I SA/Gd 369/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej podatek od towarów i usług za miesiąc grudzień 2001 r. i styczeń 2002 r. postanawia: wstrzymać wykonanie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 2001 r. i styczeń 2002 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniesionej na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] określającej skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2001 r. i styczeń 2002 r., skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania powyższej decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że nie stać go na zapłacenie orzeczonego opisaną wyżej decyzją zobowiązania podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej P.p.s.a, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Złożony przez skarżącego w trybie powyższego przepisu wniosek o wstrzymanie wykonania nie dotyczy zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, lecz wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Możliwość zastosowania przez Sąd rozpatrujący skargę instytucji wstrzymania wykonania nie tylko wobec zaskarżonego aktu lub czynności, ale także wobec innych aktów podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, wynika z art. 61 § 3 zdanie trzecie P.p.s.a. Zwrócić należy przy tym uwagę, że pomimo toczących się w początkowym okresie stosowania przepisów P.p.s.a. sporów co przedmiotowego zakresu normy zawartej w końcowej części art. 61 § 3 tej ustawy, późniejsze orzecznictwo oraz komentatorzy opowiedzieli się za poglądem o możliwości badania w ramach art. 61 § 3 P.p.s.a. nie tylko decyzji zaskarżonej, ale również wcześniejszych decyzji – ściśle związanych z tą zaskarżoną, jako wydanych w granicach tej samej sprawy (por. niepublikowane postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 363/05 czy z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt I FZ 513/06, a także J.P.Tarno w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze "LexisNexis", Warszawa 2004 r., s.122 oraz B.Dauter w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wydawnictwo Zakamycze 2005 r., s.169). Przechodząc do analizy przesłanek wstrzymania wykonania aktu podkreślić należy, że przepis art. 61 P.p.s.a. wskazuje na szkodę (majątkową bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 roku, GZ 138/2004). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W ocenie Sądu wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji określającej skarżącemu zobowiązanie w podatku od towarów i usług jest zasadny. Za uwzględnieniem wniosku przemawia wysoka kwota egzekwowanego zobowiązania podatkowego uwzględniając obecną trudną sytuację materialną skarżącego. Właśnie ta trudna sytuacja materialna spowodowała przyznanie skarżącemu prawa pomocy na podstawie postanowienia tutejszego Sądu z dnia 12 sierpnia 2008 r. Obecna sytuacja majątkowa wnioskodawcy pozwala przyjąć, że wykonanie wskazanej decyzji odbyłoby się z uszczerbkiem dla majątku wnioskodawcy, a wyegzekwowanie należnych zobowiązań podatkowych prowadziłoby do zaistnienia sytuacji dalszego pogłębiania stanu zadłużenia. Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.