I SA/Gd 391/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Wojtynowska po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na pismo Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udzielenia dofinansowania na likwidację barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. T. M. (dalej jako: "Skarżący") w skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na pismo Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest osobą niepełnosprawną, w stopniu umiarkowanym, orzeczenie jest wydane na stałe. Skarżący nie posiada także wykształcenia, które umożliwiałoby mu przedsięwzięcie odpowiednich kroków prawnych, w tym wniesienia skargi w oparciu o art. 53 § 2 p.p.s.a., z uwagi na wyjątkowość tej procedury oraz jej bardzo skomplikowany charakter. Skarżący posiada wykształcenie podstawowe. Nie orientuje się w kwestiach prawnych, wszelkie wątpliwości rozwiewa przybywając do punktów nieodpłatnej pomocy prawnej. Nie był świadomy terminu upływającego do wniesienia skargi w trybie art. 53 § 2 p.p.s.a. Zdaniem skarżącego okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu do tej skargi może być także fakt tak dalekiego naruszenia prawa przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odmawiającego rozstrzygnięciu Organu I instancji przymiotu decyzji, że dopiero po doręczeniu postanowienia z dnia 1 października 2018 r. Skarżący mógł podjąć działania celem wniesienia skargi z art. 53 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – dalej jako "p.p.s.a.") jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W sytuacji zatem, gdy strona uchybiła terminowi do złożenia skargi skuteczne jej wniesienie i nadanie sprawie dalszego biegu jest uzależnione od złożenia przez nią wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i uwzględnienia tego wniosku przez sąd. Wniosek o przywrócenie terminu musi być jednakże złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, za pośrednictwem organu, w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie, np. złożyć skargę. Opisane warunki złożenia wniosku o przywrócenie terminu określone zostały w art. 87 § 1 - 4 p.p.s.a. Sąd stwierdza, że pismo Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 26 czerwca 2018 r. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął bezskutecznie w dniu 26 lipca 2018 r. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi dopiero w dniu 31 października 2018 r. Oceniając złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w świetle powyżej określonych przesłanek normatywnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Sąd wskazuje, że co prawda Skarżący uzupełnił w terminie braki formalne przedmiotowego wniosku, poprzez złożenie skargi na pismo Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] r., niemniej jednak, w ocenie Sądu, Skarżący nie spełnił pozostałych warunków pozwalających na jego uwzględnienie. Skarżący nie uprawdopodobnił bowiem wystąpienia okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Strona wnosząca o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać (uprawdopodobnić), że w czasie biegu terminu do dokonania tej czynności zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne (por. postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2015 r. sygn. akt II GZ 798/14, LEX nr 1640552). Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt II GZ 223/14, LEX nr 1465314). Od strony postępowania należy bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, która wymaga, by w warunkach, z jakiegokolwiek powodu, niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych (por. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1970 r., s. 136). W judykaturze przyjmuje się, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt I OZ 414/14, LEX nr 1480920). Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ 91/15, LEX nr 1643289). Skarżący wnioskując o przywrócenie uchybionego terminu, oprócz braku odpowiedniej wiedzy prawniczej – posiadanego podstawowego wykształcenia, wskazał, że jest osobą niepełnosprawną, w stopniu umiarkowanym. W ocenie Sądu, przedstawione okoliczności nie świadczą jednak o braku winy. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że stan zdrowia skarżącego, stanowiący podstawę jego żądania, został przedstawiony niezwykle ogólnikowo, ograniczył się jedynie do wskazania posiadanego orzeczenia o niepełnosprawności. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby stan zdrowia skarżącego w okresie, gdy uchybiono przedmiotowemu terminowi był na tyle poważny, że uniemożliwiał mu normalne prowadzenie własnych spraw (por. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r.; zaświadczenie lekarskie [...] r.). Wyjaśnienia ponadto wymaga, że zgodnie z dominującym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem, nie każda choroba jest przeszkodą do dokonywania określonej czynności procesowej. Za taką przeszkodę uznaje się bowiem z reguły chorobę nagłą, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Tymczasem, zaprezentowana we wniosku argumentacja nie wskazuje na jej wystąpienie. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa na którą powołuje się skarżący. Sąd wskazuje również, że skarżący powziął wiedzę o piśmie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w dniu [...] r., a zatem z momentem jego otrzymania, nie zaś jak wskazuje po doręczeniu postanowienia z dnia [...] r., mógł podjąć działania celem wniesienia skargi z art. 53 § 2 p.p.s.a. Oceniając zatem wniosek pod kątem zachowania przesłanki przywrócenia terminu, o której mowa w art. 87 § 2 P.p.s.a., Sąd uznał, że Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi.