I SA/Gd 310/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 grudnia 2015r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 rok od przychodów z nieujawnionych źródeł lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach postanawia: odmówić stronie skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Zarządzeniem z dnia 3 marca 2016 r., doręczonym pełnomocnikowi strony w dniu 11 marca 2016 r., wezwano stronę do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Termin do wykonania wezwania upłynął bezskutecznie w dniu 18 marca 2016 r. Pismem z dnia 21 marca 2016 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, przedkładając jednocześnie odpis udzielonego mu w dniu 21 marca 2016 r. pełnomocnictwa. Wskazał, że jego mocodawca przebywał na zwolnieniu lekarskim i nie miał możliwości przekazania pełnomocnictwa w terminie. Nadto pełnomocnik zaznaczył, że w aktach sprawy znajduje się udzielone mu przez skarżącego pełnomocnictwo z dnia 2 lipca 2015 r., z którego wynika upoważnienie do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Natomiast w myśl art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Należy zauważyć, iż przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stawiają określone wymogi formalne dla czynności procesowej, jaką jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. stanowi, że strona powinna wystąpić z takim wnioskiem w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia oraz uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (por. art. 87 § 4 p.p.s.a.). Wymogi te zostały w tej sprawie dochowane. Podkreślić należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeśli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Wniosek o przywrócenie terminu będzie skuteczny, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się między innymi stany nadzwyczajne takie, jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe, czy też nagła choroba strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt II GZ 223/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceniając wskazane przez stronę okoliczności uprawdopodabniające brak winy w uchybieniu terminu, uznać należy, że w świetle przedstawionej argumentacji i zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie zasługują one na uwzględnienie. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, to przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, który dopuszczając się negatywnych zaniedbań oraz uchybień swoim działaniem działa bezpośrednio na szkodę mocodawcy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, sąd musi mieć na uwadze działania pełnomocnika. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu (również przy ocenie formalnych aspektów wniosku) należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt II GZ 523/14). Za niezasadne należy uznać powoływanie się przez stronę na pełnomocnictwo znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy, gdyż - zgodnie z treścią art. 37 § 1 p.p.s.a. - pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Przywołana natomiast we wniosku okoliczność choroby skarżącego nie może przemawiać za przywróceniem stronie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi z dwóch powodów. Po pierwsze, dla uzupełnienia braku formalnego skargi wystarczające było przedłożenie przez pełnomocnika oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa z dnia 2 lipca 2015 r., skoro jak sam pełnomocnik zauważył, z jego treści wynikało upoważnienie dla niego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Nie było zatem konieczności oczekiwania na udzielenie mu nowego pełnomocnictwa, na przeszkodzie czemu miała stać choroba skarżącego. Po drugie, twierdzenie, że choroba skarżącego uniemożliwiła mu udzielenie i przekazanie pełnomocnikowi dokumentu pełnomocnictwa jest niewiarygodne z tego względu, że jak wynika z kserokopii zwolnienia lekarskiego, zgodnie z zaleceniami lekarskimi chory mógł chodzić. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że choroba jako taka nie stanowi przyczyny usprawiedliwiającej przywrócenie terminu, a tylko choroba nagła, nie pozwalająca na wyręczenie się inną osobą stanowi o braku winy (por.: wyrok NSA z dnia 4 września 2001r., sygn. akt II SA/Po 2646/00); dotyczy to nawet choroby wymagającej leżenia (por. postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 809/04). Również złe samopoczucie strony i odczuwane przez nią dolegliwości nie mogą być potraktowane jako przyczyna usprawiedliwiająca bezczynność strony (por. wyrok SN z dnia 19 maja 1976r., IV PRN 8/76, LEX nr 7828 i postanowienie SN z dnia 3 stycznia 1974r., II CO 18/73, LEX nr 7372). Skoro zatem mimo choroby skarżący mógł chodzić, a co więcej, w okresie jej trwania (zwolnienie lekarskie udzielone zostało do dnia 11 kwietnia 2016 r.) udzielił jednak w dniu 21 marca 2016 r. pełnomocnictwa, to tym samym należy uznać, że choroba strony nie stanowiła obiektywnej przeszkody do uzupełnienia braku formalnego skargi w terminie. W tej sytuacji, uwzględnienie wniosku strony skarżącej nie jest możliwe, bowiem strona nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji postanowienia