I SA/Gd 1950/00
PostanowienieWSA w Gdańsku2003-05-15
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynik kontroli skarbowej, który w istocie stanowi decyzję określającą wysokość straty podatkowej, może być przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego bez wcześniejszego wyczerpania trybu odwoławczego do Izby Skarbowej?Ratio decidendi
Wynik kontroli skarbowej, który w swojej treści stanowi decyzję określającą wysokość straty podatkowej, podlega procedurze odwoławczej do Izby Skarbowej. Niewyczerpanie tego trybu przed wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego skutkuje odrzuceniem skargi. Sąd akceptuje pogląd, że akt opatrzony nazwą 'wynik kontroli', wydany zamiast decyzji, może być traktowany jako decyzja, jeśli jego treść na to wskazuje.Stan faktyczny
Spółka "R." Sp. z o.o. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na wynik kontroli Inspektora Kontroli Skarbowej, który zmniejszył stratę wykazaną przez Spółkę w zeznaniu podatkowym za 1997 r. Spółka kwestionowała sposób rozliczenia kosztów zarządu. Inspektor Kontroli Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko. Spółka nie wniosła odwołania od wyniku kontroli do Izby Skarbowej, argumentując, że nie została prawidłowo pouczona o takiej możliwości.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi "R." Spółki z o.o. w S. na wynik kontroli Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w G. - Ośrodka Zamiejscowego w S. z dnia 30 czerwca 2000 r. (...) w przedmiocie prawidłowości wykorzystania kredytów preferencyjnych, rozliczeń z budżetem za 1997 r. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych i od towarów i usług oraz rozliczeń z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych postanawia: odrzucić skargę.
Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w G. Ośrodku Zamiejscowym w S. przeprowadziła kontrolę w skarżącej "R." Spółce z o.o. w S. w zakresie prawidłowości wykorzystania kredytów preferencyjnych na skup, przechowywanie i przetwórstwo produktów rolnych ze zbiorów 1999 r., rozliczeń z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych i podatku od towarów i usług za 1997 r. oraz rozliczeń z ZUS za 1999 r.
W wyniku kontroli z dnia 30 czerwca 2000 r. Inspektor m.in. zmniejszyła stratę wykazaną przez Spółkę w zeznaniu za 1997 r. /CIT-8/ o kwotę 34.551,38 zł.
W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa Spółka wskazała na prawidłowe rozliczenie kosztów zarządu pomiędzy działalnością rolniczą i pozarolniczą.
W odpowiedzi Inspektor podtrzymała stanowisko zawarte w wyniku kontroli "R." Spółka z o.o. w S. Wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, żądając zmiany wyniku kontroli w części dotyczącej podatku dochodowego odniesieniu do ustalenia kosztów zarządu za 1997 r.
Skarżąca zastosowała art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /t.j. Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482/ ze względu na ponoszenie kosztów związanych z przychodami opodatkowanymi i nie podlegającymi opodatkowaniu i brak możliwości ustalenia kosztów na poszczególne źródła. Koszty działalności rolniczej są wyodrębnione, ale nie da się wyodrębnić kosztów zarządu związanych z tą działalnością. Dlatego Spółka rozliczyła koszty proporcjonalnie do uzyskiwanych przychodów.
Inspektor Kontroli Skarbowej wniosła o oddalenie skargi, albowiem do celów podatku dochodowego od osób prawnych przychody z działalności rolniczej należy powiększyć o wartość zużytych do przetwórstwa rolnego i spożywczego surowców i materiałów pochodzących z własnej produkcji roślinnej i zwierzęcej. W niniejszym przypadku do rozliczenia kosztów zarządu przypadających na działalność rolniczą i pozarolniczą skarżąca nie uwzględniła w przychodach z działalności rolniczej wartości zbóż ze zbiorów własnych przekazywanych do własnej mieszanki pasz. Tym samym wyeliminowała z rozliczeń część kosztów zarządu przypadającą na wartość zbóż ze zbiorów własnych. Stanowisko zawarte w skardze nie znajduje racjonalnego uzasadnienia, ani też podstaw prawnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej /t.j. Dz.U. 1999 nr 54 poz. 572/ inspektor wydaje decyzję w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ - gdy ustalenia dotyczą podatków i innych należności budżetowych, których określanie lub ustalanie należy do właściwości urzędów skarbowych.
Bezsprzecznie takich ustaleń dokonał Inspektor Kontroli Skarbowej w wyniku kontroli obejmującej m.in. prawidłowość rozliczeń podatku dochodowego od osób prawnych. Jednakże zamiast decyzji wydał wynik kontroli, nie pouczając wobec tego strony o służącym odwołaniu do Izby Skarbowej.
Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie akceptuje pogląd wyrażony w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 4 grudnia 2000 r. FPS 13/00, że akt opatrzony nazwą "wynik kontroli", wydany niezgodnie z wymaganiami art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o kontroli skarbowej przez objęcie jego wskazaniami materii decyzyjnej /zastrzeżonej dla decyzji inspektora kontroli skarbowej/ nie może w ogóle być kwalifikowany jako wynik kontroli w znaczeniu ustawowym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego od lat respektowana jest zasada, że nie nazwa, lecz treść /zawartość aktu/ przesądza o prawnym charakterze podjętej czynności - zob. zwłaszcza J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1998 str. 16 oraz Z. Kmieciak, Postępowanie administracyjne w świetle standardów europejskich, Warszawa 1997 str. 95-97.
Skoro tak, nic nie stoi na przeszkodzie temu, aby w sytuacji nadania wyrażonemu w sprawie stanowisku nieodpowiedniej formy, uwzględnić jego rzeczywisty charakter, z wszystkimi płynącymi z tego faktu konsekwencjami. Konstatacja ta pozwoliła składowi 7 sędziów NSA na sformułowanie tezy, iż wynik kontroli wskazujący uchybienia w samoobliczeniu podatku oraz nieprawidłowości w zakresie rekonstrukcji podstawy opodatkowania, który został wydany zamiast decyzji, może stać się - po wyczerpaniu środka odwoławczego - przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego jako stanowiący w swej istocie decyzję.
Nie nasuwa wątpliwości w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego /por. wyrok z dnia 3 kwietnia 2001 r. I SA/Ka 101/00 - ONSA 2002 Nr 2 poz. 87, wyrok SN z dnia 18 kwietnia 2002 r. III RN 157/00 - OSNAPU 2003 nr 3 poz. 57 i w doktrynie /L. Etel glosa do wyroku I SA/Ka 101/00 - OSP 2002 z. 2 poz. 13, T. Filipkowski, A. Mudrecki - Glosa 2001 nr 10 str. 17, W. Stachurski glosa do wyroku SA/Bk 1666/98 - Przegląd Podatkowy 2001 nr 4 str. 47, A. Tałasiewicz, Decyzja inspektora kontroli skarbowej (...) - Przegląd Podatkowy 2000 nr 11 str. 38/, że weryfikacja w wyniku kontroli skarbowej straty określonej przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych następuje w formie decyzji organu kontroli skarbowej.
Zgodnie z art. 24 Ordynacji podatkowej organ podatkowy /a tym samym Inspektor Kontroli Skarbowej/ w drodze decyzji, określa wysokość straty poniesionej przez podatnika, jeżeli wysokość straty różni się od wysokości wynikającej ze złożonej deklaracji, a poniesienie straty, zgodnie z przepisami prawa podatkowego, uprawnia do korzystania z ulg podatkowych. W stanie prawnym sprawy poniesienie straty uprawniało do obniżenia dochodu w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych /art. 7 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ co stanowiło ulgę podatkową, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 6 Ordynacji podatkowej.
Skoro zatem wynik kontroli z dnia 30 czerwca 2000 r. jest w zakresie określenia straty decyzją, to strona winna przed wniesieniem skargi wyczerpać tryb odwoławczy, tj. wnieść odwołanie do Izby Skarbowej /art. 26 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy o kontroli skarbowej/.
Skoro tego nie uczyniła to należało skargę odrzucić w oparciu o art. 27 ust. 2 w związku z art. 34 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
Należy także zauważyć, że strona nie została prawidłowo pouczona o służącym jej odwołaniu, co nie może jej szkodzić w zakresie niedochowania terminu do wniesienia odwołania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło