakiekolwiek przychody. Przepis art. 252 § 2 p.p.s.a. wyraźnie stwierdza, że wniosek należy złożyć w odpowiedniej formie i nie ustanawia od tej zasady żadnych wyjątków. Prawidłowo zatem referendarz sądowy zarządził o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania wniosku wobec tego, że w wyznaczonym terminie skarżąca spółka nie złożyła wniosku w wymaganej prawem formie. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego.