I SA/Gd 367/09
WyrokWSA w Gdańsku2009-08-13
Skład orzekający: Irena Wesołowska, Elżbieta Rischka, Bogusław Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina, której nieruchomości zostały przeznaczone pod pas drogowy na mocy decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji, jest podatnikiem podatku od towarów i usług w związku z przeniesieniem własności tych nieruchomości za odszkodowaniem, oraz kiedy powstaje obowiązek podatkowy z tego tytułu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że gmina w opisanym stanie faktycznym nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług, ponieważ nie działała jako podmiot gospodarczy, lecz jako właściciel nieruchomości zbywający je na skutek decyzji o wywłaszczeniu, a nie w ramach zadań własnych. Sąd nie podzielił stanowiska organu co do momentu powstania obowiązku podatkowego, wskazując, że powstaje on z chwilą wydania towaru (gruntu), a nie z chwilą uprawomocnienia się decyzji o lokalizacji inwestycji, ani z chwilą wydania decyzji o odszkodowaniu.Stan faktyczny
Urząd Miasta wystąpił o interpretację indywidualną dotyczącą podatku VAT w związku z decyzją Wojewody o lokalizacji inwestycji drogowej, która obejmowała nieruchomości stanowiące własność Gminy. Gmina kwestionowała, czy jest podatnikiem VAT i kiedy powstaje obowiązek podatkowy z tytułu przeniesienia własności gruntów za odszkodowaniem. Minister Finansów uznał, że Gmina jest podatnikiem, a obowiązek podatkowy powstał z chwilą uprawomocnienia się decyzji o lokalizacji inwestycji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną indywidualną interpretację Ministra Finansów, orzekł, że interpretacja nie może być wykonana, oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Bogusław Woźniak (spr.), Protokolant Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi Urzędu Miasta G. na indywidualną interpretację Ministra Finansów z dnia 19 stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną indywidualną interpretację; 2. określa, że zaskarżona indywidualna interpretacja nie może być wykonana; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 457 złotych (czterysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Urząd Miasta wystąpił do Ministra Finansów z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej (ORD-IN) w przedmiocie oceny skutków prawnopodatkowych decyzji Wojewody ustalającej warunki lokalizacji inwestycji – budowy obwodnicy południowej. Wnioskodawca wyjaśnił, że część nieruchomości, na których przewidziano lokalizację pasa drogowego stanowiło własność Gminy. W chwili uprawomocnienia się ww. decyzji obowiązywał art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 z późn. zm.) wedle którego nieruchomości przeznaczone pod pasy drogowe, stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego, stają się własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi dotycząca tych nieruchomości stała się ostateczna. Skarżący wyjaśnił, że w opisanej decyzji Wojewoda wskazał przebieg drogi w sposób bardzo ogólnikowy, odwołując się do załączników stanowiących integralną część decyzji. W załącznikach określono działki objęte decyzją, przy czym nie wszystkie miały zostać w całości przeznaczone na opisaną inwestycję, część z nich miała zostać podzielona w przyszłości, w załącznikach zaś brak było informacji, jaka powierzchnia działki zostanie przeznaczona na inwestycję, a jaka może zostać zwrócona właścicielowi. Urząd Miasta podkreślił, że w dacie wydania opisanej decyzji nie sposób określić powierzchni wywłaszczonych nieruchomości gruntowych, ponieważ zostaną one określone dopiero po podziale nieruchomości, sporządzeniu wykazu zmian gruntowych oraz wydaniu decyzji potwierdzającej przejście na własność Skarbu Państwa określonych działek, w której jednocześnie zostanie określona wartość odszkodowania (w oparciu o wycenę rzeczoznawcy). Strona podkreśliła, że pomimo upływu dwóch lat od uprawomocnienia się opisanej wyżej decyzji Wojewody, nie wydano decyzji o ustaleniu odszkodowania, nadal trwa proces podziału nieruchomości, nie nastąpiło formalne wydanie tych nieruchomości.
W kontekście tak zakreślonego stanu faktycznego wnioskodawca oczekiwał odpowiedzi na pytanie, czy Urząd Miasta korzysta z wyłączenia podmiotowego określonego w art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr. 54, poz. 535 z późn. zm.) - dalej: "ustawa o VAT", lub czy opisana czynność korzysta ze zwolnienia przewidzianego w § 8 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r., Nr 97, poz. 970 z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem wykonawczym". Wnioskodawca, w przypadku uznania, że nie ma zastosowania żadne z opisanych zwolnień, oczekiwał określenia przez organ, w jakiej dacie powstanie obowiązek podatkowy z tytułu podatku od towarów i usług oraz czy wartość oszacowania określona w operacie szacunkowym sporządzonym przez biegłego rzeczoznawcę jest wartością netto.
Wnioskodawca przedstawiając własny pogląd w sprawie wskazał, że na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności cywilnoprawnych. W myśl zaś § 8 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia wykonawczego zwalnia się od podatku czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Skarżący stanął na stanowisku, że w niniejszym przypadku organ jednostki samorządu terytorialnego wykonywał nakaz ustawowy, zadania nałożone odrębnymi przepisami, dla realizacji których jednostka samorządu została powołana, więc stan faktyczny wyczerpuje dyspozycję obu przytoczonych norm prawnych.
Odnośnie określenia daty powstania obowiązku podatkowego skarżący stwierdził, że obowiązek podatkowy powstanie dopiero z chwilą wydania decyzji określającej wysokość odszkodowania, bo dopiero wówczas będą znane dane niezbędne do określenia podstawy opodatkowania.
Odnośnie zaś kwestii, czy określona w operacie wartość nieruchomości jest ceną brutto, czy netto, skarżący stwierdził, że wycena jest wyłącznie określeniem wartości przedmiotu, a więc wartością nie obejmującą podatku.
Minister Finansów w wydanej w dniu 19 stycznia 2009 r. indywidualnej interpretacji uznał, że w odniesieniu do opisanego we wniosku stanu faktycznego przedstawione przez skarżącą stanowisko jest nieprawidłowe. Organ wskazał, że w opisanym stanie faktycznym ma miejsce odpłatna (za odszkodowaniem) dostawa towarów (gruntów). W ocenie organu, w przypadku wywłaszczenia, jako organ władzy publicznej działa wywłaszczający, a więc w niniejszym przypadku wojewoda, natomiast gmina nie realizuje w tej sytuacji zadań własnych, ani zleconych, dokonuje przeniesienia prawa własności towaru za odszkodowaniem z nakazu władzy publicznej, występuje więc w roli podatnika. Organ uznał, że skoro gmina nie realizuje w tym przypadku zadań publicznych nałożonych ustawą, nie wypełnia warunków do skorzystania ze wskazanych wyłączeń od opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Organ wywiódł, że obowiązek podatkowy powstaje wedle zasad określonych w art. 19 ust. 1 i ust. 4 ustawy o VAT, ponieważ z opisu stanu faktycznego wynika, że przedmiotem wywłaszczenia są grunty niezabudowane. W myśl art. 19 ust. 1 ustawy o VAT zasadą generalną jest, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub usługi, przy czym w ust. 4 zaznaczono, że w przypadku, gdy czynność powinna być potwierdzona fakturą VAT, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później niż w 7 dniu licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Organ stwierdził, że wydanie nieruchomości gruntowej winno być udokumentowane fakturą, zatem obowiązek podatkowy w opisanym stanie faktycznym powstał z chwilą wystawienia faktury, jeśli jednak nie została ona wystawiona w terminie – obowiązek podatkowy powstał w 7 dniu od wydania towaru. Organ podkreślił, że data przyznania, czy wypłaty odszkodowania za wywłaszczony grunt nie ma w niniejszym przypadku znaczenia, ponieważ ustawa o podatku od towarów i usług wiąże obowiązek zapłaty podatku z momentem przeniesienia z mocy prawa własności towarów (gruntu). Dlatego też organ uznał, że przeniesienie własności nastąpiło, gdy decyzja o lokalizacji inwestycji stała się ostateczna. W konkluzji organ uznał, że wnioskodawca zobowiązany był uwzględnić opisaną czynność w deklaracji VAT – 7 za miesiąc, w którym wystawiono fakturę (jeśli wystawiono ją w terminie), lub też w deklaracji za miesiąc, w którym przypada 7 dzień od dnia wydania nieruchomości (jeśli faktury nie wystawiono w terminie).
Dyrektor Izby Skarbowej działając w imieniu Ministra Finansów, po rozpoznaniu wezwania skarżącego do usunięcia naruszenia prawa, w dniu 16 marca 2009 r. stwierdził brak podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji wydanej w dniu 19 stycznia 2009 r.
Urząd Miasta w skardze na powyższe rozstrzygnięcie zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 6, art. 19 ust. 1 i 4 ustawy o VAT, oraz § 8 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia wykonawczego poprzez błędną interpretację tych przepisów oraz naruszenie przepisów postępowania zawartych w art. 120, 121 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. zasady działania organu podatkowego na podstawie przepisów prawa oraz zasady zaufania podatnika do organów państwa. Uzasadniając powyższe skarżący zakwestionował stanowisko organów, że gmina w opisanym stanie faktycznym nie realizowała zadań własnych, ani zleconych. Skarżący wskazał, że nie miała tu miejsca realizacja transakcji z wyboru, w ramach gospodarki nieruchomościami, ale było to wykonania nakazu ustawowego, organ samorządu realizował zadania nałożone odrębnymi przepisami, do których realizacji został powołany. Odnośnie zaś momentu powstania obowiązku podatkowego skarżący wskazał, że wywłaszczenie jest procesem rozciągniętym w czasie, który kończy się decyzją ustalającą wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. W dacie wydania decyzji o wywłaszczeniu nie jest możliwe określenie podstawy opodatkowania, przyjęcie zaś poglądu prezentowanego w interpretacji prowadziłoby do sytuacji, że podatnik byłby zobowiązany do zapłaty podatku na kilka lat przed otrzymaniem należności z tytułu wywłaszczenia. Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania skarżący stwierdził, że przedmiotowa transakcja została błędnie sklasyfikowana jako dostawa towarów, do której nie mają zastosowania zwolnienia podatkowe, ewentualnie błędnie określono moment powstania obowiązku podatkowego.
Minister Finansów w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Według przepisów Ordynacji podatkowej (art. 14b § 1 - § 3, art. 14c § 1 i § 2) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2007 r. minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretacje przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek taki może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. Składając go wnioskodawca jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Od uzasadnienia prawnego można odstąpić, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym.
W stanie faktycznym skarżąca wskazała, że wydana została decyzja Wojewody ustalającej warunki lokalizacji inwestycji – budowy obwodnicy południowej. Część nieruchomości, na których przewidziano lokalizację pasa drogowego stanowiło własność Gminy. W chwili uprawomocnienia się ww. decyzji obowiązywał art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 z późn. zm.) wedle którego nieruchomości przeznaczone pod pasy drogowe, stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego, stają się własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi dotycząca tych nieruchomości stała się ostateczna. Wojewoda w opisanej decyzji wskazał przebieg drogi w sposób bardzo ogólnikowy, odwołując się do załączników stanowiących integralną część decyzji. W załącznikach określono działki objęte decyzją, przy czym nie wszystkie miały zostać w całości przeznaczone na opisaną inwestycję, część z nich miała zostać podzielona w przyszłości, w załącznikach zaś brak było informacji, jaka powierzchnia działki zostanie przeznaczona na inwestycję, a jaka może zostać zwrócona właścicielowi. Urząd Miasta podkreślił, że w dacie wydania opisanej decyzji nie sposób określić powierzchni wywłaszczonych nieruchomości gruntowych, ponieważ zostaną one określone dopiero po podziale nieruchomości, sporządzeniu wykazu zmian gruntowych oraz wydaniu decyzji potwierdzającej przejście na własność Skarbu Państwa określonych działek, w której jednocześnie zostanie określona wartość odszkodowania (w oparciu o wycenę rzeczoznawcy). Pomimo upływu dwóch lat od uprawomocnienia się decyzji Wojewody ustalającej warunki lokalizacji inwestycji nie wydano decyzji o ustaleniu odszkodowania, nadal trwa proces podziału nieruchomości, nie nastąpiło formalne wydanie tych nieruchomości.
Formułując ocenę prawną powyższego stanu faktycznego skarżąca stwierdziła, że w niniejszym przypadku organ jednostki samorządu terytorialnego wykonywał nakaz ustawowy, zadania nałożone odrębnymi przepisami, dla realizacji, których jednostka samorządu została powołana, więc stan faktyczny wyczerpuje dyspozycję art. 15 ust. 6 ustawy o VAT oraz § 8 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Gdyby jednak przyjąć, że żadne z wymienionych zwolnień nie ma zastosowania do skarżącej w opisanym stanie faktycznym stanęła ona na stanowisku, iż obowiązek podatkowy powstanie w dacie, w której stanie się ostateczna decyzja ustalającej wysokość odszkodowania.
Oceniając negatywnie stanowisko skarżącej Dyrektor Izby Skarbowej, działając w imieniu Ministra Finansów przyjął, że w przedstawionym stanie faktycznym w odniesieniu do skarżącej nie ma zastosowania żadne ze zwolnień wymienionych we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Natomiast obowiązek podatkowy powstał wedle zasad określonych w art. 19 ust. 1 i ust. 4 ustawy o VAT, czyli w stanie faktycznym niniejszej sprawy, gdy decyzja Wojewody ustalająca warunki lokalizacji inwestycji stała się ostateczna.
Oceniając stanowisko Ministra Finansów Sąd uznał, że jest ono prawidłowe w części dotyczącej oceny, iż w opisanym stanie faktycznym wnioskodawca nie jest objęty wyłączeniem opisanym w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT oraz nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia wykonawczego. Nie jest natomiast prawidłowe w zakresie, w jakim określa, że obowiązek podatkowy powstał w dacie, w jakiej decyzja ustalająca warunki lokalizacji inwestycji stała się ostateczna.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez towary rozumie się rzeczy ruchome jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty (art. 2 pkt 6 ustawy o VAT). Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust.1 pkt 1 rozumie się przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie. Słusznie więc organ podatkowy przyjął że w stanie faktycznym opisanym we wniosku mamy do czynienia z dostawą towarów (gruntu) w zamian za odszkodowanie, gdzie odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienia własności towarów.
Aby dana czynność podlegała podatkowi od towarów i usług musi być wykonywana przez podatnika tego podatku. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Stosownie jednak do postanowień art. 15 ust. 6 ustawy o VAT za podatników nie uznaje się organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Z treści powołanego przepisu wynika, że wyłączenie w nim opisane ma miejsce wówczas, gdy spełnione zostaną łącznie dwie przesłanki: 1) podmiotem dokonującym czynności jest organ władzy publicznej lub urząd obsługujący ten organ i 2) czynność mieści się w zakresie zadań nałożonych odrębnymi przepisami na ten podmiot (wymieniony w pkt 1), dla realizacji których został on powołany i jednocześnie czynność ta nie jest wykonywana na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Innymi słowy organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach - gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań (a contrario z pierwszej części art. 15 ust. 6) oraz gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych. Stąd też, aby uznać, że organ działa w zakresie swoich funkcji ustawowych i jednocześnie nie korzysta z form cywilistycznej musi zaistnieć sytuacja tego rodzaju, że przy realizacji danego zdania organ ten wyposażony jest we władztwo publiczne, tj. występuje w pozycji nadrzędnej w stosunku do innych podmiotów uczestniczących w danej czynności.
Nie ma więc racji skarżąca twierdząc, że w przedmiotowej sprawie przekazując grunty na rzecz Skarbu Państwa działała w imieniu Skarbu Państwa, realizowała zadania nałożone odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których została powołana. Przede wszystkim należy stwierdzić, że skarżąca nie działała w niniejszej sprawie w imieniu Skarbu Państwa, działała we własnym imieniu i na własny rachunek. Jako właściciel nieruchomości dokonywała ich zbycia wskutek decyzji o wywłaszczeniu. Nie ulega wątpliwości, iż zbycie następowało wskutek władczych działań właściwego organu władzy publicznej, zatem skarżąca występowała jako podmiot administrowany a nie administrujący.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 lutego 2007 r., Sygn. akt III SA/Wa 4312/06, stwierdził, że kryterium decydującym o uznaniu organu (urzędu) władzy publicznej za podatnika VAT jest zachowywanie się nie jak organ władzy, lecz jak podmiot gospodarczy (przedsiębiorca) w stosunku do określonych transakcji lub czynności, co jest szczególnie uzasadnione w tych przypadkach, gdzie identyczne lub bardzo zbliżone czynności bądź transakcje mogą być dokonywane przez podmioty prywatne (np. przedsiębiorców). Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 stycznia 2008 r., I FSK 116/07, podkreślił, że jeśli organ władzy publicznej nie wykonuje przy realizacji danej czynności swoich kompetencji w sferze imperium (która jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług), lecz występuje w sferze dominium, to w ramach zarówno art. 4(5) VI Dyrektywy jak i art. 15 ust. 6 ustawy o VAT powinien być traktowany jak podatnik VAT. W opisanym we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej stanie faktycznym działania Miasta są tożsame z działaniami każdego innego podmiotu będącego właścicielem nieruchomości, w stosunku do którego skierowane zostało władcze działanie państwa zmierzające do wywłaszczenia. Nie zmienia tej oceny okoliczność, iż w zakresie zadań własnych gminy jest gospodarka nieruchomościami. W opisanym stanie faktycznym nie mamy bowiem do czynienie z gospodarowaniem nieruchomością jako wykonywaniem zadań własnych ale z wyzbyciem nieruchomości następującym wskutek decyzji o wywłaszczeniu. Dlatego też w ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko Ministra Finansów, iż skarżąca w opisanym stanie faktycznym nie jest objęta wyłączeniem opisanym w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT.
Przepis w § 8 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia wykonawczego stanowi, że zwalnia się od podatku czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Zdaniem Sądu trafnie wskazano w uzasadnieniu indywidualnej interpretacji, że dokonując przeniesienia do rozporządzania nieruchomością Gmina Miasta nie realizuje zadań własnych ani zleconych przez organ administracji publicznej. Zadania z zakresu administracji publicznej wykonywał wojewoda.
Sąd nie podziela natomiast stanowiska Ministra Finansów w zakresie w jakim uznał on, że obowiązek podatkowy powstaje w opisanym we wniosku stanie faktycznym w dacie, w jakiej stała się ostateczna decyzja Wojewody ustalająca warunki realizacji inwestycji – budowy obwodnicy południowej.
Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o VAT obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1. Zgodnie z ust. 4 powołanego artykułu jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinno być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury nie później jednak niż w 7 dniu licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usług. Nie ulega zatem wątpliwości, że ustawodawca wiąże moment powstania obowiązku podatkowego z wydaniem towaru kupującemu, a więc z przeniesieniem jego posiadania. Wystawienie faktury jest zdarzeniem mającym znaczenie o ile nastąpi w terminie 7 dni od daty wydania towaru lub wykonania usługi. W związku z powyższym należy rozróżnić zawarcie umowy sprzedaży (wydanie innego aktu), która powoduje przejście prawa własności od faktycznego wydania towaru. Zawarcie umowy, czy też w okolicznościach niniejszej sprawy, nabycie przez decyzję o warunkach realizacji inwestycji przymiotu ostateczności nie jest równoznaczne z wydaniem towaru. O ile bowiem sprzedaż towarów jest przedmiotem opodatkowania to dopiero wydanie towaru w ramach tejże umowy rodzi obowiązek podatkowy. Z powyższych uwag należy więc wyprowadzić wniosek, że okoliczność, iż decyzja ustalająca warunki lokalizacji inwestycji stała się ostateczna nie może powodować powstania obowiązku podatkowego. Ze stanu faktycznego opisanego we wniosku wynika, że nadal trwa proces podziału nieruchomości, nie nastąpiło formalne wydanie nieruchomości. Należy też zwrócić uwagę, że przedmiotem dostawy jest rzecz oznaczona co do tożsamości, zatem aby dana rzecz została wydana musi zostać w sposób dostateczny zindywidualizowana. Tymczasem, jak wynika z wniosku skarżącej, decyzja Wojewody wprawdzie przenosi własność nieruchomości nie określa jednak precyzyjnie jakie konkretnie nieruchomości czy ich części będą ostatecznie przedmiotem wywłaszczenia.
W ocenie Sądu, odnośnie momentu powstania obowiązku podatkowego, nie można się także zgodzić z poglądem prezentowanym przez skarżącą. Jej zdaniem moment powstania obowiązku podatkowego powinien być określony jako moment, w którym zostanie wydana decyzja określająca wysokość odszkodowania. Pogląd taki nie znajduje jednak uzasadnienia w treści art. 19 ust. 1 oraz ust. 4 ustawy o VAT. Ustawa podatkowa nie wiąże powstania obowiązku podatkowego z wypłatą odszkodowania czy też z wydaniem decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Jedynym ustawowym wyznacznikiem powstania obowiązku podatkowego w okolicznościach faktycznych przedstawionych we wniosku jest data wystawienia faktury, nie później jednak niż 7 dzień po wydaniu towaru.
Z powyższych względów stwierdzić należy, że interpretacja indywidualna została wydana z naruszeniem art. 19 ust. 1 i ust. 4 ustawy o VAT przez błędne jego zastosowanie. W ponownie prowadzonym postępowaniu Minister Finansów będzie zatem zobligowany dokonać powtórnej oceny stanowiska wnioskodawcy, uwzględniając wskazane wyżej stanowisko Sądu co do momentu powstania obowiązku podatkowego.
Mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 146 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną interpretację.
Zgodnie z dyspozycją art. 152 powołanej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona interpretacja nie może być wykonana
Ponadto wyrok zawiera rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które zgodnie z art. 200 w zw. z art. 209 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej od organu administracji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło