I SA/Gd 351/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 24 lutego 2014 r. sygn. [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 rok oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 24 lutego 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 8 sierpnia 2013 r. w sprawie odmowy uchylenia decyzji tego organu z dnia 18 lutego 2013 r. ustalającej M. M. łączne zobowiązanie pieniężne na 2013 r. w kwocie 766 zł. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało wydane na tle następującego stanu faktycznego. W pismach z dnia 12 marca 2013 r. i z dnia 9 kwietnia 2013 r. M. M. zwrócił się do Wójta Gminy o ponowne naliczenie podatku od nieruchomości wskazując, że w domu letniskowym w P. mieszka przez cały rok, zatem do tego przedmiotu opodatkowania należało zastosować niższą stawkę podatkową, właściwą dla budynków mieszkalnych. Podatnik wskazywał, że zakupił pojemnik na śmieci i podpisał w dniu 1 kwietnia 2013 r. umowę na odbiór śmieci z Zakładem Gospodarki Komunalnej, a od dnia 1 lipca 2013 r. podpisze umowę z Gminą. M. M. podkreślił, że za zasadnością złożonego wniosku przemawiają również następujące okoliczności: zawarcie umowy na odbiór telewizji satelitarnej w domu w P., zakup drewna z Nadleśnictwa, korespondencja z Gminą w sprawie odśnieżania, wycinki drzew, drogi i oświetlenia, wizyty u lekarza w przychodni zlokalizowanej w S., zużycie energii oraz wody, ocieplenie budynku, wyposażenie domu w piec, kuchnię gazową, pralkę, lodówkę, telewizor, radio. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2013 r. Wójt Gminy wznowił postępowanie podatkowe zakończone ostateczną decyzją z dnia 18 lutego 2013 r., ustalającą M. M. łączne zobowiązanie pieniężne za 2013 r. w kwocie 766 zł. W rezultacie przeprowadzonego postępowania wznowieniowego organ I instancji decyzją z dnia 8 sierpnia 2013 r. odmówił uchylenia wspomnianej decyzji ostatecznej z dnia 18 lutego 2013 r. W odwołaniu od tej decyzji M. M., powołując się na poglądy wyrażane w orzecznictwie wskazał, że o stawce podatku od nieruchomości decyduje faktyczne przeznaczenie budynku, a nie dokumenty budowlane. Podatnik argumentował, że jest właścicielem gruntu, a zamieszkiwany przez niego budynek oznaczony numerem [...] jest ocieplony, otynkowany, do budynku przynależy garaż, ma zamontowaną skrzynkę na listy oraz dzwonek. Dodatkowo podał, że w dniu 1 sierpnia 2013 r. złożył wniosek o zmianę sposobu użytkowania budynku na funkcję mieszkalną, jak również o zmianę zapisów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [...] z funkcji rekreacyjnej na mieszkaniową. Uzasadniając utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej ostateczną decyzją. Następnie organ przywołał treść art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), w skrócie "O.p.", zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W ocenie organu, budynek będący przedmiotem własności podatnika, podlegał opodatkowaniu według stawki właściwej dla budynków pozostałych, bowiem funkcja budynku położonego na działce nr [...] jest określona jako "inna niemieszkalna", co potwierdzają dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków, które stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) stanowią podstawę wymiaru podatków, a stan ten nie uległ zmianie w 2013 r. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, iż w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki określone w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., dające podstawę do wzruszenia ostatecznej decyzji z dnia 18 lutego 2013 r., bowiem przedstawione przez podatnika okoliczności i dowody albo nie istniały w chwili wydawania decyzji z dnia 18 lutego 2013 r. albo nie są okolicznościami mogącymi mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W skardze na opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego M. M. powtórzył argumentację podniesioną w postępowaniu przed organami, że w domu letniskowym w P. mieszka cały rok. Jego zdaniem, o stawce podatku od nieruchomości od budynku letniskowego decyduje jego faktyczne przeznaczenie, a nie dokumenty budowlane, co potwierdzają wyroki NSA z dnia 23 września 2009 r. sygn. akt II FSK 542/08 oraz WSA w Szczecinie dnia 23 czerwca 2010 r. sygn. akt I SA/Sz 277/10. Zdaniem skarżącego, oględziny przeprowadzone przez pracownika Urzędu Gminy potwierdziły funkcję mieszkalną budynku. W związku z tym, w dniu 30 września 2013 r. złożył wniosek do Starosty Powiatowego o zmianę funkcji budynku z letniskowej na mieszkalną, zaś postępowanie w tym zakresie jest w toku. Nadto skarżący podał, że otrzymał informację z Urzędu Gminy o zarejestrowaniu jego wniosku o zmianę zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [...] z terenu zabudowy rekreacyjnej na teren zabudowy mieszkaniowej. Skarżący zarzucił, iż w zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się należycie do jego argumentacji. Do skargi dołączył kopie: decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 lutego 2014 r.; pisma skierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego; odwołania od decyzji organu I instancji; pism skierowanych do Urzędu Gminy, Starostwa Powiatowego; pism z Urzędu Gminy oraz ze Starostwa Powiatowego; dowodów potwierdzających wpłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi; wydruku rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2010 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych; wydruku ze strony internetowej Centrum Informacji Geodezyjnej; decyzji z dnia 30 kwietnia 2010 r. nr [...] Starosty w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego zmiany sposobu użytkowania budynku rekreacyjnego na budynek mieszkalny; fragmentu uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 336/08. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie w dniu 11 czerwca 2014 r., skarżący złożył do akt sprawy: kopię skargi, asygnaty na zakup drewna oraz skrócony odpisu aktu zgonu żony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych aktów z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Dokonując kontroli, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 P.p.s.a. Oznacza to, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. W ocenie Sądu, organy podatkowe orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo stwierdziły brak podstaw do uchylenia decyzji w trybie wznowieniowym albowiem, wbrew stanowisku skarżącego, nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, nieznane organowi i istniejące w dniu wydania ostatecznej decyzji z dnia 18 lutego 2013 r. ani nie zaistniały inne przesłanki określone w art. 240 § 1 O.p. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte wadą (przesłanki wznowienia), określoną w art. 240 O.p. Podkreślić należy, że możliwość podważenia decyzji ostatecznej narusza ład systemu prawnego, gdyż stanowi odstępstwo od zasady dwuinstancyjności postępowania oraz stabilności decyzji ostatecznych (art. 127 i 128 O.p.). Z powyższego założenia ogólnego oraz z treści art. 128 O.p. wynika, iż tylko wyraźnie określone przyczyny, stanowiące o najdalej idących wadliwościach decyzji lub poprzedzającego ją postępowania, mogą prowadzić do wzruszenia decyzji ostatecznej w administracyjnym toku instancji. Wskazać należy, że w postępowaniu wznowieniowym sprawdza się, czy w czynnościach procesowych poprzedzających wydanie decyzji doszło do naruszenia prawa sklasyfikowanego do jednej z przesłanek wznowienia postępowania. Powyższe spostrzeżenie wiąże się również z tym, że postępowanie prowadzone po wznowieniu nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Granice sprawy zakreśla bowiem postanowienie organu o wznowieniu postępowania (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2001 r., sygn. akt III SA 1974/00, niepubl, wyrok NSA z dnia 4 marca 2003 r., sygn. akt III SA 1296/01, niepubl.). Z tych względów charakterystyczną cechą sądowej kontroli decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym, w tym wypadku po wznowieniu postępowania podatkowego, jest to, że diametralnie ulega ograniczeniu zakres stanu faktycznego i prawnego ocenianego (badanego) przez sąd administracyjny w porównaniu do stanu faktycznego i prawnego, będącego przedmiotem takiej analizy w sytuacji sądowej kontroli decyzji wymiarowej organu podatkowego wydanej w trybie zwykłym. W dalszej kolejności wskazać należy, że nie licząc przesłanki ostateczności decyzji, która jest warunkiem sine qua non uruchomienia każdego z trybów nadzwyczajnych, art. 240 § 1 O.p. wymienia jedenaście podstaw wznowienia postępowania. Wskazanie co najmniej jednej z nich uzasadnia wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 243 § 1 O.p.). Czy podstawy te rzeczywiście występują, właściwy organ bada w postępowaniu wszczętym wspomnianym postanowieniem (art. 243 § 2 O.p. ), a wynik badania przedstawia w decyzji, o której mowa w art. 245 O.p. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, wymaga wyjaśnienia, że przedmiotem postępowania zwykłego było ustalenie skarżącemu wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r., tj. w podatku rolnym i od nieruchomości. Jak wynika z akt sprawy, w decyzji ostatecznej z dnia 18 lutego 2013 r. organ podatkowy przyjął do opodatkowania budynek o powierzchni 100m2, którego funkcja określona w ewidencji gruntów i budynków jest jako "inna niemieszkalna". Organ I instancji, postanowieniem z dnia 24 lipca 2013 r. wznowił postępowanie podatkowe zakończone ostateczną decyzją Wójta Gminy z dnia 18 lutego 2013 r., powołując art. 240 §1 pkt 5 O.p. W myśl tego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Zatem nowe okoliczności lub dowody stanowią podstawę wznowienia postępowania, jeżeli spełniają łącznie następujące cechy: (1) są nowe, (2) istniały w dniu wydania decyzji, (3) są istotne dla sprawy, (4) nie były znane organowi, który wydał decyzję (por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, M. Masternak, J. Orłowski, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Tom II, Toruń 2007 r., s. 543). W braku jednej z wymienionych cech tych okoliczności czy dowodów nie można uznać, aby zaistniała przesłanka do wznowienia określona we wskazanym przepisie. Wyjaśnić należy, że "nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody" to zarówno okoliczności faktyczne lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. W ocenie Sądu, należy podzielić stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, że niektóre z przedstawionych przez skarżącego dowodów (m.in. faktura z dnia 5 marca 2013 r. i 12 marca 2013 r. na zakup pojemników na śmieci oraz umowa z dnia 1 kwietnia 2013 r. na odbiór śmieci) nie istniały w dniu wydania ostatecznej decyzji z dnia 18 lutego 2013 r., zaś pozostałe dowody i okoliczności (zamieszkiwanie przez cały rok w budynku, zawarcie umowy na odbiór telewizji satelitarnej, interwencje w sprawie odśnieżania, zakup drewna, korespondencja z urzędem gminy w sprawie wycinki drzew, drogi i oświetlenia, korzystanie z przychodni w S., faktury dokumentujące zużycie energii, wody, ocieplenie i otynkowanie budynku, wyposażenie go w piec, kuchnię gazową, pralkę, lodówkę, telewizor i radio) nie miały istotnego wpływu na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W konsekwencji nie można było przyjąć, że w sprawie wykazano istnienie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., uzasadniającej uchylenie w wyniku wznowienia postępowania ostatecznej decyzji ustalającej skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne na 2013 r. Aby okoliczności faktyczne (zaistniałe zdarzenia, wydarzenia) stanowiły podstawy wznowienia postępowania, muszą mieć istotne znaczenie dla sprawy, muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi, ale też muszą mieć przymiot nowości, czyli być nowoodkryte w sprawie. Przez pojęcie okoliczności faktycznych nieznanych organowi, który wydał decyzję należy rozumieć tylko takie okoliczności, które z badanego materiału dowodowego nie wynikały. Ponadto ujawnienie nowych okoliczności faktycznych nie może oznaczać sytuacji, w której takie okoliczności są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 170/04; z dnia 22 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 254/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl ). Odnosząc się do zarzutów skargi z odwołaniem się do orzecznictwa sądów administracyjnych, że sporny budynek mieści się w pojęciu "budynku mieszkalnego" i służy zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych skarżącego i te ustalenia powinny stanowić podstawę klasyfikacji budynku, należy stwierdzić, że argumenty te mogą odnosić się jedynie do sytuacji innej niż w niniejszej sprawie, a mianowicie, gdy dany budynek nie jest wpisany do ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), zwanej dalej jako "u.p.o.l." opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części. Podstawę opodatkowania w takim przypadku stanowi powierzchnia użytkowa budynku. Stawki podatku wynikają z uchwały rady gminy, podjętej na podstawie kompetencji określonych w art. 5 u.p.o.l. W przepisie tym upoważniono rady gmin, m.in. do różnicowania stawek podatku dla budynków mieszkalnych i pozostałych. Powyższe zróżnicowanie kategorii budynków prowadzi do konieczności przyporządkowania właściwej stawki podatku według rodzaju budynku opodatkowywanego. Istotne w tym zakresie są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, podstawę m.in. wymiaru podatków stanowią dane zawarte w tej ewidencji. