I SA/Gd 275/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. J. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. R. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 grudnia 2012 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2008 r., wnosząc jednocześnie o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w niniejszej sprawie, w przypadku uwzględnienia skargi, najbardziej prawdopodobnym jest rozstrzygnięcie sądu administracyjnego przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania – w takim wypadku, z uwagi na oczywistą możliwość podejmowania czynności egzekucyjnych przez organy podatkowe, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w toku sądowo – administracyjnym, zasadne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, albowiem biorąc pod uwagę znaczną wysokość kwoty stanowiącej przedmiot sporu (27.500 zł) oraz wysokość odsetek, jakich zapłata ciążyłaby na skarżącym w związku z wykonaniem tej decyzji, mogłoby dojść do powstania istotnej, znacznej szkody w majątku skarżącego oraz do przynajmniej w części nieodwracalnych skutków prawnych, jakie powstałyby, gdyby organy podatkowe wszczęły czynności egzekucyjne. W takiej bowiem sytuacji jest oczywiste, że standardową procedurą organów podatkowych jest zajmowanie rachunków bankowych, co biorąc pod uwagę przedmiot działalności skarżącego, spowodowałoby utratę płynności finansowej. Ponadto, biorąc pod uwagę aktualną koniunkturę gospodarczą, każde postępowanie egzekucyjne dodatkowo podważa wiarygodność oraz utrudnia pozyskanie nowych kontrahentów. Podkreślono, że w niniejszej sprawie – biorąc pod uwagę długość prowadzonego sporu – brak jest przeciwwskazań ku temu, by zapewnić skarżącemu czasową ochronę do momentu jego definitywnego zakończenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej jako "P.p.s.a.", po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Postanowienia, o których mowa w § 3 i 4, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 P.p.s.a.). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku pierwszej przesłanki chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04, LEX nr 281811). Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt II FZ 110/10, LEX nr 619845). Użyte przez ustawodawcę w art. 61 § 3 P.p.s.a. nieostre pojęcia: "znaczna szkoda" i "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca. Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Natomiast obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdza, że strona skarżąca nie wykazała, iż wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować wskazane wyżej następstwa. Poza zawartym we wniosku stwierdzeniem, że ewentualne wszczęcie przez organy podatkowe postępowania egzekucyjnego spowoduje utratę płynności finansowej skarżącego, podważy jego wiarygodność oraz utrudni pozyskanie nowych kontrahentów, strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Do wniosku nie załączono żadnych dokumentów mających zobrazować rozmiar prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej (m.in. wysokość odprowadzanych składek na ubezpieczenie społeczne, wysokość wypłacanych pracownikom wynagrodzeń, wysokość ponoszonych co miesiąc kosztów stałych itp.) oraz nie załączono dowodów (zeznań podatkowych, rejestrów sprzedaży), z których wynikałoby, jakie są aktualne miesięczne obroty, uzyskiwane dochody (bądź też strata) prowadzonego przez skarżącego przedsiębiorstwa. Również przekonanie strony skarżącej o wadze podniesionych w skardze zarzutów nie jest wystarczającym argumentem, aby uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 września 2004 r. (sygn. akt FZ 358/04, niepubl.), który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, stanowisko skarżącego, że skarżone orzeczenie jest merytorycznie niesłuszne i narusza prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 P.p.s.a. Jednakże – jak podkreśla się w orzecznictwie – sąd ma obowiązek uwzględniać z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności zaskarżonych do sądu (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005 r. sygn. akt II OZ 155/05, OwSS 2005/3/72). W niniejszym przypadku za uwzględnieniem wniosku mogłaby przemawiać – wysoka zdaniem strony skarżącej – kwota egzekwowanego zobowiązania podatkowego (27.500 zł), jednakże tutejszy Sąd nie mógł odnieść tej kwoty do kwoty rzeczywiście osiąganego przez skarżącego aktualnie dochodu. Jak już wyżej podkreślono, strona skarżąca nie dołączyła do wniosków żadnych dokumentów, uniemożliwiając tym samym Sądowi dokonanie oceny faktycznego wpływu wykonania przedmiotowej decyzji na prowadzoną przez skarżącego działalność gospodarczą. Dokumenty księgowe, które znajdują się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy (zeznania podatkowe, zestawienia obrotów i sald kont, rejestry zakupów i sprzedaży VAT, podatkowa księga przychodów i rozchodów), dotyczą lat wcześniejszych, a zatem nie są miarodajne przy dokonywaniu ww. oceny. Należy również wskazać, że skarżący R. J. korzysta z usług profesjonalnego pełnomocnika, co wiąże się m.in. z koniecznością poniesienia kosztów jego wynagrodzenia. Ponadto skarżący nie występował do tutejszego Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, a w dniu 15 stycznia 2013 r. uiścił wpis sądowy od skargi w kwocie 2.000 zł (z czego 1.175 zł zostało mu zwrócone), co może sugerować, że jego sytuacja majątkowa nie jest aż tak trudna, jak próbowano ją przedstawić we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się natomiast do argumentu strony skarżącej, że do majątku R. J. może zostać wszczęte postępowanie egzekucyjne, co w sposób niekorzystny wpłynie na jego płynność finansową, należy wskazać, że wykonanie świadczenia pieniężnego z natury rzeczy nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu należności. Ponadto, w świetle art. 8–10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu (por. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2013 r. sygn. akt I FZ 564/12, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.