I SA/Gd 247/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. Z. i L. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 grudnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej postanawia: umorzyć postępowanie z wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy. Prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 marca 2013 r. przyznano A. Z. oraz L. Z.w niniejszej sprawie prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Przyznane prawo pomocy nie zostało cofnięte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w trybie art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a). Wnioskiem złożonym w dniu 17 kwietnia 2013 r. (data stempla pocztowego) skarżąca ponownie zwróciła się o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2013 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie z wniosku A.Z. o przyznanie prawa pomocy. A.Z. wniosła sprzeciw od tego orzeczenia, wskazując, że w formularzu PPF z dnia 6 marca 2013 r. wraz mężem zwróciła się o ustanowienie adwokata i doradcy podatkowego, dla każdego z nich z osobna. Zdaniem skarżącej, skoro referendarz sądowy ustanowił doradcę podatkowego dla niej, to w takim przypadku wnioskuje o ustanowienie adwokata L. Z. Skarżąca podkreśliła, że w przedmiotowej sprawie ona i jej mąż są dwiema stronami. Zaznaczyła przy tym, że zaległość podatkowa w podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. nie jest jej zaległością, ale jej męża. Wskazała również, że przed Sądem Okręgowym w W. w sprawie o sygn. akt. [...] toczy się postępowanie karne, od wyniku którego zależy ustalenie w przedmiotowej sprawie nadpłaty. W jej ocenie, zakres toczącego się postępowania karnego wykracza poza kompetencje doradcy podatkowego. Z uwagi na powyższe konieczne jest w jej przekonaniu ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie wymaga wyjaśnienia, iż zgodnie z art. 260 p.p.s.a, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, w sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpatrując wniosek A. Z. o przyznanie prawa pomocy stwierdza, że wniosek ten jest bezprzedmiotowy. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że postanowieniem z dnia 20 marca 2013 r. skarżący A. Z. oraz L. Z. zostali już zwolnieni od ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, zatem nie mają obowiązku ich uiszczania na żadnym etapie postępowania sądowodaministracyjnego oraz ustanowiono dla nich pełnomocnika z urzędu - doradcę podatkowego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że w sytuacji, gdy stronie zostało przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, to ponowny wniosek w tym przedmiocie jest bezzasadny. Strona nie może skutecznie domagać się od sądu przyznania kolejnego prawa pomocy, ponieważ jej prawo w tym zakresie zostało skonsumowane prawomocnym postanowieniem sądu. W przypadku gdy strona, której przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, zwróci się z ponownym wnioskiem w zakresie węższym bądź pokrywającym się z zakresem przyznanego prawa pomocy, to postępowanie wszczęte w tym przedmiocie jest bezprzedmiotowe (por. postanowienia NSA: z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 29/12, z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn.akt II GZ 484/12, z dnia 2 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OZ 575/07; z dnia 22 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 262/05; z dnia 19 października 2010 r. sygn. akt II FZ 444/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodatkowo wymaga wyjaśnienia, że z literalnego brzmienia art. 245 § 2 p.p.s.a. wynika, iż w postępowaniu przed sądem administracyjnym strona może występować o przyznanie jej alternatywnie jednego z czterech rodzajów pełnomocników - adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego. Pełnomocnicy ci, określani jako pełnomocnicy profesjonalni, w zakresie kompetencji do reprezentowania stron w toczącym się przed Sądem postępowaniu sądowoadministracyjnym są traktowani równorzędnie. Jak wskazano powyżej, dla skarżących takiego profesjonalnego pełnomocnika w postaci doradcy podatkowego już w niniejszej sprawie ustanowiono. Wyjaśnić przy tym należy, że w złożonym przez skarżących wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano, że wnoszą o ustanowienie adwokata i doradcy podatkowego. Przy tak sformułowanym żądaniu, z uwagi na ustawowy brak możliwości ustanowienia dla jednej strony skarżącej w tej samej sprawie dwóch profesjonalnych pełnomocników z urzędu, uznać należało, iż skarżący wnieśli alternatywnie o ustanowienie adwokata, bądź też doradcy podatkowego, pozostawiając wybór osoby profesjonalnego pełnomocnika w gestii Sądu. Skoro zatem skarżąca w gestii Sądu pozostawiła wybór rodzaju pełnomocnika zakreślając we wniosku o przyznanie pomocy żądanie zarówno ustanowienia adwokata jak i doradcy podatkowego, to biorąc pod uwagę wskazane przez nią okoliczności, przedmiot sprawy oraz związanie wnioskiem strony – uznać należało, że doradca podatkowy w sposób wystarczający będzie reprezentował jej interesy w toku postępowania. Dodać przy tym należy, że ze względu na przedmiot postępowania w niniejszej sprawie, tj. zaliczenia przez organ podatkowy nadpłaty zaistniałej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. na zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r., zakres kompetencji zarówno adwokata, jak i doradcy podatkowego jest równy. Wbrew twierdzeniom skarżącej, w sprawach rozpoznawanych przez sądy administracyjne z zakresu prawa podatkowego kompetencje każdego z ww. pełnomocników są tożsame. Z tych przyczyn zarzut dyskryminacji uznać należało za chybiony. Końcowo Sąd wyjaśnia, że ustanowiony z urzędu pełnomocnik jest umocowany do reprezentowania skarżących w postępowaniu sądowoadministracyjnym ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 grudnia 2012 r. w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej, a nie w postępowaniu karnym. W tym stanie rzeczy, postępowanie wszczęte na skutek złożenia wniosku przez skarżącą o ponowne ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu należało uznać za bezprzedmiotowe. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.