I SA/Gd 390/14
WyrokWSA w Gdańsku2014-05-28
Skład orzekający: Krzysztof Przasnyski, Elżbieta Rischka, Małgorzata Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Regionalna Izba Obrachunkowa ma kompetencje do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w szczególności w zakresie żądania podania imion i nazwisk osób zamieszkujących nieruchomość?Ratio decidendi
Regionalna Izba Obrachunkowa posiada kompetencje do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ponieważ opłata ta zalicza się do opłat lokalnych, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej. Zaskarżona uchwała w części dotyczącej żądania podania imion i nazwisk osób zamieszkujących nieruchomość została wydana z istotnym naruszeniem przepisów prawa materialnego, w tym ustawy o ochronie danych osobowych, poprzez przekroczenie delegacji ustawowej.Stan faktyczny
Gmina C. podjęła uchwałę ustalającą wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, która zobowiązywała do podania imion i nazwisk osób zamieszkujących na nieruchomości. Regionalna Izba Obrachunkowa w G. stwierdziła nieważność tej części deklaracji, uznając ją za naruszającą przepisy o ochronie danych osobowych i przekraczającą delegację ustawową. Gmina zaskarżyła uchwałę RIO, zarzucając m.in. brak kompetencji organu nadzoru oraz naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 maja 2014 r. sprawy ze skargi Gminy C. na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w G. z dnia 30 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchwały w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.
Uchwałą nr [...] z dnia 20 grudnia 2013 r. wydaną na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1 i art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594) oraz art. 6n ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 391 ze zm.) Rada Gminy ustaliła wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, składanej przez właściciela nieruchomości zamieszkałej, stanowiący załącznik do uchwały (§ 1 uchwały).
W części F załącznika do przedmiotowej uchwały stanowiącego wzór deklaracji Rada Gminy zobowiązała osobę składającą deklarację do podania imion i nazwisk osób zamieszkałych na terenie nieruchomości, na której powstają odpady, wskazując, iż "Należy wypełnić załącznik nr 1 stanowiący wykaz osób zamieszkujących na terenie nieruchomości, na której powstają odpady."
Zaskarżoną uchwałą z dnia 30 stycznia 2014 r. wydaną na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 5 oraz art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1113 ze zm.), Regionalna Izba Obrachunkowa stwierdziła nieważność części F deklaracji stanowiącej załącznik do badanej uchwały Rady Gminy o treści: "Należy wypełnić załącznik nr 1 stanowiący wykaz osób zamieszkujących na terenie nieruchomości, na której powstają odpady." oraz załącznika nr 1 do deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
W uzasadnieniu uchwały organ nadzoru wskazał, że powyższe postanowienie w sposób istotny narusza przepis art. 6n ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz art. 1 i 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych.
W ocenie Kolegium RIO wymóg podawania imion i nazwisk osób zamieszkujących na terenie nieruchomości, na której powstają odpady przez osobę składającą wniosek nie wynika z upoważnienia ustawowego oraz nie jest konieczny dla prawidłowego ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Na potwierdzenie swojego stanowiska organ przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 672/10.
Organ nadzoru stwierdził, że postanowienie o konieczności podania danych osobowych (imion i nazwisk) osób zamieszkujących na terenie nieruchomości, na której powstają odpady przez osobę składającą wniosek narusza także w istotny sposób przepisy art. 1 i art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych zapewniające każdemu prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych w zakresie ich przetwarzania. Przepisy te wymagają, w zakresie przetwarzania danych zwykłych (nazwisko i imię, adres zamieszkania, numer PESEL), istnienia odpowiedniej podstawy prawnej.
W ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach brak jest jednak upoważnienia dla gminy do przetwarzania danych osobowych osób zamieszkujących na terenie danej nieruchomości, na której powstają odpady.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Gmina zaskarżyła w całości powyższą uchwałę wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, zarzucając naruszenie przepisów:
- art. 6n ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1399), polegające na orzeczeniu o nieważności uchwały podjętej zgodnie z prawem,
- art. 86 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz. U. z 2012 r., poz. 1113), polegające na orzeczeniu poza zakres kompetencji Regionalnej Izby Obrachunkowej,
- art. 107 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 91 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 18a ust. 3 i 4 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, polegające na niewskazaniu w treści rozstrzygnięcia nadzorczego imion, nazwisk i stanowisk służbowych osób biorących udział w jego wydaniu,
- art. 10 § 1 i art. 61 § 4 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 91 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 18 ust. 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, polegające na niezawiadomieniu Gminy o wszczęciu postępowania nadzorczego, niezawiadomieniu o posiedzeniu kolegium RIO i uniemożliwieniu w ten sposób Gminie udziału w postępowaniu i przedstawieniu swojego stanowiska.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że uchwała Rady Gminy podjęta została zgodnie z prawem. Określenie obowiązku załączenia wykazu osób zamieszkałych na nieruchomości nie wykracza poza delegację określoną w art. 6n ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ani nie narusza innych przepisów powszechnie obowiązujących, w tym przepisów o ochronie danych osobowych.
W ocenie autora skargi podanie wykazu osób zamieszkujących na terenie nieruchomości jest niezbędne dla kontroli prawidłowości danych o liczbie mieszkańców podawanych przez właścicieli nieruchomości. Art. 6n ust. 2 powołanej ustawy zezwala Radzie Gminy określić wykaz dokumentów potwierdzających dane zawarte w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W przypadku danych o liczbie mieszkańców takim dokumentem może być wykaz osób zamieszkujących. Na podstawie takiego wykazu organ gminy może zweryfikować prawidłowość danych choćby przez porównanie ze zbiorem meldunkowym. Pozbawienie możliwości zebrania danych o mieszkańcach nieruchomości, pozbawia gminę możliwości jakiejkolwiek weryfikacji prawdziwości danych o liczbie mieszkańców. Przetwarzanie danych osobowych przez organ publiczny w celu wykonywania zadań nałożonych ustawowo nie narusza istoty ochrony danych osobowych.
Zdaniem skarżącej uchwała o jakiej mowa w art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie podlega nadzorowi regionalnej izby obrachunkowej i nie jest ona właściwym organem nadzoru w tej sprawie i nie miała kompetencji do stwierdzenia nieważności tej uchwały.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 107 § 1 kpa w zw. z art. 91 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym skarżąca wskazała, że przepisy te nakazują umieszczenie w treści rozstrzygnięcia nadzorczego imiona, nazwiska i podpisy z podaniem stanowiska służbowego osób biorących udział w jego wydaniu. Wyjątek zawiera art. 18a ust. 4 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, zgodnie z którym uchwały kolegium RIO podpisuje osoba przewodnicząca w jego posiedzeniu. Wyjątek ten dotyczy tylko podpisania uchwały, nie wyłącza zaś obowiązku wskazania imion i nazwisk osób biorących udział w wydaniu uchwały.
Skarżąca końcowo zarzuca, że organ nadzoru nie umożliwił Gminie jakiegokolwiek udziału w postępowaniu nadzorczym, nie zawiadomił o wszczęciu postępowania, nie dał możliwości zajęcia stanowiska ani nie umożliwił udziału w posiedzeniu kolegium.
W odpowiedzi na skargę Regionalna Izba Obrachunkowa wniosła o jej oddalenie oraz o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu z załączonych do odpowiedzi dokumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawujący na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) kontrolę pod względem zgodności z prawem uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie narusza prawa.
W myśl art. 3 § 1 i § 2 pkt 5-7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie m. in. w sprawach skarg na: akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.
Dokonując kontroli, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 P.p.s.a. Oznacza to, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
W pierwszej kolejności odnieść się należy do najdalej idącego zarzutu braku kompetencji Regionalnej Izby Obrachunkowej do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego w niniejszej sprawie.
Rozważyć zatem należy, czy RIO przysługują uprawnienia nadzorcze w odniesieniu do uchwały rady gminy określającej wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Dopiero w przypadku odpowiedzi pozytywnej należało dokonać kontroli zgodności z prawem tej konkretnej uchwały z dnia 30 stycznia 2014 r. w kontekście treści zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.
W pierwszej kwestii rozstrzygające znaczenie posiada ocena, czy uchwała taka zostaje podjęta ,,w zakresie spraw finansowych". Jak bowiem stanowi art. 171 Konstytucji oraz art. 85 i art. 86 ustawy o samorządzie gminnym, działalność samorządu terytorialnego podlega nadzorowi z punktu widzenia legalności, zaś organami nadzoru nad jednostkami samorządu terytorialnego są Prezes Rady Ministrów i wojewodowie, a w zakresie spraw finansowych regionalne izby obrachunkowe.
Wobec braku legalnej definicji ,,sprawy finansowej", wszelkie wypowiedzi doktrynalne i orzecznicze na ten temat posiadają charakter ocenny, nie są ujednolicone, a niekiedy formułują tezy uogólnione na tle materiału konkretnej sprawy i danego rodzaju uchwały. Nie ma w szczególności zgodności odnośnie tego, czy art. 11 ust. 1 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych zawiera wyczerpujący katalog spraw finansowych.
Skład Sądu orzekającego w niniejszej sprawie wobec powyższego uznał, że Regionalna Izbach Obrachunkowa posiadała kompetencje do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego dotyczącego uchwały Rady Gminy.
Dokonując oceny, że kompetencje nadzorcze RIO obejmują uchwały w sprawie wzoru deklaracji, Sąd przede wszystkim kierował się nie budzącym wątpliwości spostrzeżeniem, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi zalicza się do ,,opłat lokalnych, do których mają zastosowanie przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa" (art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych). W kwestii tych opłat rada gminy podejmuje szereg uchwał stanowiących prawo miejscowe (art. 6k i nast. ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). Nie jest istotne, że niektóre te uregulowania dotyczą opłat bezpośrednio, poprzez ich ustanowienie, zaś inne dotyczą kwestii dodatkowych. Rozdzielenie tych poszczególnych regulacji prawnych na odrębne akty prawa miejscowego nie było wcale konieczne. Teoretycznie ustawy podatkowe również mogłyby osobno regulować część problematyki danego podatku, jakkolwiek takie rozdzielenie mogłoby budzić pewne uwagi. Jak łatwo dostrzec, problematyka deklaracji podatkowych uregulowana jest w ramach ustawy – Ordynacja podatkowa. Trudno byłoby uzasadnić zaliczenie podatku i deklaracji dla tego podatku do różnych dziedzin prawa.
Stanowisko to nie oznacza, że Sąd pomija, czy chociażby pomniejsza znaczenie szeregu ocennych wypowiedzi na temat pojęcia sprawy finansowej. Decydujący był natomiast dodatkowy i niesamodzielny przedmiot uchwały w sprawie wzoru deklaracji, związany czy służebny wobec uchwał ściśle podatkowych. Podobne oceny dotyczyły uprzednio innych, podobnie niesamodzielnych uchwał (np. uchwała w przedmiocie umorzenia i rozłożenia na raty należności z tytułu opłat za wycięcie drzew i krzewów, na ten temat wnikliwe wywody w wyroku FSK 1748/04, uchwała w przedmiocie umorzenia udzielonej z budżetu gminy pożyczki, na ten temat pogłębione rozważania w wyroku II GSK 261/07). Niekiedy oceny WSA i sądu odwoławczego odnośnie danej uchwały bywały rozbieżne (ocena w wyroku II OSK 85/10 odnośnie wyroku II SA/Ol 820/09). Dotyczyły one przykładowo uchwały z zakresu gminnego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej, dla którego funduszu organem nadzoru zgodnie z art. 419 prawo ochrony środowiska był wojewoda, co nakazywało poddanie tej uchwały rozstrzygnięciu nadzorczemu wojewody (wyrok II OSK 85/10). Argumentacja prawna zawarta w wyroku II OSK 85/10 również przemawia zatem za stanowiskiem Sądu, skoro niewątpliwe problematyka prawna opłat podlega kompetencjom nadzorczym RIO, zaś uchwała w sprawie wzoru deklaracji mieści się w tej problematyce.
Jest dyskusyjne, czy uchwała w sprawie wzoru deklaracji dla danej opłaty, nie mieści się w zakresie sprawy dotyczącej tej opłaty, która to opłata niewątpliwie należy do tych opisanych w art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych. Trzeba jednakże powtórzyć, że sztuczne jest rozdzielanie kwestii opłaty oraz kwestii deklaracji dla tej opłaty. Dla Sądu przekonujące są argumenty zawarte w glosie aprobującej J. Wilka do wyroku I SA/Lu 932/12 z dnia 28 grudnia 2012 r. (dostępna w systemie Lex), że ,,błędne jest założenie, że ustanowienie szczególnego środka nadzoru determinuje zmianę właściwości rzeczowej w odniesieniu do środka zwyczajnego". W powołanej glosie przedstawiono i uzasadniono pogląd, że wszystkie uchwały stanowione na podstawie art. 6c ust. 2, art. 6j ust. 5, art. 6k ust. 1 pkt 1 i 2, art. 6l, art. 6n ust. 1 oraz art. 6r ust. 3 i 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach podejmowane są w zakresie spraw finansowych. Pogląd ten nie budzi zastrzeżeń tut. Sądu.
Przechodząc do omówienia kwestii legalności uchwały Rady Miejskiej, czyli istnienia podstaw do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego, na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, na podstawie upoważnień ustawowych, gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Takim aktem jest uchwała, której nieważność w części stwierdzono zaskarżonym rozstrzygnięciem, a która została podjęta na podstawie art. 6n ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391 z późn zm.) w myśl którego rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.
Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia uznał, że prawidłowo przyjął organ nadzoru, iż część tej uchwały zawiera istotne wady, wynikające z przekroczenia delegacji ustawowej.
W ocenie Sądu część F załącznika do przedmiotowej uchwały oraz załącznik nr 1 do deklaracji o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w zakresie w jakim zobowiązują do podania imienia i nazwiska osoby (osób) zamieszkujących na terenie nieruchomości zostało zamieszczone z przekroczeniem upoważnienia ustawowego. Nie ma bowiem potrzeby podawania nazwisk i imion osób zamieszkujących daną nieruchomość. Wystarczającym byłoby podanie cyfry (liczby) osób zamieszkujących nieruchomość lub nieruchomości. To, czy składający deklarację poda np. 10 osób i dodatkowo każdą z nich z imienia i nazwiska, czy też wskaże jedynie liczbę 10 osób – nie ma znaczenia dla ustalenia wysokości opłaty. Deklaracja w sprawie wzoru opłat za gospodarowanie odpadami nie może służyć innym celom niż tylko obliczenie przez składającego taką deklarację opłaty.
Wskazania wymaga również, że żaden z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości, w tym powołany w zakwestionowanej przez organ nadzoru uchwale art. 6n, nie upoważnia organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do żądania podawania przez właścicieli nieruchomości informacji obejmujących dane osób zamieszkujących daną nieruchomość. Przepis ten nie tylko wprost nie posługuje się pojęciami wskazującymi na możliwość wymagania podawania takich danych, ale także w pozostałych przepisach ww. ustawy prawodawca wprost odnosi się wyłącznie do kwestii ilościowych jako miarodajnych dla podejmowania przez gminy działań (art. 4 ust. 2 pkt 2 lit. b) czy art. 6j ust. 1 pkt 1).
Stwierdzić zatem należy, że skoro żaden z przepisów powołanej ustawy nie przewiduje kompetencji rady gminy do stanowienia uchwał, na podstawie których możliwe byłoby żądanie informacji zawierających dane osób zamieszkujących nieruchomość, zaś z samej ustawy wynika, że podstawą wyliczenia opłaty ma być liczba mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość bez konieczności dookreślania ich danych osobowych, brak było podstaw do podjęcia przez organ stanowiący uchwały w zakwestionowanym zakresie.
Podkreślić również należy, że w art. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach określono obowiązki właściciela nieruchomości. Zatem to na właścicielu nieruchomości ciążą wskazane w ustawie obowiązki i tylko on będzie ponosił ewentualną odpowiedzialność za niewywiązywanie się z nałożonych zobowiązań. Brak jest zatem podstaw do wymagania przez organ gminy danych osób trzecich, które w żaden sposób i na żadnym etapie nie uczestniczą w procedurze dotyczącej naliczania, czy egzekwowania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Niezależnie od powyższego zastosowanie przez organ nadzoru sankcji nieważności spornej części uchwały ma pełne oparcie w obowiązującej regulacji prawnej ochrony danych osobowych. Zasadnie organ wywiódł ograniczenia mające umocowanie w art. 51 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, że "Nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawniania informacji dotyczących jego osoby". Ograniczenie przetwarzania danych osobowych wynika z art. 23 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 ustawy z 29 stycznia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.). Według art. 23 ust. 1 tej ustawy "Przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy: 2) jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa, (...), 4) jest to niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego (...)".
Przy wprowadzeniu regulacji w akcie prawa miejscowego prowadzącej do przetwarzania danych osobowych wykładnia art. 23 ust. 1 pkt 2 i 4 powołanej ustawy o ochronie danych osobowych wymaga oparcia i wyprowadzenia granic dopuszczalności z art. 51 ust. 1, art. 47 Konstytucji oraz regulacji prawnej Unii Europejskiej (dyrektywy 95/46/WE Parlamentu i Rady z 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych Dz. Urz. UE L 95.281.31). W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej podkreśla się, że przepisy prawa krajowego powinny być interpretowane tak dalece, jak to możliwe, na podstawie brzmienia i celu dyrektywy, by zapewnić realizację tego celu. Celem tym jest ochrona prywatności, która powinna być rozpatrywana w świetle art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2599/11).
W związku z tym wskazać należy, że zbieranie danych osobowych osób zamieszkujących na terenie nieruchomości, na której powstają odpady, jest może i przydatne do utrzymania czystości i porządku na terenie gminy (a właściwie kontroli wskazanych w deklaracji danych o liczbie mieszkańców), ale nie jest niezbędne do ustalenia wysokości opłaty, która uzależniona jest tylko od liczby osób zamieszkujących nieruchomość. W ocenie Sądu nie można w związku z tym w ww. przepisach ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach upatrywać ustawowej podstawy do zobowiązania kogokolwiek do ujawniania swych danych osobowych.
Z podanych powodów Sąd uznał za zasadne unieważnienie we wskazanej wyżej części uchwały Rady Gminy, gdyż w istotnym zakresie narusza ona przepisy prawa materialnego, w tym art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w związku z art. 2 ust. 2 i art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i objęcie wymogiem zamieszczenia danych, które nie są niezbędne do wykonania tej uchwały.
Unieważnienie powyższych części załącznika nie skutkowało koniecznością unieważnienia pozostałej części uchwały, gdyż załącznik w części F zawiera rubryki pozwalające jedynie na liczbowe wpisanie ilości mieszkańców co umożliwia ustalenie wysokości opłaty.
W ocenie Sądu na uwzględnienie nie zasługują również pozostałe zarzuty podniesione w skardze.
W odniesieniu do zarzutu niewskazania w treści rozstrzygnięcia nadzorczego imion, nazwisk i stanowisk służbowych osób biorących w jego wydaniu, zauważyć trzeba, że przepis art. 91 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym stanowi wyłącznie o odpowiednim stosowaniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza że stosowanie tych przepisów będzie następować zazwyczaj nie wprost, ale z pewną modyfikacją, w niektórych zaś przypadkach nie będą one mogły zostać zastosowane w ogóle. Ustawa o regionalnych izbach obrachunkowych w sposób szczegółowy reguluje procedurę podejmowania uchwał przez kolegium regionalnej izby obrachunkowej, w tym obowiązek sporządzania protokołu z posiedzenia kolegium (art. 18 a ust. 5) oraz podpisania uchwały kolegium jedynie przez osobę przewodniczącą w jego posiedzeniu (art. 18 a ust.4). Stosowanie art. 107 § 1 kpa we wskazanym zakresie jest zatem wyłączone.
Jeśli chodzi o zarzut niezawiadomienia o wszczęciu postępowania nadzorczego, o posiedzeniu kolegium RIO oraz uniemożliwienia udziału w postępowaniu i przedstawienia swojego stanowiska, należy odwołać się do treści art. 18 ust. 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, w myśl którego w posiedzeniu kolegium izby ma prawo uczestniczyć przedstawiciel jednostki samorządu terytorialnego, którego sprawa jest rozpatrywana. Jednostka samorządu ma zatem zagwarantowane prawo uczestniczenia w posiedzeniu. Z uprawnieniem tym wiąże się obowiązek skutecznego powiadomienia jednostki samorządu terytorialnego przez Regionalną Izbę Obrachunkową o terminie planowanego posiedzenia, tak aby jej przedstawiciel mógł skutecznie wziąć w nim udział i wypowiedzieć się w przedmiocie rozpatrywanej sprawy. Powyższy przepis nie zawiera jednak unormowań dających odpowiedzi na pytanie, w jakim trybie owe zawiadomienie powinno nastąpić. Przepis art. 91 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym daje możliwość odpowiedniego zastosowania w tej sytuacji przepisów kpa. Kodeks postępowania administracyjnego zawiera dwie, wyrażone w art. 10, istotne dla postępowania zasady, mianowicie regułę czynnego udziału stron w postępowaniu oraz regułę wysłuchania stron. Zgodnie z nimi organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Odstąpienie od zapewnienia stronie takiego udziału w postępowaniu możliwe jest wyłącznie w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 kpa).
Prawo skarżącej do wzięcia udziału w posiedzeniu Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej oraz konieczność jej prawidłowego zawiadomienia są bezsprzeczne, co zresztą nie jest kwestionowane w sprawie. Nie zaszły również przesłanki dające organowi nadzoru prawo odstąpienia od zapewnienia stronie udziału w postępowaniu. Zatem dalszego wyjaśnienia wymagała kwestia prawidłowości zawiadomienia.
Analiza obowiązujących przepisów, dających stronie prawo wzięcia udziału w toczącym się postępowaniu, prowadzi do wniosku, że przepisy te milczą w zakresie sposobu powiadamiania stron postępowania. W tej sytuacji wybór sposobu zawiadamiania stron należy przyznać Prezesowi właściwej RIO. Wybrany sposób zawiadamiania musi jednak, jak wspomniano wyżej, gwarantować stronie czynny udział w postępowaniu, nie może być zatem dowolny. W zaistniałym stanie faktycznym RIO przesłanym drogą elektroniczną pismem z dnia 25 maja 2006 r., poinformowała podmioty objęte jej nadzorem o sposobie, w jaki będą one zawiadamiane o posiedzeniach Kolegium oraz rozpatrywanych na nich uchwałach i zarządzeniach. Informacje te miały być publikowane na stronie www.bip.gdansk.rio.gov.pl w kategorii Działalność Izby - Posiedzenia Kolegium z tygodniowym wyprzedzeniem. Termin posiedzenia, na którym zbadano przedmiotową uchwałę Rady Miejskiej, został opublikowany na stronie BIP Izby w dniu 23 stycznia 2014 r. Skarżąca miała zatem sposobność dowiedzenia się o wyznaczonym terminie i przygotowania się do wzięcia udziału w zaplanowanym posiedzeniu Kolegium.
Podkreślić przy tym trzeba, że sposób powiadamiania drogą elektroniczną funkcjonuje od kilku lat, zatem nieuzasadnione jest powoływanie się skarżącej na brak należytego zawiadomienia jej o posiedzeniu Kolegium RIO.
Mając zatem na uwadze przedstawione powyżej powody, skargę należało uznać za nieuzasadnioną, co spowodowało konieczność jej oddalenia na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło