I SA/Gd 2390/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Kwarcińska Sędziowie : WSA Tomasz Kolanowski (spr.) NSA Sławomir Kozik Protokolant Zuzanna Baca po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R.W. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 23 października 2001 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty i zwrotu opłaty skarbowej od umowy sprzedaży 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 32,80 zł (trzydzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Gd 2390/01 UZASADNIENIE Izba Skarbowa decyzją z dnia 23 października 2001 roku utrzymała w mocy decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia 11 lipca 2001 roku odmawiającą R.W. stwierdzenia nadpłaty w kwocie 820zł., z tytułu uiszczonej opłaty skarbowej od umowy sprzedaży samochodu osobowego. W dniu 20 grudnia 2000 roku została zawarta umowa sprzedaży samochodu osobowego pomiędzy "A" sp. z o.o. z siedzibą w G. a R.W. W związku z zawartą umową cywilnoprawną, R.W. uiścił opłatę skarbową w kwocie 820zł., a następnie wniósł żądanie do organu podatkowego o stwierdzenie nadpłaty. Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o opłacie skarbowej. Przepis ten wskazuje na czynności nie podlegające opłacie skarbowej. Wskazano, że z konstrukcji tego przepisu wynikają trzy samodzielne podstawy zwolnienia, które mają różny, odrębny zakres, a zatem nabycie prawa do wyłączenia opłaty skarbowej może nastąpić tylko na podstawie jednej z nich. Nie jest możliwe utożsamianie zwolnienia z opłaty skarbowej w przypadku umów sprzedaży zawieranych przez podatników podatku VAT, jedynie z objęciem podmiotu dokonującego sprzedaży obowiązkiem podatkowym z tego tytułu, tak jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Takie rozumienie pierwszego członu przepisu czyniłoby zbytecznym pozostałe wyłączenia umów sprzedaży od opłaty skarbowej, gdyż niezbędnym warunkiem zwolnienia jest również zawieranie ich przez podatników podatku VAT w rozumieniu art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług. Bycie podatnikiem podatku VAT in principio jest warunkiem koniecznym do uzyskania zwolnienia z tytułu umowy sprzedaży, ale nie jest warunkiem wystarczającym, skoro kryteria przewidziane w tym przepisie spełnia także podmiot wskazany w art. 14 ustawy o podatku od towarów i usług, do którego adresowane jest wyłączenie od opłaty skarbowej. Pierwszy człon powołanego przepisu odnosi się zatem do podatników podatku VAT rozliczających obrót z tytułu sprzedaży jako podlegający opodatkowaniu. Tymczasem w omawianej sprawie sprzedaż towaru używanego nie skutkowała naliczeniem podatku od towarów i usług, wobec zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług. Nie wystąpiły także pozostałe uwarunkowania przewidziane w art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o opłacie skarbowej. Na potwierdzenie swojego stanowiska organ odwoławczy przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 kwietnia 2001 roku ( I SA/Gd 1623/00), w którym skład orzekający nie podzielił stanowiska wyrażonego w uchwale NSA z dnia 27 listopada 2000 roku FPS 5/00 przytoczonego w odwołaniu od decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego. Wskazano także, że zgodny ze stanowiskiem organu pogląd wyraził także Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 lipca 2000 roku, sygn. akt III RN 198/99. Powołano także orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym przedmiocie. Strona nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2001 roku, wnosząc o uchylenie decyzji jako niezgodnej z prawem. Wskazała w niej ponownie na uchwałę NSA z 27 listopada 2000 roku oraz dodatkowo na wyrok NSA z 29 listopada 2000 roku, sygn. akt I SA/Gd 952/98, stwierdzając, że określone w pierwszym członie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o opłacie skarbowej wyłączenie należy do kategorii podmiotowych i obejmuje także sprzedaż towarów używanych – zwolnionych od podatku od towarów i usług na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 tej ustawy. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i podtrzymała swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób uzasadniający jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Spór w rozpoznawanej sprawie związany jest z interpretacją art. 3 ust 1 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 31 stycznia 1989 roku o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 4, poz. 23 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem nie podlegają opłacie skarbowej następujące czynności prawne: umowy sprzedaży, dzierżawy, poddzierżawy, najmu i podnajmu zawierane przez podatników, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50) oraz innego rodzaju umowy, objęte zwolnieniami na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2, a także umowy sprzedaży zawierane przez podatników, o których mowa w art. 14 tej ustawy, w zakresie czynności zwolnionych od podatku. Przepis ten obejmował trzy grupy wyłączeń z opłaty skarbowej. Pierwsza dotyczyła umów sprzedaży, dzierżawy, poddzierżawy, najmu i podnajmu zawierane przez podatników, o których mowa w art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług. Druga dotyczyła innych tego rodzaju umów, objętych zwolnieniami na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług, trzecia dotyczyła umów sprzedaży zawieranych przez podatników zwolnionych od podatku od towarów i usług na podstawie art. 14 ustawy o podatku od towarów i usług, w zakresie czynności zwolnionych od podatku. Dokonując kwalifikacji każdego z tych wyłączeń można przyjąć, że każda z trzech grup stanowiła samodzielną podstawę do wyłączenia z opłaty skarbowej. Umowę sprzedaży towaru używanego (samochodu), zawartą przez podatnika podatników podatku od towarów i usług i jednocześnie zwolnioną z tego podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług należy zakwalifikować do pierwszej z wymienionych grupy wyłączeń z opłaty skarbowej. Wbrew stanowisku organów podatkowych sprzedaż towarów używanych przez podatników, o których mowa w art. 5 cytowanej ustawy o podatku od towarów i usług nie podlega opłacie skarbowej, jest to bowiem jedna z umów wymienionych w pierwszej części art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o opłacie skarbowej i jak wynika ze stanu faktycznego sprawy, umowa ta została zawarta przez podatnika podatku od towarów i usług. W ten sposób wyczerpana została hipoteza normy zawartej w pierwszej części cytowanego powyżej przepisu. Jak podniósł skarżący takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 27 listopada 2000 roku, sygn. akt FPS 5/00 (publ. ONSA 2001/3/96), szczegółowo przedstawiając swoje stanowisko w uzasadnieniu uchwały. Argumentację tą podzielił następnie Sąd Najwyższy, w wyroku z 17 października 2002 roku, sygn. akt III RN 174/01 (publ. OSNP 2003/20/478). Po okresie zróżnicowanego orzecznictwa sądowo administracyjnego w tym przedmiocie, obecnie za jednolity w orzecznictwie i doktrynie należy uznać pogląd, zgodnie z którym umowa sprzedaży towarów używanych, zawarta przez podatnika podatku od towarów i usług nie podlegała opłacie skarbowej. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uchwale z 27 listopada 2000 roku. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że skoro stroną umowy sprzedaży z 20 grudnia 2000 roku był podatnik podatku od towarów i usług, to pomimo iż dotyczyła ona towaru używanego, to nie podlegała opłacie skarbowej. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) uchylił zaskarżoną decyzję. Ponadto Sąd orzekł w przedmiocie wykonalności decyzji w trybie art. 152, a o kosztach postępowania zgodnie z art. 200 w związku z art. 209 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.