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym dokumentem stanowiącym źródło informacji wykorzystywanych w postępowaniu podatkowym. Decydujące znaczenie dla obciążenia podatkiem ma więc klasyfikacja budynku uwidoczniona w prowadzonej przez starostę ewidencji. Ustalając stan faktyczny sprawy i dokonując wymiaru podatku organ podatkowy z uwagi na zasadę praworządności (art. 120 O.p.), nie mógł więc przyjąć danych odmiennych niż wykazane w ewidencji gruntów i budynków. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że ujawniona w ewidencji budynków i gruntów działka nr [...] jest oznaczona jest symbolem "B-Ps V", zaś funkcja budynku stanowiącego własność skarżącego oznaczona jest jako "inne niemieszkalne". Zatem prawidłowo organy podatkowe ustaliły charakter spornego budynku w oparciu o dane z ewidencji wskazując, że ten przedmiot opodatkowania nie mógł podlegać opodatkowaniu według stawki podatkowej przewidzianej dla budynków mieszkalnych, gdyż w ewidencji budynków nie została mu przypisana taka funkcja użytkowa. W tej sytuacji organ podatkowy w decyzji ostatecznej ustalił wysokość podatku od nieruchomości, przyjmując stawkę właściwą dla budynków pozostałych, zgodnie z uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia 28 listopada 2012 r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości. Zatem skoro budynek jest wpisany w ewidencji, dane z ewidencji są dla organu podatkowego wiążące, przy ustalaniu podatku od nieruchomości. Zasada ta potwierdzona została w wielu orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. w uchwale siedmiu sędziów tego Sądu z 27 kwietnia 2009 r. II FPS 1/09 oraz w wyrokach z: 22 września 2009 r. II FSK 542/08, 20 maja 2010 r., II FSK 63/09, 27 maja 2010 r., II FSK 180/09. W ww. wyroku z 22 września 2009 r. II FSK 542/08, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził m.in., że zasada swobodnej oceny dowodów (określona w art. 191 O.p.) doznaje niekiedy ograniczenia - w pewnych wypadkach ustawodawca wprowadza bowiem pewne elementy legalnej oceny dowodów, wskazując w konkretnej normie walor określonego środka dowodowego.(...) W przypadku podatku od nieruchomości takim odstępstwem od zasady swobodnej oceny dowodów jest powołany wyżej art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, nakazujący przy wymiarze podatku uwzględniać dane z ewidencji gruntów i budynków. Powołane przez skarżącego orzeczenia sądowe zapadły na tle odmiennego stanu faktycznego, a mianowicie w sytuacji, gdy będący przedmiotem opodatkowania budynek nie jest wpisany do ewidencji gruntów i budynków. W takim wypadku organy podatkowe mają obowiązek przeprowadzić postępowanie dowodowe dla ustalenia rzeczywistej funkcji budynku. Jeśli jednak budynek jest wpisany w ewidencji, to dane z ewidencji są dla organu podatkowego wiążące, przy ustalaniu podatku od nieruchomości. Zarzut skarżącego, że w takich samych przypadkach są wydawane różne decyzje przez organy podatkowe pozostaje bez znaczenia dla niniejszej sprawy, albowiem odmienność ocen dotyczących różnych przedmiotów opodatkowania, dokonywana przez organ podatkowy w różnych niezależnych od siebie postępowaniach podatkowych nie jest nową okolicznością a tym bardziej nowym dowodem uzasadniającym uchylenie wcześniej wydanej decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania. W toku postępowania podatkowego oraz w skardze skarżący konsekwentnie eksponował działania, jakie podjął w celu zmiany zapisów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [...] z terenów zabudowy rekreacyjnej na teren zabudowy mieszkaniowej oraz do zmiany sposobu użytkowania budynku na funkcję mieszkalną. Okoliczności te, w ocenie Sądu pozostają bez wpływu na wynik sprawy, wobec ustalenia organu odwoławczego, że w 2013 r. dane figurujące w ewidencji gruntów i budynków, w odniesieniu do spornego przedmiotu opodatkowania nie uległy zmianie rzutującej na wymiar podatku od nieruchomości. Zauważyć przy tym należy, że dopóki dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków, dotyczące spornego budynku, nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru podatku. Przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych, niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Podsumowując, Sąd uznał, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, jednocześnie brak jest w sprawie okoliczności, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.