I SA/Gd 352/03

WyrokWSA w Gdańsku2004-01-14

Skład orzekający: Sławomir Kozik, Ewa Kwarcińska, Zbigniew Romała

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie umowy cywilnoprawnej o rentę, ustanowionej na rzecz małoletnich wnuków, może być odliczone od dochodu podatkowego jako renta, czy też powinno być traktowane jako świadczenie alimentacyjne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe błędnie zakwalifikowały świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie umowy cywilnoprawnej o rentę na rzecz wnuków jako świadczenie alimentacyjne, zamiast jako rentę podlegającą odliczeniu od dochodu. Sąd wskazał, że organy nie przeanalizowały wystarczająco materiału dowodowego i nie uwzględniły zasad doświadczenia życiowego przy ocenie, czy wnuki znajdowały się w niedostatku, co jest kluczowe dla rozróżnienia między rentą a obowiązkiem alimentacyjnym.
Stan faktyczny
Podatnik J. A. odliczył od swojego dochodu za 2000 rok kwotę z tytułu ustanowionej renty na rzecz swoich małoletnich wnuków. Organy podatkowe zakwestionowały to odliczenie, uznając świadczenie za obowiązek alimentacyjny, a nie rentę. Po postępowaniu odwoławczym i ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ pierwszej instancji, Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie uznając odliczenia. Podatnik zaskarżył decyzję Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie prawa i błędną kwalifikację świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Sławomir Kozik /spr./ Sędziowie : NSA: Ewa Kwarcińska NSA: Zbigniew Romała Protokolant: Elżbieta Cymanowska po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. A. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 rok I uchyla zaskarżoną decyzję II zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu III zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów uiszczonego wpisu. W dniu [...] r. J. A. złożył w Urzędzie Skarbowym zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2000. Jak wynika ze złożonego zeznania, dochód osiągnięty przez podatnika wyniósł [...] zł. Od dochodu J. A. odliczył kwotę [...],- zł z tytułu darowizny dokonanej na rzecz A oraz kwotę [...] zł z tytułu ustanowionej renty cywilnoprawnej na rzecz dzieci M. M. , zaś podatek pomniejszył o kwotę [...] zł z tytułu wydatków poniesionych na zakup przyrządów i pomocy naukowych, programów komputerowych oraz wydawnictw fachowych bezpośrednio związanych z wykonywanym zawodem i wykonywaną pracą oraz kwotę [...] zł z tytułu wydatków poniesionych na remont i modernizację budynku mieszkalnego. Według złożonego w dniu 26.03.2001 r. zeznania należny podatek stanowił kwotę [...] zł. Pismem z dnia 4 czerwca 2001 r. J. A. zwrócił się do Urzędu Skarbowego z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. w związku z poniesieniem wyższych niż wykazane w zeznaniu wydatków mieszkaniowych i na zakup przyrządów i pomocy naukowych. Organ podatkowy I instancji w wyniku przeprowadzonego postępowania, nie uwzględnił odliczenia od dochodu ustanowionej przez J. A. renty w wysokości [...] zł na rzecz wnuków. W ocenie organu podatkowego I instancji świadczenie renty nie posiadało cech uprawniających do odliczenia od dochodu na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) ze względu na ciążący na J. A. obowiązek alimentacyjny względem wnuków. Wobec powyższego decyzją z dnia [...] r. określił J. A. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000 w wysokości [...] zł, zaległość podatkową w kwocie [...] zł i odsetki na dzień wydania decyzji w wysokości [...] zł. J. A. w odwołaniu od powyższej decyzji zarzucił jej wady prawne i naruszenie obowiązującego prawa. Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] r. uchyliła w całości kwestionowaną odwołaniem decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, z uwagi na naruszenie przepisów art. 247 ordynacji podatkowej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] r. określił J. A. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000 w wysokości [...] zł, zaległość podatkową w kwocie [...] zł i odsetki na dzień wydania decyzji w wysokości [...] zł. J. A. w odwołaniu od powyższej decyzji zarzucił jej naruszenie prawa poprzez nieuznanie odliczenia od dochodu świadczenia w wysokości [...] zł wypłaconego przez odwołującego się na rzecz jego wnuków tytułem renty cywilnoprawnej. Ponadto odwołujący się zarzucił Urzędowi przewlekłe prowadzenie postępowania podatkowego, nieinformowanie podatnika o przysługujących mu prawach oraz próbę wyłudzenia nienależnego podatku różnymi sposobami. Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] r. uchyliła się decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej odsetek i określa się ich wysokość na dzień wydania decyzji przez organ pierwszej instancji w kwocie [...] zł, w pozostałym zakresie decyzję utrzymuje się w mocy. Izba Skarbowa w uzasadnieniu swojej decyzji wskazała, że stosownie do art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 3 i art. 28 - 30, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 24 ust. l i 2 oraz ust. 4 - 7 lub art. 25, po odliczeniu kwot rent i innych trwałych ciężarów opartych na tytule prawnym, nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów, oraz alimentów, z wyjątkiem alimentów na rzecz dzieci, w wysokości ustalonej w wyroku alimentacyjnym. Umowa renty jest unormowana w przepisach Kodeksu cywilnego w art. 903 - 907 (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Organ II instancji przedstawił, że zgodnie z art. 903 k.c. przez umowę renty jedna ze stron zobowiązuje się względem drugiej do określonych świadczeń okresowych w pieniądzu lub w rzeczach oznaczonych tylko co do gatunku. Renta może być ustanowiona pod tytułem odpłatnym lub nieodpłatnym, na czas określony, jak i nieokreślony. Umowa renty jako czynność prawna przysparzająca ma charakter czynności prawnej kauzalnej (przyczynowej). W każdej sprawie, w której zawarto umowę renty nieodpłatnej, organ podatkowy powinien przeprowadzić stosowne postępowanie zmierzające do wyjaśnienia celu tej umowy, a więc faktycznej przyczyny przysporzenia majątkowego na rzecz innej osoby, ponieważ causa jako cel prawny przysporzenia, choć nie musi być ujawniona w umowie, to jednak wywiera decydujący wpływ na jej ważność. Zasada kauzalności stanowi skuteczny środek kontroli organów państwowych prawidłowości czynności prawnych przysparzających, a więc również umów renty (wyrok NSA z dnia 28 marca 2000 r., III SA 539/99). Należy więc badać nie formę umowy renty, lecz jej rzeczywistą treść, bo to ona warunkuje dopuszczalność odliczeń od dochodu na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy. Dopiero w wyniku takiego postępowania organ podatkowy jest w stanie dokonać właściwej oceny zawartej umowy z punktu widzenia przepisów prawa podatkowego. Gdyby w wyniku takiego postępowania ustalono, że uzasadniony cel przysporzenia faktycznie nie istniał, to nie byłoby podstawy do odliczenia od dochodu kwot wypłaconych z tytułu zawartej umowy (wyrok NSA III 177/99). Izba Skarbowa stwierdziła, że nie ma również podstaw prawnych do odliczenia od dochodu na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych świadczeń wypłaconych na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej w sytuacji, gdy na rentodawcy ciąży obowiązek alimentacyjny względem uprawnionego. Świadczenie spełnione bowiem w wykonaniu obowiązku ustawowego nie może być uznane za świadczenie w wykonaniu umowy renty. Stosownie do przepisu art. 128 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi (art. 129 § l k.r.o.). Obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 k.r.o.). Uprawnionym do otrzymywania świadczeń alimentacyjnych jest ten, kto znajduje się w niedostatku (art. 133 § 2 k.r.o.). Natomiast zakres świadczeń alimentacyjnych, zgodnie z art. 135 § l k.r.o., zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Przesłanką uprawniającą więc do otrzymywania świadczeń alimentacyjnych jest pozostawanie w niedostatku, które to pojęcie nie zostało dookreślone przez ustawodawcę. Najogólniej mówiąc, w niedostatku znajduje się ten, kto nie może własnymi siłami zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb, o których mowa w art. 135 § l, w szczególności nie ma niezbędnych ku temu środków finansowych i nie może ich uzyskać przy wykorzystaniu swoich możliwości zarobkowych. Niedostatek stanowi usprawiedliwioną przesłankę obowiązku alimentacyjnego tylko wtedy, gdy jego przyczyną są okoliczności niezależne od woli ubiegającego się o alimenty. W związku z powyższym roszczenie alimentacyjne nie przysługuje osobie, która z własnej winy nie wykorzystuje swoich zdolności do pracy i wskutek tego popada w stan niedostatku. W ocenie organu odwoławczego ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu 3 stycznia 2000 r. J. A. zawarł z M. M. umowę cywilnoprawną, w której zobowiązał się do bezpłatnego świadczenia pieniężnego w wysokości [...] zł na rzecz swoich małoletnich wnuków K. i J. A. Strony umowy uzgodniły, że świadczenie będzie wypłacone w czterech kwotach po [...] - zł każda, płatnych w okresach comiesięcznych, począwszy od września 2000 r. Zgodnie z treścią § 2 ww. umowy świadczenie miało zostać wypłacone M. M. jako opiekunowi prawnemu dzieci, z przeznaczeniem na cele wynikające z opieki nad małoletnimi dziećmi. Organ II instancji wskazał na zeznania świadka M. M., która stwuierdziła, że przekazane środki finansowe zostały przeznaczone na "poprawę sytuacji zdrowotnej małoletnich dzieci" (wnuków podatnika) oraz na "likwidację wszelkich niedostatków życia". Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że małoletnie dzieci M. M. były w roku podatkowym 2000 przewlekle chore i leczone w specjalistycznych poradniach zdrowia oraz gabinetach prywatnych. Dwójka dzieci Państwa A. przez cały sporny rok znajdowała się pod stałą opieką lekarską. Dziewczynka była pacjentką poradni kardiologicznej, ortopedycznej, alergologicznej, prywatnego gabinetu pulmonologiczno - alergologicznego oraz ośrodków prywatnych, w których poddawana była leczeniu homeopatycznemu, natomiast syn J. ze względu na stwierdzoną wadę serca był leczony w poradni kardiologicznej. Ponadto wymagał stosownej diety w związku z powiększoną wątrobą. Obecny przy przesłuchaniu w dniu 27 lutego 2002 r. J. A. zeznał, że "nasze dochody bez renty nie powodowały nędzy ani ubóstwa, aczkolwiek należy stwierdzić, że powodowały niedostatek". Dodał również, iż "Renta przyznana przez J. A. zwiększyła nasz dochód, powodowała to, że nie musieliśmy korzystać z pomocy państwa, wojska ani związków zawodowych. Renta zaspokajała wszelkie niedostatki wynikające z sytuacji służby zdrowia, niedostatki wynikające z niedostatecznej liczby lekarzy specjalistów państwowej służby zdrowia, niedostatki związane z utrudnionym dostępem do lekarzy pediatrów i lekarzy pierwszego kontaktu. Przyznana renta niwelowała wszelkie niedostatki związane ze standardowym poziomem życia naszych dzieci, przez co rozumiem: możliwość bezproblemowej opieki lekarskiej, sprawnej rehabilitacji, zadowalającej profilaktyki oraz zadowalające w naszym rozumieniu utrzymanie dzieci". Izba Skarbowa wskazała, że w roku 2000 M. M. i J. A. utrzymywali się głównie z dochodu uzyskanego przez J. A., gdyż jego małżonka większą część roku przebywała na urlopie wychowawczym. Zdaniem organu rodzina M. M. (w tym wnuki odwołującego się) miała w spornym roku podatkowym 2000 ciężką sytuację finansową, spowodowaną koniecznością ponoszenia sporych wydatków związanych z leczeniem dzieci. M. z uwagi na trwający do dnia 26 grudnia 2000 r. urlop wychowawczy uzyskała w spornym roku podatkowym przychód jedynie w wysokości [...] zł, a przychód jej męża choć osiągnął łączną wysokość [...] - zł, to ze względu na wysokość wydatków zdrowotnych ponoszonych na dzieci był niewystarczający. W tej sytuacji należało przyjąć, iż rodzina M. M. i J. A., znajdowała się w roku podatkowym 2000 w stanie niedostatku uprawniającym do wsparcia finansowego ze strony J. A. Izba Skarbowa stwierdziła, że zgodnie z obowiązującym stanem prawnym i w powyższych okolicznościach faktycznych na J. A. (choć zobowiązanym w dalszej kolejności) ciążył obowiązek alimentacyjny względem małoletnich wnuków (jako krewnych w linii prostej). W ocenie organu stan niedostatku, w który popadły wnuki podatnika, był przez nie zawiniony, a zatem przysługiwało im świadczenie alimentacyjne ze strony dziadka. W tej sytuacji J. A. był z mocy prawa zobowiązany do dostarczania wnukom środków utrzymania (środków alimentacyjnych), których zakres był wyznaczony przez usprawiedliwione potrzeby uprawnionych. Środki utrzymania mają charakter konsumpcyjny, ich zaspokojenie polega bowiem na zapewnieniu uprawnionym mieszkania, wyżywienia, odzieży, leczenia czy pielęgnacji w chorobie. Natomiast przez usprawiedliwione potrzeby rozumie się nie tylko te elementarne polegające na zapewnieniu minimum egzystencji, lecz również stworzenie uprawnionym normalnych warunków bytowania, odpowiadających ich wiekowi, stanowi zdrowia itp., jeżeli uprawnieni nie mogą zaspokoić swoich potrzeb własnymi siłami. Organ II instancji wskazał, na stanowisko orzecznictwa w tej materii powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 1967 r. (sygn. akt III CR 422/66), w którym wskazano, że zaspokajanie usprawiedliwionych potrzeb osoby uprawnionej może polegać na zapewnianiu osobie znajdującej się w niedostatku mieszkania, opieki lekarskiej i domowej. Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego nieinformowania podatnika o przysługujących mu prawach Izba Skarbowa wskazała, że w toku postępowania prowadzonego przed organem I instancji podatnik wielokrotnie składał zapytania kierowane do Urzędu Skarbowego, na które każdorazowo otrzymywał pisemne wyjaśnienia dotyczące zgłaszanych wątpliwości. Odpowiadając natomiast na zarzut przewlekłości postępowania, Izba Skarbowa przedstawiła, że prowadzone postępowanie miało na celu dokładne zbadanie wszystkich elementów mających wpływ na wysokość należnego podatku, w tym m.in. zasadności dokonanych przez podatnika odliczeń. Jednym z nich było ustalenie przyczyny ustanowienia renty. Na szybkie zakończenie postępowania niewątpliwie wpływ miał także sam podatnik przez niestawianie się na wezwania (z dnia 29 stycznia 2002 r.) lub nadsyłanie kolejnych pism z prośbą o wyjaśnienie licznych wątpliwości (pismo z dnia 19 grudnia 2001 r., l marca 2002 r., 4 kwietnia 2002 r., 28 kwietnia 2002 r., 29 kwietnia 2002 r.). Odnośnie zarzutu dotyczącego próby wyłudzenia od skarżącego nienależnego podatku, organ stwierdził, że jest on bezpodstawny, bowiem kwestionowana odwołaniem decyzja Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. określająca należną budżetowi państwa wysokość zobowiązania podatkowego jest zgodna z prawem. Izba Skarbowa stwierdziła również, iż należało pomniejszyć wysokość odsetek od zaległości podatkowej określoną na dzień wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, tj. na dzień [...] r., do kwoty [...] zł ze względu na brzmienie art. 54 § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej. Stosownie do treści przywołanego przepisu odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od następnego dnia po upływie terminu do rozpatrzenia odwołania do dnia doręczenia stronie decyzji organu odwoławczego. W niniejszej sprawie termin do rozpatrzenia odwołania od decyzji z dnia [...] r. upłynął 5 sierpnia 2002 r., natomiast decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ doręczona została w dniu 21 sierpnia 2002 r. Tym samym za okres od dnia 6 sierpnia 2002 r. do 21 sierpnia 2002 r. odsetek za zwłokę nie nalicza się. Zasadnym było więc uchylenie decyzji Urzędu z dnia [...] r. w części dotyczącej określenia wysokości odsetek od zaległości podatkowej i określenia ich w prawidłowej wysokości, tj. w kwocie [...] zł. J. A. w skardze na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. wniósł o jej uchylenie decyzji w całości jako wadliwej i wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący zakwestionował prawidłowość zaskarżonej decyzji w kwestii ustanowionej przez niego renty. Skarżący wskazał, że renta została przyznana zgodnie z obowiązującym prawem, spełniała wszelkie wymogi formalne, była wypłacona i przyjęta. Była ona fakultatywna w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego i nie była związana z wyrokiem alimentacyjnym. W ocenie skarżącego przyznana renta nie tylko odniosła pożądany skutek lecz również była w interesie Państwa Polskiego oraz zasadna ze względów społecznych, bowiem zwiększając w sposób bezpośredni dochód rentobiorcy spowodowała, że otrzymujący nie musiał korzystać z jakiejkolwiek pomocy Państwa, pracodawcy budżetowego ani żadnych innych czynników społecznych. Skarżący wskazał ponadto, że przyznana renta w rzeczywistości nie spowodowała istotnych zmian w wysokości odprowadzonego podatku dochodowego od osób fizycznych do Skarbu Państwa. Zarówno rentodawca i rentobiorca, pozostali w tych samych progach podatkowych, a od nieodpłatnej renty (a nie od alimentów) odprowadzono należny dla budżetu państwa podatek. Zdaniem J. A. stanowisko organów sprowadza się do twierdzenia, że nie była to renta a obowiązek alimentacyjny. Co oczywiście nie jest prawdą i godzi w fundamentalne prawo podatnika, co do prawa dysponowania swoim dochodem. W toku prowadzonego postępowania wykazano organom skarbowym, że rentobiorcy nie żyli w nędzy, ubóstwie ani biedzie lecz niedostatku w całym tego przyjętym powszechnie rozumieniu. Potwierdzają to zawarte informacje UŚ o dochodach rentobiorcy zawarte w decyzjach, które przedstawia zdolności samoutrzymania się. Skarżący podniósł, że organy podatkowe w sposób wybiórczy informowały stronę lub pełnomocnika o czynnościach w postępowaniu. Nie poinformowano strony o przysługujących jej prawach - o prawie do nie składania wyjaśnień, jak wykluczenie (wyproszenie w sensie dosłownym) pełnomocnika w czasie przesłuchiwania świadka, i utrudnianie aktywnego uczestnictwa w postępowaniu, przesłuchiwanie świadka przez kilka osób obecnych w pomieszczeniu, a nie uczestniczących w sposób bezpośredni w postępowaniu. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i wniosła o oddalenie skargi. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga J. A. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Izby Skarbowej narusza przepisy postępowania, w szczególności art. 122 w zw. z art. 187 i 191 ordynacji podatkowej, w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu Izba Skarbowa naruszyła również przepis prawa materialnego - art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r., nr 90, poz. 416 z późn.zm.) poprzez bezpodstawne nieuznanie renty ustanowionej przez skarżącego jako wywierającej skutki podatkowe, a miało to istotny wpływ na wynik sprawy. Wprawdzie co do zasady prawidłowe jest stanowisko organów podatkowych, że wymaganym treścią art. 26 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy tytułem prawnym uprawniającym do ustanowienia renty jest umowa renty, której wymogi określają przepisy art. 903 - 907 k.c., jednakże organy te bezpodstawnie i niezgodnie ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz faktami powszechnie znanymi i zasadami doświadczenia życiowego, zdaniem Sądu przyjęły, że w istocie skarżący nie świadczył renty lecz alimenty W ocenie Sądu mieć bowiem należy na względzie w sprawie niniejszej, że wskazywane przez skarżącego okoliczności winny być szczegółowo rozważone w uzasadnieniu decyzji z uwzględnieniem zasad doświadczenia życiowego i w kontekście przepisów określających wysokość najniższego wynagrodzenia pracowników (Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 lutego 2000 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie najniższego wynagrodzenia pracowników [Dz.U. Nr 13, poz. 174]). Mieć należy zwłaszcza na uwadze wysokość dochodów ojca rentobiorców – oficera Wojska Polskiego i wysokość dochodu na osobę w tej rodzinie. Ponadto rozważeniu powinna podlegać okoliczność czy wysokość tego dochodu świadczy obiektywnie, że rentobiorcy znajdowali się w niedostatku, zważywszy choćby na treść przepisów ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. Nr 64 poz. 414), gdzie w art. 4. 1. określono wysokość dochodu na osobę, która dawała w roku 2000 prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. I tak prawo do świadczeń przysługiwał osobom, których dochód na osobę w rodzinie nie przekracza: 1) na osobę samotnie gospodarującą - 275 zł, 2) na pierwszą osobę w rodzinie - 250 zł, 3) na drugą i dalsze osoby w rodzinie powyżej 15 lat - 175 zł, 4) na każdą osobę w rodzinie poniżej 15 lat - 125 zł, Zdaniem Sądu charakteru świadczeń na rzecz rentobiorców nie można odrywać od momentu spełniania tych świadczeń, bowiem na podstawie dowodów zgromadzonych w sprawie nie można uznać, że przy takich samych dochodach rodziny w poszczególnych miesiącach roku, dochody te do końca sierpnia 2000 r. w całej pełni wystarczały na dostatnie życie, a dopiero od września 2000 r. rentobiorcy popadali w niedostatek. W ocenie Sądu błędne jest stanowisko organów podatkowych, że taki stan można już zakwalifikować jako spełnienie warunku istnienia takiego niedostatku, że uprawniałoby to do możliwości żądania świadczenia alimentacyjnego od dziadka rentobiorców. Zdaniem Sądu zaskarżone decyzje nie zostały podjęte po przeanalizowaniu wszystkich istotnych okoliczności występujących w sprawie, zarówno co do faktów znanych organowi z urzędu, jak i okoliczności, o których organy uzyskały wiedzę od stron umowy i świadków. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy celowym będzie rozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z normą wynikająca z art. 122 w zw. z art. 187 i 191 ordynacji podatkowej poprzez dokonanie szczegółowej analizy zgromadzonego materiału dowodowego i podanie go ocenie w kierunku czy w sprawie istotnie można uznać, że rentobiorcy znaleźli się w niedostatku, oraz danie temu wyraz w wyczerpującym uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 210 § 4 ordynacji podatkowej. Z tych też względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w pkt I sentencji wyroku. W pkt II orzeczono na zasadzie art. 152 w/w ustawy, a rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia dyspozycja art. 200 w zw. z art. 209 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło