I SA/Gd 281/12
WyrokWSA w Gdańsku2012-06-12
Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sławomir Kozik, Ewa Kwarcińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchybienie terminowi złożenia miesięcznego zestawienia oświadczeń o przeznaczeniu oleju opałowego do celów opałowych skutkuje utratą prawa do zastosowania preferencyjnej stawki podatku akcyzowego, nawet jeśli oświadczenia nabywców były prawidłowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchybienie terminowi złożenia miesięcznego zestawienia oświadczeń o przeznaczeniu oleju opałowego do celów opałowych jest przesłanką do zastosowania wyższej stawki akcyzy, zgodnie z art. 89 ust. 16 ustawy o podatku akcyzowym. Niespełnienie tego formalnego warunku, obok materialnych, skutkuje utratą prawa do preferencyjnej stawki, niezależnie od poprawności samych oświadczeń nabywców.Stan faktyczny
Spółka złożyła miesięczne zestawienie oświadczeń sprzedaży oleju opałowego za kwiecień 2010 r. z naruszeniem terminu. Naczelnik Urzędu Celnego określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym, a Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na niedopełnienie przez spółkę obowiązku przekazania zestawienia w ustawowym terminie. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne zastosowanie wyższej stawki akcyzy. Spółka argumentowała, że opóźnienie wynikało z przyczyn osobistych osoby odpowiedzialnej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 8 grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc kwiecień 2010 roku oddala skargę.
W dniu 9 czerwca 2010 r. Firma "A" spółka z o.o. z siedzibą w W. złożyła do Naczelnika Urzędu Celnego miesięczne zestawienie oświadczeń sprzedaży oleju opałowego za kwiecień 2010 r.
Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2010 r. wszczął postępowanie mające na celu określenie kwoty zobowiązania podatkowego za kwiecień 2010 r., z uwagi na fakt, iż ww. zestawienie zostało złożone z naruszeniem terminu.
W dniu 8 września 2010 r. spółka złożyła w urzędzie celnym dokumenty sprzedaży wraz z oświadczeniami nabywców oleju opałowego, które stanowiły podstawę do sporządzenia zestawienia oświadczeń za kwiecień 2010 r.
W dniu 13 października 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzję, w której określił wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym za kwiecień 2010 r. w kwocie 15.741,- zł.
Kolejno postanowieniem z dnia 18 listopada 2010 r. organ I instancji, zgodnie z wnioskiem strony wyjaśnił wątpliwości co do treści ww. decyzji poprzez wskazanie na jaki dzień został przyjęty przez organ podatkowy stan prawny w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie postanowieniem z dnia 18 listopada 2010 r. odmówił uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia argumentując, że przedmiotowa decyzja spełnia wymogi określone w art. 210 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.jedn.: Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej jako "Ordynacja podatkowa").
Pismem z dnia 18 listopada 2010 r. strona reprezentowana przez pełnomocnika odwołała się od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 31 stycznia 2011 r. strona wypowiedziała się co do zebranego materiału dowodowego oraz zawarła wniosek o przeprowadzenie rozprawy.
Postanowieniem z dnia 28 lutego 2011 r. Dyrektor Izby Celnej odmówił przeprowadzenia rozprawy.
Kolejno postanowieniem z dnia 3 marca 2011 r. Dyrektor Izby Celnej stwierdził niedopuszczalność odwołania.
Decyzją z dnia 7 lipca 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za kwiecień 2010 r. w kwocie 14.741,- zł.
Pismem z dnia 29 lipca 2011 r. strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji.
W dniu 26 października 2011 r. do Kancelarii Izby Celnej wpłynął wniosek Strony o zawieszenie postępowania. Kolejnym pismem z dnia 20 października 2011 r. strona złożyła wniosek o zawieszenie postępowania podatkowego oraz wniosek dotyczący przeprowadzenia rozprawy.
Dyrektor Izby Celnej w postanowieniu z dnia 10 listopada 2011 r. odmówił przeprowadzenia rozprawy i wyjaśnił, że w aktach sprawy znajdują się dowody świadczące niezbicie uchybieniu terminowi przekazania zestawienia.
Postanowieniem z dnia 10 listopada 2011 r. Dyrektor Izby Celnej odmówił zawieszenia postępowania prowadzonego w związku z wniesionym odwołaniem od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 10 czerwca 2011 r. W ocenie Dyrektora Izby Celnej rozstrzygnięcie kwestii prawnej zawartej w treści wyroku WSA w Białymstoku sygn. akt. I SA/Bk 99/11 nie ma znaczenia dla rozpoznawanej sprawy.
Dyrektor Izby Celnej, po zapoznaniu się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i przeanalizowaniu odwołania, w dniu 8 grudnia 2012 r. wydał decyzję, którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy przedstawiając stan faktyczny sprawy wskazał, że spółka w ramach prowadzonej działalności gospodarczej dokonuje sprzedaży oleju opałowego z zastosowaniem obniżonej stawki podatkowej. W kwietniu 2010 r. dokonała sprzedaży oleju opałowego w ilości 9 900 litrów, uzyskując od nabywców oświadczenia o przeznaczeniu oleju do celów opałowych.
Dyrektor Izby Celnej wskazał, że warunki uprawniające do dokonania sprzedaży oleju opałowego z zastosowaniem obniżonej stawki podatkowej zostały określone w art. 89 ust. 5 pkt 1 oraz ust. 7, art. 89 ust. 14 i 15 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2009 r. Nr 3 poz. 11 ze zm., dalej jako "u.p.a.").
Powołując się na treść powyższych przepisów Organ wyjaśnił, że podstawą wydania przedmiotowej decyzji było niedopełnienie przez stronę obowiązku wynikającego z art. 89 ust.14 ustawy tj. przekazanie do właściwego naczelnika urzędu celnego, w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano sprzedaży, miesięcznego zestawienia oświadczeń, o których mowa w ust. 5. Strona winna była przekazać zestawienie oświadczeń za kwiecień 2010 r. do Naczelnika Urzędu Celnego do dnia 25 maja 2010 r. Zestawienie to zostało złożone w dniu 9 czerwca 2010 r. a wiec po terminie określonym w art. 89 ust. 14 ustawy. Wobec niespełnienia łącznie wszystkich warunków określonych w art. 89 ust. 5-15 zastosowanie ma stawka akcyzy określona w ust. 4 pkt 1, tj. 1822,- zł za 1000 litrów.
W odniesieniu zawartych w odwołaniu do zarzutów dotyczących naruszenia szeregu przepisów postępowania Organ odwoławczy uznał je za chybione. Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że w niniejszej sprawie organ I instancji nie zaniechał przeprowadzenia niezbędnych czynności, bowiem kwestię niesporną stanowi fakt, iż podatnik nie spełnił łącznie wszystkich przewidzianych w przepisie art. 89 ust. 5-15 warunków uprawniających do zastosowania preferencyjnej stawki podatku. Tym samym nie zachodziła konieczność gromadzenia w tym zakresie dodatkowych dowodów bądź przeprowadzenia jakichkolwiek czynności.
Organ powołując się na treść art. 187 § 3 Ordynacji podatkowej, wskazał, że fakty znane organowi z urzędu zostały zakomunikowane spółce, chociażby w trakcie zapoznania strony z materiałem dowodowym w dniu 4 sierpnia 2010 r.
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej również z powodu uchybienia terminowi do złożenia zestawienia oświadczeń, nie można mówić o naruszeniu podniesionych w odwołaniu przepisów, tj. art. 180, 181, 191, 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej "poprzez oparcie przedmiotowego rozstrzygnięcia na nieuzasadnionych tezach oraz opiniach Naczelnika Urzędu Celnego, a nie na sprawdzonych faktach. Z tego samego powodu nietrafny jest zarzut naruszenia art. 4 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji.
Dyrektor Izby Celnej odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia konstytucyjnych zasad państwa prawa a w szczególności art. 31 ust. 3 w zw. z art. 21 oraz 32 ust. 1 oraz art. 2, art. 7, art. 8, art. 32 oraz 217 Konstytucji Rzeczypospolitej stwierdził, że nie posiada kompetencji uprawniających do kwestionowania konstytucyjności przepisów ustawy, lecz będąc związany treścią jej przepisów, zobowiązany jest do stosowania jej postanowień. Na poparcie swego stanowiska powołał się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 maja 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 3539/08 oraz wyrok SN z dnia 29 marca 1994 r., sygn. akt III ARN 4/94, OSNP 1994, nr 2, poz. 21).
Reasumując Organ wskazał, że w przypadku niespełnienia warunków określonych w ust. 5-15 ma zastosowanie zgodnie art. 89 ust. 16 u.p.a. stawka akcyzy określona w art. 89 ust. 4 pkt 1 w wysokości 1.822,- zł/1000 litrów. Zatem niezłożenie zestawienia oświadczeń w terminie określonym w art. 89 ust. 14 u.p.a. jest przesłanką do zastosowania ww. stawki. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej aby zastosować preferencyjną stawkę akcyzy sprzedający oleje opałowe musi oprócz uzyskania od nabywcy prawidłowego, rzetelnego, kompletnego oświadczenia o przeznaczeniu tego oleju, jak również złożyć miesięczne zestawienie pozyskanych od klientów - nabywców oleju opałowego, oświadczeń. Przepis art. 89 ust. 16 u.p.a. wyraźnie odsyła w przypadku m.in. nie spełnienia tego warunku do art. 89 ust. 4 pkt 1 ustawy, tj. do zastosowania w takim przypadku wyższej stawki akcyzy. Taki podgląd został wyrażony w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 8 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Gd 469/10, wyroku NSA z dnia 29 marca 2008 r. sygn. akt I FSK 498/07 oraz wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 21 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Rz 884/09.
Pismem z dnia 21 stycznia 2011 r. spółka zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 8 grudnia 2011 r., wnosząc o uchylenie decyzji organów I i II instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wniosła także o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji, łączne rozpatrzenie skarg dotyczących podatku akcyzowego za listopad 2009 r. i luty 2010 r. oraz o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania pytania prawnego skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie I SA/Wr 1184/11.
Zaskarżonej decyzji skarżąca spółka zarzuciła naruszenie:
art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy decyzji na podstawie ww. przepisów prawa, w sytuacji, gdy ze stanu faktycznego wynikało, że nie zaistniały przesłanki uprawniające organ podatkowy do zastosowania tych przepisów;
art. 89 ust. 4 pkt 1 u.p.a. poprzez błędne zastosowanie ww. przepisu i w konsekwencji błędne określenie stawki podatku;
art. 89 ust. 16 w zw. z art. 89 ust. 5 pkt 1, ust. 6, ust. 14 oraz ust. 15 ww. ustawy poprzez błędną interpretację ww. przepisów, a w konsekwencji niezastosowanie zwolnienia określonego normami prawa pomimo spełnienia przez podatnika wszystkich przesłanek jego zastosowania;
art. 120, 122 i 124 w zw. z przepisami art. 180, 181, 187, 191 oraz 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 2010 § 4 Ordynacji podatkowej, albowiem postępowanie odwoławcze było prowadzone przez organ podatkowy II instancji z nierzetelnym dokonaniem subsumcji przepisów prawa, która spowodowana była przeprowadzeniem postępowania dowodowego z zaniechaniem przeprowadzenia przez organ podatkowy II instancji niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia oraz ustalenia stanu faktycznego i prawnego, jak również dokonanie dowolnej interpretacji zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego;
art. 121 oraz 124 Ordynacji podatkowej poprzez niejasne i nielogiczne wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy,
art. 217 w powiązaniu z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nałożenie ciężaru podatkowego decyzją administracyjną poza obowiązkiem ustawowym oraz art. 2, 31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 21 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że spółka nie dopełniła obowiązku złożenia oświadczenia w terminie z uwagi na to, że osoba odpowiedzialna za wykonywanie, sporządzanie oraz wysyłanie zestawień w kluczowym okresie przeżywała problemy natury osobistej, mające związek z niepełnosprawnością dziecka. Ponadto strona podniosła, że owe problemy zostały ujawnione dopiero po fakcie niedopełnienia obowiązku, wobec czego spółka nie mogła w porę zareagować na ww. sytuację.
Pełnomocnik strony podniósł, że przepisy Dyrektywy Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz.Urz. UE L z 2003 r. Nr 283, str. 51 ze zm.) w zw. z postanowieniami Dyrektywy Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, uchylającej Dyrektywę 92/12/WE (Dz.Urz. UE L z 2009, Nr 9, str. 12 ze zm.) nie dopuszczają możliwości zastosowania wyższych stawek podatku w sytuacji uzależnionych od formalnych nie merytorycznych względów takich jak niedochowanie terminu do złożenia oświadczeń. Przy czym powołał się na treść wyroku WSA w Olsztynie z dnia 11 maja 2011 r.
Zdaniem strony w sytuacji, gdy sprzedawca wypełnił obowiązki z art. 89 ust, 5-8 a sprzedany olej został przeznaczony na cele opałowe brak jest podstaw do zastosowania stawki określonej w art. 89 ust 4 pkt 1 u.p.a.
Pełnomocnik spółki szeroko uzasadniając zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej powołał się na liczne orzecznictwo sądów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 15 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako "P.p.s.a.").
Zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Spółka kwestionując ustalenia organów podatkowych podniosła w skardze szereg zarzutów o charakterze procesowym. Z tego powodu niezbędna jest ocena ich zasadności pod kątem prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych sprawy, w szczególności ocena, czy organy podatkowe rzetelnie zebrały, rozpatrzyły i oceniły całość materiału dowodowego w myśl reguł określonych w Ordynacji podatkowej. Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe wskazanych szczegółowo w skardze przepisów Ordynacji podatkowej. Zauważyć przede wszystkim należy, że postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób budzący zaufanie organów podatkowych, które udzielały stronie niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania, jak również w sposób dostateczny wyjaśniły stronie przesłanki, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy, a zatem nie została naruszona zasada wyrażona w art. 121 Ordynacji podatkowej.
Nie doszło również do naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Przepis ten wyraża zasadę prawdy obiektywnej, jedną z naczelnych zasad postępowania podatkowego. Zadaniem organów podatkowych jest więc takie ustalenie stanu faktycznego, aby odpowiadał on rzeczywistości. Prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy podatkowej, wiążące się z właściwym zastosowaniem odpowiednich norm materialnoprawnych, uzależnione jest od uprzedniego dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania materiału dowodowego oraz jego rozpatrzenia i swobodnej oceny, w myśl reguł określonych w przepisach art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej.
Wobec bezzasadności zarzutów strony skarżącej dotyczących naruszenia przepisów postępowania, należało zaaprobować stan faktyczny ustalony przez orzekający w sprawie organ, a w tak ustalonym stanie faktycznym nie można skutecznie zarzucić, że organ ten naruszył przepisy prawa materialnego. Działaniu Dyrektora Izby nie sposób także zarzucić naruszenia konstytucyjnych zasad określonych w art. 2, 7, 8, 21, 31 i 32 oraz 217 Konstytucji RP.
Za niezasadny należało także uznać zarzut naruszenia art. 4 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji. Akt ten nie posiada mocy powszechnie obowiązującej, również dla państw, które wstąpiły do Unii Europejskiej. Jego postanowienia mają jedynie charakter zaleceń w sprawach załatwianych przez organy Wspólnoty (por.: J. Świątkiewicz, Europejski Kodeks Dobrej Administracji, Wprowadzenie, tekst i komentarz o zastosowaniu kodeksu w warunkach polskich procedur administracyjnych, Warszawa 2007, s. 12).
