I SA/Gd 286/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. L. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 lipca 2025 r. oddalającego skargę W. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 11 lutego 2025 r. nr 2201-IOD-2.4102.88.2024.6 w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2020 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 23 lipca 2025 r. sygn. akt I SA/Gd 286/25, po rozpoznaniu sprawy na rozprawie, oddalił skargę W. L. (dalej "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 11 lutego 2025 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2020 r. Pismem z dnia 18 sierpnia 2025 r. (data stempla pocztowego) Skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku oraz jego doręczenie. Do pisma załączono wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżący wskazał, że w związku z trudną sytuacją rodzinną i problemami zdrowotnymi, złożenie wniosku umknęło jego uwadze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a."), czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią zaś, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są więc: • zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, • uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, • dokonanie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono. W pierwszej kolejności, aby możliwym było merytoryczne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, należy ustalić, czy doszło do uchybienia temu terminowi, a zatem konieczne jest wskazanie, kiedy upłynął termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zgodnie z treścią art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W niniejszej sprawie wyrok Sądu zapadł na rozprawie w dniu 23 lipca 2025 r., a zatem termin do złożenia wniosku o sporządzenie jego uzasadnienia upływał z dniem 30 lipca 2025 r. Nadanie przez Skarżącego przesyłki zawierającej przedmiotowy wniosek w dniu 18 sierpnia 2025 r. było uczynione z uchybieniem powyższego terminu do jego złożenia. Oceniając złożony wniosek o przywrócenie terminu, w świetle powyżej określonych przesłanek normatywnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Nie ma wątpliwości, że Skarżący dokonał czynności, do dokonania której terminowi uchybiono, albowiem złożył wniosek o sporządzenia uzasadnienia ww. wyroku. Jednakże, nawet przyjąwszy, iż Skarżący dochował siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu wobec braku jego obecności na rozprawie, na której zapadł wyrok, nie można uznać, aby doszło do ziszczenia się przesłanki uprawdopodobnienia braku winy Skarżącego w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżący, wnioskując o przywrócenie uchybionego terminu, powołał się na okoliczność trudnej sytuacji rodzinnej oraz problemów zdrowotnych, które skutkowały tym, że złożenie wniosku "umknęło jego uwadze". W ocenie Sądu, podniesione okoliczności nie świadczą o braku winy strony skarżącej w uchybieniu terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. Strona wnosząca o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać (uprawdopodobnić), że w czasie biegu terminu do dokonania tej czynności zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne (por. postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2015 r. sygn. akt II GZ 798/14, publ. CBOSA). Jednocześnie podkreślić należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt II GZ 223/14, publ. CBOSA). Od strony postępowania należy bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, która wymaga, by w warunkach, z jakiegokolwiek powodu, niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych. W judykaturze przyjmuje się, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt I OZ 414/14, publ. CBOSA). Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ 91/15, publ. CBOSA). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że we wniosku o przywrócenie terminu, Skarżący powołał się na własne niedbalstwo oraz okoliczności trudnej sytuacji rodzinnej i problemów zdrowotnych, nie precyzując jednakże, jaka konkretnie sytuacja uniemożliwiła mu zachowanie terminu do dokonania czynności, ani nie uprawdopodobniając, że sytuacja ta była od niego niezależna i niemożliwa do przezwyciężenia. Nie wskazano zatem ani nie uprawdopodobniono żadnych okoliczności, które stanowiłyby przeszkodę w złożeniu przez Skarżącego wniosku w ustawowym terminie, pomimo dołożenia szczególnej staranności w prowadzeniu swoich spraw. Sąd zauważa, że Skarżący, poza własną niedbałością, nie podniósł żadnych innych okoliczności, które skutkowałyby niemożnością złożenia wniosku w ustawowym terminie. Nie można zatem uznać, aby w okresie tym wystąpiły przeszkody uniemożliwiające dokonanie wskazanej czynności. Skoro Skarżący w złożonym wniosku nie wykazał, ani nie uprawdopodobnił innych okoliczności, które uniemożliwiłyby mu dochowanie terminu, Sąd uznaje, że Skarżący nie dołożył należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, a zatem uchybienie terminu do złożenia wniosku wynikało wyłącznie z okoliczności zależnych od Skarżącego. W kontekście powyższych rozważań nie sposób uznać, że strona skarżąca dochowała należytej staranności. Podniesione we wniosku okoliczności nie mogą świadczyć o braku winy Skarżącego w uchybieniu terminu do złożenia wniosku, bowiem nie uprawdopodobnił, że trudna sytuacja rodzinna i problemy zdrowotne uniemożliwiły mu, pomimo podjętych należytych starań, zachowanie tegoż terminu. Oceniając zatem wniosek pod kątem zachowania przesłanki przywrócenia terminu, o której mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., Sąd uznał, że nie uprawdopodobniono okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.