W ocenie Sądu stan faktyczny w niniejszej sprawie został ustalony z zachowaniem reguł proceduralnych określonych w Ordynacji podatkowej. Nie budzi wątpliwości Sądu, że spółka nie dopełniła jednego z ustawowych warunków uprawniających do zastosowania stawki podatku akcyzowego określonej w art. 89 ust. 4 pkt 1 u.p.a. Spółka, w odniesieniu do rozliczenia podatku akcyzowego za kwiecień 2010 r., nie złożyła w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano sprzedaży zestawienia oświadczeń nabywców oleju opałowego o zamiarze przeznaczenia tegoż oleju na cele grzewcze. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że zestawienie za kwiecień 2010 r. zostało złożone po terminie określonym w art. 89 ust. 14 u.p.a. tj. w dniu 9 czerwca 2010 r.
Podkreślenia wymaga, że stosownie do treści art. 89 ust. 5 pkt 1 u.p.a. sprzedawca wyrobów akcyzowych nieobjętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, określonych w art. 89 ust. 1 pkt 9, 10 i 15 u.p.a., jest obowiązany w przypadku sprzedaży: osobom prawnym, jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej oraz osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą - do uzyskania od nabywcy oświadczenia, że nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych lub będą sprzedane z przeznaczeniem do celów opałowych, uprawniających do stosowania stawek akcyzy określonych w art. 89 ust. 1 pkt 9,10 i 15 u.p.a.
Oprócz obowiązku zbierania i przechowywania ww. oświadczeń, sprzedawca jest zobowiązany z mocy art. 89 ust. 14 u.p.a., do sporządzania i przekazywania do właściwego naczelnika urzędu celnego miesięcznego zestawienia oświadczeń, w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano sprzedaży. W art. 89 ust. 15 u.p.a. ustawodawca dookreślił jakie informacje musi zawierać miesięczne zestawienie oświadczeń. Zgodnie z tym przepisem powinno ono zawierać: imię i nazwisko albo nazwę oraz adres siedziby lub zamieszkania podmiotu przekazującego zestawienie, ilość i rodzaj oraz przeznaczenie wyrobów, których dotyczy oświadczenie, datę złożenia oświadczenia, datę i miejsce sporządzenia zestawienia oraz czytelny podpis osoby sporządzającej zestawienie, określenie liczby urządzeń grzewczych posiadanych przez nabywców, wynikającej ze złożonych przez nich oświadczeń, miejsce (adres), gdzie znajdują się urządzenia grzewcze wskazane w oświadczeniach, imię i nazwisko albo nazwę oraz adres siedziby lub zamieszkania, a także NIP, PESEL oraz REGON składającego oświadczenie. Dane oznaczone w art. 89 ust. 15 u.p.a. powinny być przygotowywane na podstawie informacji zawartych w oświadczeniach nabywców.
Celem wprowadzenia obowiązku uzyskiwania oświadczeń, o których mowa w art. 89 ust. 5-15 u.p.a. jest umożliwienie kontroli nad obrotem olejami opałowymi, które mogły być wykorzystywane do innych celów niż opałowe. Kraje członkowskie Unii Europejskiej są legitymowane do określania w ustawodawstwie wewnętrznym przepisów umożliwiających kontrolę legalności działania podatnika.
To podatnik sprzedający wyrób akcyzowy w postaci oleju opałowego jest obowiązany do uzyskania od nabywcy prawidłowego pod względem formalnym i materialnym oświadczenia o przeznaczeniu nabywanego wyrobu. Dysponując danymi nabywcy organy podatkowe mogą stwierdzić, czy olej nabyty na cele opałowe został faktycznie wykorzystany na te cele.
Oprócz obowiązku zgromadzenia i przechowywania ww. oświadczeń o przeznaczeniu paliw opałowych, sprzedawca jest zobowiązany do sporządzenia i przekazywania do właściwego naczelnika urzędu celnego miesięcznego zestawienia oświadczeń. Istotą zestawienia jest to, aby sprzedawca był w posiadaniu ww. oświadczeń na dzień jego sporządzenia, zaś celem tego obowiązku, który spoczywa z woli ustawodawcy na sprzedawcy, jest umożliwienie sprawnej kontroli użycia przez nabywców paliw opałowych.
Tym samym ustawodawca zrównuje warunki o charakterze materialnym jak i faktycznym (formalnym) dla umożliwienia sprzedawcy skorzystania z preferencyjnej stawki podatku akcyzowego. Wyraził to wprost w dyspozycji art. 89 ust. 16 u.p.a. nie czyniąc w tym zakresie żadnych dystynkcji.
Niesporne jest, że Spółka uchybiła obowiązkowi terminowego przekazania oświadczenia, co musiało skutkować utratą uprawnienia do stosowania stawki preferencyjnej.
Należy zwrócić uwagę, że wszelkie przepisy konstruujące ulgi, zwolnienia i preferencje podatkowe, należy wykładać ściśle. Interpretacja rozszerzająca jest w takim wypadku nieuprawniona. Tym samym nie można - jak chce spółka określać hierarchii warunków niezbędnych dla skorzystania z preferencji podatkowych i jedne z warunków uznawać za istotne, a inne pominąć. Wobec czego nie można przyjąć argumentacji, że w sytuacji, gdy posiada rzetelne i formalnie poprawne oświadczenia nabywców, nie może wystąpić skutek tego rodzaju, że traci ona prawo do zastosowania stawki podatku akcyzowego określonej w art. 89 ust. 4 pkt 1 u.p.a. Ustawodawca jednoznacznie bowiem wymienił warunki określone w art. 89 ust. 5-15 u.p.a. jako równorzędnie istotne dla uzyskania prawa do preferencyjnej stawki akcyzy.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym funkcjonuje pogląd, że preferencje podatkowe mają charakter warunkowy a odpowiedzialność za ich spełnienie ponosi podatnik, który z tych preferencji korzysta (por. wyrok NSA z dnia 19 marca 2008 r. sygn. akt I FSK 498/07, LEX nr 465799; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 21 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Rz 884/09, LEX nr 554050). Ma marginesie dodać należy, że ustawodawca ma prawo określać warunki, których spełnienie jest konieczne dla skorzystania z ulg i zwolnień podatkowych, jak i określenie skutków nie dochowania tych warunków przez podatnika, co sprowadza się w zasadzie do niemożności skorzystania z preferencji podatkowej przez takiego podatnika. W ocenie Sądu taka konstrukcja ulgi podatkowej nie narusza zasady proporcjonalności.
Przepisy nakładające na sprzedawców, importerów i na podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów przeznaczonych do celów opałowych wprowadzono w celu zapewnienia właściwej kontroli w zakresie obrotu wyrobami, które korzystają z preferencyjnych stawek akcyzy ze względu na przeznaczenie do celów opałowych. Taka regulacja (nowelizacja przepisów od dnia 1 stycznia 2010 r. wprowadziła dodatkowe warunki) miała zapobiegać powszechnie znanej fali oszustw polegających na używaniu olejów opałowych do celów napędowych. Sąd podziela pogląd prezentowany m. in. w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. I SA/Gd 469/10, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 7 września 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 478/11, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 513/11, wyrok WSA w Gdańsku z 30 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 1073/11.
Końcowo Sąd sygnalizuje, że nie uwzględnił wniosku spółki o zawieszenie postępowania, z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie P 24/11 przed Trybunałem Konstytucyjnym skutek pytania prawnego WSA we Wrocławiu w sprawie I SA/Wr 1184/11. Sąd nie podziela bowiem wątpliwości prawnych jakie legły u podstaw skierowania pytania do Trybunału Konstytucyjnego przez skład orzekający w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 1184/11, czemu dał wyraz w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło