I SA/Gd 405/15

WyrokWSA w Gdańsku2015-06-16

Skład orzekający: Ewa Kwarcińska, Sławomir Kozik, Alicja Stępień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą umorzenia części zaległości podatkowych i odsetek oraz rozłożenia pozostałej części na raty, pomimo argumentów podatnika o ważnym interesie podatnika i interesie publicznym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły sytuację majątkową podatnika, który mimo znaczących dochodów z działalności gospodarczej nie zabezpieczył środków na zapłatę zobowiązań podatkowych. Brak było przesłanek wskazujących na nadzwyczajne okoliczności niezależne od woli podatnika, które uzasadniałyby przyznanie ulgi w spłacie. Tym samym, odmowa umorzenia i rozłożenia na raty zaległości podatkowych była uzasadniona.
Stan faktyczny
Podatnik złożył wnioski o umorzenie części zaległości podatkowych i odsetek oraz rozłożenie pozostałej części na raty. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił przyznania ulg, co zostało utrzymane w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej. Podatnik zaskarżył decyzję, argumentując naruszenie przepisów Konstytucji i Ordynacji podatkowej. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Protokolant Sekretarz Sądowy Agnieszka Bednarczyk-Lewandowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi R.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia i rozłożenia na raty zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę oddala skargę. W dniu 28 maja 2014 r. do Urzędu Skarbowego wpłynęły dwa wnioski R. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "A", w których podatnik reprezentowany przez pełnomocnika wniósł w ramach pomocy de minimis o: - rozłożenie zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2012 oraz podatku od towarów i usług za rok 2012 na 72 raty płatne do 30 każdego miesiąca, - umorzenie części zaległości podatkowych za rok 2012 oraz umorzenia odsetek od powstałych zaległości podatkowych za rok 2012 w całości, - rozłożenie zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2013 oraz podatku od towarów i usług za rok 2013 na 72 raty płatne do 30 każdego miesiąca, - umorzenie części zaległości podatkowych za rok 2013 oraz umorzenia odsetek od powstałych zaległości podatkowych za rok 2013 w całości. Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu 15 września 2014 r. wydał decyzję, w której odmówił w ramach pomocy de minimis częściowego umorzenia zaległości podatkowych, rozłożenia na raty zapłaty pozostałej zaległości oraz umorzenia odsetek za zwłokę z tytułu: - podatku od towarów i usług za miesiąc 01-08, 10, 11/2012 r., 01-09, 11/2013 r. w kwocie 735.616,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 113.012,00 zł, - zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 2012 r. wg PIT-28 w kwocie 185.092,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 38.757,00 zł, - podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. wg PIT-36 w kwocie 429.114,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 3.292,00 zł. Nie zgadzając się z powyższą decyzją R. K. złożył odwołanie od tej decyzji. W powyższym odwołaniu strona zarzuciła tejże decyzji: - naruszenie art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. nr 78 poz. 483) w związku z art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez wykładnię przepisów w oparciu o błędną linię orzeczniczą zapadłą w innych stanach faktycznych i prawnych, - naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej określonych w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wykorzystanie niewiedzy podatnika, - naruszenie zasady praworządności określonej w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, - naruszenie art. 120 Ordynacji podatkowej w związku z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie pomimo zaistnienia przesłanek oraz poprzez niezbadanie czy w przedmiotowej sprawie została spełniona przesłanka ważnego interesu publicznego, - naruszeniu art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz poprzez rozstrzygnięcie na niekorzyść podatnika wszelkich niejasności w sprawie, oraz zastosowanie krzywdzącej dla podatnika wykładni przepisów, - naruszenie art. 191 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wysuwanie przez organ podatkowy twierdzeń niemających poparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, zgodnie z którymi umorzenie zaległości podatkowych byłoby sprzeczne z interesem publicznym dopóki istnieją niewykorzystane możliwości ich wyegzekwowania, bez wskazania tych możliwości w przedmiotowej sprawie. W związku z powyższym zobowiązany wniósł o uchylenie przez Dyrektora Izby Skarbowej zaskarżonej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 15 września 2014 r. oraz o orzeczenie co do istoty sprawy zgodnie z wnioskiem podatnika. Dyrektor Izby Skarbowej rozstrzygając sprawę w trybie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Na wstępie przytoczył treść art. 67a § 1 pkt 2 i 3 oraz art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Wskazał, że z unormowania tego wynika, że przyznanie ulgi w spłacie należności podatkowych na rzecz Skarbu Państwa nie jest obligatoryjne i w każdym przypadku opiera się na uznaniu administracyjnym, co oznacza, że organy podatkowe na podstawie analizy całości zebranego materiału dowodowego oceniają, czy w konkretnym przypadku można zastosować tę ulgę. Podniósł też, że zarówno umorzenie należności podatkowych, jak też rozłożenie ich na raty, są instytucją nadzwyczajną, tym samym wypadki społeczne i gospodarcze warunkujące udzielenie tych ulg muszą posiadać tę samą cechę. Zatem za udzieleniem ulgi przemawiać będą wypadki niezależne od sposobu postępowania wnioskodawcy bądź spowodowane działaniem czynników, na które nie mógł on mieć wpływu. Istotnym jest również, że w postępowaniach prowadzonych w trybie art. 67a Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest ograniczony zasadą państwa prawa, wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także zasadą sprawiedliwości podatkowej (równości i powszechności opodatkowania). Terminowe płacenie podatków i innych danin publicznych wynikających z obowiązujących przepisów prawa jest obowiązkiem każdego obywatela. Organ podatkowy musi zatem brać pod uwagę to, że udzielenie ulgi w spłacie stanowi odstępstwo od obowiązujących zasad, gdyż stawia podatnika w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do innych podatników terminowo i w odpowiedniej wysokości płacących podatki. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy organ stwierdził, że okoliczności wskazane w rozpatrywanej sprawie, mające stanowić przesłankę do zastosowania instytucji umorzenia części zaległości podatkowej oraz rozłożenia zapłaty pozostałej części na 72 raty, - nie potwierdzają występowania ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego, przemawiających za przyznaniem wnioskowanych ulg w spłacie. Jak organ przypomniał, w przedmiotowej sprawie prośbę o udzielenie ulg podatkowych R. K. motywował między innymi swoją sytuacją majątkową trudnościami biznesowymi i ponoszeniem opłat za wynajem lokalu mieszkalnego. Z dokumentów przedawnionych przez wnioskodawcę wynikało, że działalność gospodarcza prowadzona pod firmą "A" jest jego jedynym źródłem utrzymania. Strona w oświadczeniu o sytuacji finansowej i uzyskiwanych dochodach złożonym w dniu 28 maja 2014 r. wskazała, iż dochód netto za kwiecień 2014 r. z prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł 8.611,61 zł. Z analizy finansowej przedłożonej przez zobowiązanego Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w dniu 8 czerwca 2014 r. wynikało w całym pierwszym półroczu 2014 r. podatnik uzyskał zysk netto w wysokości 9.160,00 zł. W odwołaniu R. K. podniósł, że jego średni zysk netto z prowadzonej działalności wynosi około 1.500,00 zł miesięcznie, dokładnie wartość miesięcznego zysku określonego w ten sposób należy oszacować na kwotę 1.526,67 zł. Zgodnie z informacjami zawartymi w oświadczeniu o sytuacji finansowej i uzyskiwanych dochodach oraz znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynikało, że wnioskodawca w związku z zajmowaniem mieszkania o powierzchni 56,48 m kwadratowych w G. ponosił koszt wynajmu w wysokości 1.500,00 zł miesięcznie. Ponadto R. K. ponosił miesięczne wydatki za: czynsz w wysokości 201,43 zł, energię elektryczną w wysokości 155,43 zł, wodę i kanalizację w wysokości 161,58 zł, telefon w wysokości 327,18 zł, wynajem biura w wysokości 600,00 zł. Łączny koszt wszystkich wydatków miesięcznych wskazanych przez stronę w oświadczeniu majątkowym i wykazanych w dokumentach znajdujących się w aktach wynosił 3.038,00 zł. Reasumując z dokumentów przedstawionych przez stronę oraz jej oświadczeń wynikało, iż wydatki R. K. przewyższały jego dochody o kwotę 1.511,33 zł. Zwrócono uwagę, że we wnioskach o ulgę w spłacie R. K. wniósł między innymi o: rozłożenie zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2012 i podatku od towarów i usług za rok 2012 na 72 równe raty, oraz rozłożenie zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2013, oraz podatku od towarów i usług za rok 2013 na 72 równe raty. Biorąc pod uwagę kwotę zaległości podatkowych w łącznej wysokości 1.504.883,00 zł, i zaproponowany przez stronę układ ratalny, miesięczna rata bez opłaty prolongacyjnej wyniosłaby 20.901,19 zł. Z uwagi na powyższe zdaniem tutejszego organu w obecnej sytuacji majątkowej R. K. nie jest w stanie realizować zaproponowanego układu ratalnego. Oceniając sytuacje majątkową strony należy zauważyć, że z informacji zawartych w deklaracjach podatkowych PIT-36 za 2012 r. i PIT-28 za 2013 r. załączonych do akt niniejszej sprawy wynikało, iż Ban R. K. w 2012 r. uzyskał przychód z działalności prowadzonej na własne nazwisko w wysokości 2,215.859,63 zł (w analizie finansowej dołączonej do wniosku o przyznanie pomocy de minimis kwota ta wskazana została, jako "zysk netto"), natomiast w 2013 r. podatnik uzyskał dochód netto z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 1.395.105,70 zł. Z uwagi na powyższe, uzasadnionym było przypuszczenie, iż w ramach prowadzonej działalności gospodarczej R. K. jest w stanie pozyskać środki wystarczające na pokrycie zobowiązań względem Skarbu Państwa. Zatem w ocenie organu odwoławczego definitywna rezygnacja z należności przysługujących budżetowi państwa byłaby w tym przypadku przedwczesna. Zobowiązany wskazał, że w okresie powstania należności podatkowych (tj. w 2012 i 2013 roku) pozyskane środki finansowe wydatkował na prowadzony biznes w związku z podejmowaniem działań zmierzających do rozszerzenia działalności gospodarczej i rozwoju firmy, działania te nie przyniosły jednak zamierzonych efektów i doprowadziły wyłącznie do wchłonięcia posiadanych przez podatnika oszczędności. W tym miejscu organ przytoczył, stanowisko prezentowane w wyroku z dnia 11 lipca 2014 r., sygn. nr I SA/Sz 105/14, zgodnie z którym każda działalność gospodarcza jest prowadzona na własną odpowiedzialność, własne ryzyko oraz na własny rachunek. Stąd ryzyko związane z prowadzoną działalnością ponosi zawsze podmiot ją prowadzący, który dbając o swój interes, winien podejmować decyzje w sposób rozsądny i przemyślany oraz zważać na wysokość dochodów, obciążenia oraz zabezpieczyć środki na ten cel. Biorąc pod uwagę sytuację materialną podatnika w roku 2012 i 2013 zaznaczono, że uzyskując znaczny dochód (w łącznej kwocie 3.610.965,33 zł), nie zabezpieczył środków na zapłatę zobowiązania podatkowego i w konsekwencji nie uregulował należnego zobowiązania podatkowego. Okoliczność rozdysponowania części uzyskanych środków pieniężnych na inne preferowane przez siebie cele nie może skutkować brakiem konieczności spłaty w całości czy w części zobowiązali podatkowych, czy też rozłożeniem zaległości podatkowej na raty. Na podatniku spoczywa obowiązek przestrzegania przepisów prawa podatkowego, a wszelkie odstępstwa w tym zakresie nie mogą być przeniesione na Skarb Państwa. Podatnik nie może świadomie nie płacić podatku (w tym zaległych odsetek). Sposób, w jaki gospodaruje posiadanymi środkami finansowymi jest wynikiem jego samodzielnych decyzji i to on ponosi za nie odpowiedzialność. Reasumując wskazano, że R. K. nie wykazał zaistnienia okoliczności nadzwyczajnych, niezależnych od jego woli, jak również nie przedstawił i nie udokumentował żadnych okoliczności wyjątkowych, które mogłyby przemawiać za uznaniem ważnego interesu strony lub interesu publicznego. Nie zgadzając się z decyzją organu odwoławczego z dnia 22 grudnia 2014 r. strona reprezentowana przez pełnomocnika skorzystała z prawa wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił naruszenie przepisów prawa mających wpływ na nieważność postępowania tj. art. 247 § 2 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez wskazanie niewłaściwej podstawy prawnej jej wydania Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis pomimo, iż jak uznał organ określone są w nim reguły dopuszczalności pomocy de minimis. Ponadto pełnomocnik zarzucił: - naruszenie przepisów prawa materialnego: 1. zasady demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej określonych w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nierzetelne przeprowadzenie postępowania i niespójne odniesienie się do wniosku oraz wykorzystywanie niewiedzy podatnika; 2. zasady praworządności określonej w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez działanie w oparciu o stanowisko wypracowane na skutek zastosowania tzw. partykularyzmu interpretacyjnego i niezastosowanie się przez organ do dyspozycji powszechnie obowiązujących przepisów prawa; 3. art. 32 w zw. z 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady równości obywateli wobec prawa, przejawiające się w nieuzasadnionej odmowie częściowego umorzenia zaległości podatkowych, rozłożenia na raty zapłaty pozostałej kwoty zaległości oraz umorzenia całości odsetek za zwłokę wyżej wskazanych zaległości podatkowych z uwagi na fakt prowadzenia przez podatnika działalności gospodarczej; 4. art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wykładnię przepisów w oparciu o błędna linię orzeczniczą zapadłą w innych stanach faktycznych i prawnych, tym bardziej, że ani stanowisko organów, ani orzecznictwo nie stanowi w Polsce źródła prawa oraz poprzez pominięcie obowiązujących przepisów prawa wspólnotowego - Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 w sprawie stosowania art. 107 i 108 traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis, 5. art. 67 a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż podatnik nie udowodnił istnienia swojego szczególnego interesu skutkujące niezastosowaniem wskazanego przepisu, pomimo zaistnienia ku temu przesłanek; 6. art. 67 a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niezbadanie czy w przedmiotowej sprawie została spełniona przesłanka ważnego interesu publicznego, 7. art. 67 b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie pomimo zaistnienia ku temu przesłanek; 8. Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 w sprawie stosowania art. 107 i 108 traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis poprzez niezastosowanie w przedmiotowej sprawie i niezbadanie czy zachodzą określone w nim przesłanki; oraz naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie tj. utrzymanie w mocy wadliwej decyzji; 2. art. 233 § 1 pkt 2a Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, bowiem organ, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i wskazanych naruszeń przepisów prawa winien uchylić decyzję organu pierwszej instancji i orzec co do istoty sprawy; 3. art 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 120, art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez stwierdzenie, że postępowanie było prowadzone w sposób realizujący zasady ogólne postępowania; 4. art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, poprzez rozstrzygnięcie na niekorzyść podatnika wszystkich niejasności organów, co do interpretacji przepisów i stanu faktycznego oraz stosowanie wykładni przepisów prawa krzywdzącej dla podatnika; 5. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez nie wyjaśnienie podatnikowi zasadności przesłanek, którymi organy obu instancji kierowały się przy załatwieniu sprawy; 6. naruszenie art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej nakładającego na organ podatkowy działania w sposób wnikliwy poprzez nierzetelną ocenę sytuacji podatnika; 7. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 180, art. 187, art. 188 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób jednostronny, nierzetelny i swobodny w oparciu o własny partykularyzm interpretacyjny pracowników organu, oraz poprzez wysuwanie przez organ podatkowych twierdzeń niemających poparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, zgodnie z którymi umorzenie zaległości podatkowych byłoby sprzeczne z interesem publicznym dopóki istnieją niewykorzystane możliwości ich wyegzekwowania, bez wskazania tych możliwości w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 67a § 1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może • odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a, • umorzyć lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W myśl art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy na wniosek podatnika lub prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis. Z unormowania tego wynika, że przyznanie ulgi w spłacie należności podatkowych na rzecz Skarbu Państwa nie jest obligatoryjne i w każdym przypadku opiera się na uznaniu administracyjnym, co oznacza, że organy podatkowe na podstawie analizy całości zebranego materiału dowodowego oceniają, czy w konkretnym przypadku można zastosować tę ulgę. Powyższe potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK 1662/09). Uznanie administracyjne nie oznacza swobody decyzji dla organu administracji, lecz jest ograniczone kierunkowymi dyrektywami wyboru, jakimi są użyte w treści przepisu zwroty ważny interes podatnika oraz interes publiczny. Podstawowym obowiązkiem organów podatkowych w postępowaniach związanych z udzielaniem ulg jest wnikliwe badanie, czy w podlegającej rozpatrzeniu konkretnej sprawie podatkowej wystąpiły przesłanki do zastosowania wobec podatnika wnioskowanej ulgi w spłacie - spowodowane jego ważnym interesem bądź wynikające z interesu publicznego. Przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne sytuacje, gdy z powodu nieprzewidzianych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie należności podatkowych uregulować czy też sytuacje, w których niemożność spłaty zadłużenia wynika z działania czynników, na które podatnik nie miał wpływu i są niezależne od sposobu jego postępowania. W tym zakresie ocena ważnego interesu podatnika wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli i sposobu postępowania podatnika (np. klęski żywiołowe, zdarzenia losowe) uniemożliwiające mu wywiązanie się z ciążących na nim względem Skarbu Państwa obowiązków, które w żaden sposób nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej pomocy ze strony organów skarbowych. Natomiast przez interes publiczny rozumieć należy dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów. Należy także zwrócić uwagę, że zarówno umorzenie należności podatkowych, jak też rozłożenie ich na raty, są instytucją nadzwyczajną, tym samym wypadki społeczne i gospodarcze warunkujące udzielenie tych ulg muszą posiadać tę samą cechę. Zatem za udzieleniem ulgi przemawiać będą wypadki niezależne od sposobu postępowania wnioskodawcy bądź spowodowane działaniem czynników, na które nie mógł on mieć wpływu. Trzeba przy tym wyraźnie zaznaczyć, że nie można z przedmiotowych instytucji czynić środka stosowanego powszechnie i w tym zakresie przyznanie ulg należy traktować jako odstępstwo od zasady sprawiedliwości społecznej. W interesie społecznym leży bowiem przestrzeganie równości obywateli względem prawa, równe traktowanie i równe obciążenie ciężarami wynikającymi z obowiązujących ustaw. Istotnym jest również, że w postępowaniach prowadzonych w trybie art. 67a Ordynacji podatkowej organ podatkowy powinien się kierować zasadą państwa prawa, wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także zasadą sprawiedliwości podatkowej (równości i powszechności opodatkowania). Terminowe płacenie podatków i innych danin publicznych wynikających z obowiązujących przepisów prawa jest bowiem obowiązkiem każdego obywatela. Organ podatkowy musi zatem brać pod uwagę to, że udzielenie ulgi w spłacie stanowi odstępstwo od obowiązujących zasad, gdyż stawia podatnika w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do innych podatników terminowo i w odpowiedniej wysokości płacących podatki. W ocenie Sądu, okoliczności wskazane przez skarżącego w rozpatrywanej sprawie, mające stanowić przesłankę do zastosowania instytucji umorzenia części zaległości podatkowej oraz rozłożenia zapłaty pozostałej części na 72 raty nie potwierdziły występowania ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego, przemawiających za przyznaniem wnioskowanych ulg w spłacie. Oznacza to, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza obowiązującego prawa. W przedmiotowej sprawie prośbę o udzielenie ulg podatkowych R. K. motywował między innymi swoją sytuacją majątkową, trudnościami biznesowymi i ponoszeniem opłat za wynajem lokalu mieszkalnego. Jak wynika z akt sprawy, organy podatkowe dokonały analizy tak motywów wniosku, jak i sytuacji majątkowej podatnika. Ustaliły, że łączny koszt wszystkich wydatków miesięcznych wskazanych przez skarżącego w oświadczeniu majątkowym i wykazanych w dokumentach znajdujących się w aktach wynosi 3.038 zł. Z dokumentów przedstawionych przez niego oraz jego oświadczeń wynikało, iż aktualnie wydatki skarżącego przewyższały jego dochody o kwotę 1.511,33 zł. Tymczasem we wnioskach o ulgę w spłacie R. K. wniósł między innymi o: rozłożenie zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2012 i podatku od towarów i usług za rok 2012 na 72 równe raty, oraz rozłożenie zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2013, oraz podatku od towarów i usług za rok 2013 na 72 równe raty. Biorąc pod uwagę kwotę zaległości podatkowych w łącznej wysokości 1.504,883 zł i zaproponowany przez skarżącego układ ratalny oznaczałoby, że miesięczna rata bez opłaty prolongacyjnej wyniosłaby 20.901,19 zł. Z uwagi na powyższe zasadna jest ocena Dyrektora Izby Skarbowej, że w obecnej sytuacji majątkowej skarżący nie byłby w stanie realizować zaproponowanego układu ratalnego. Ponadto oceniając sytuację majątkową skarżącego Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że z informacji zawartych w deklaracjach podatkowych PIT-36 za 2012 r. i PIT-28 za 2013 r. załączonych do akt niniejszej sprawy wynikało, iż R. K. w 2012 r. uzyskał przychód w wysokości 2.215.859 zł natomiast w 2013 r. skarżący uzyskał dochód netto z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 1.395.105,70 zł. Dodatkowo organ zauważył, że w trakcie prowadzonego postępowania skarżący wskazywał, że w okresie powstania należności podatkowych (tj. w 2012 i 2013 roku) pozyskane środki finansowe wydatkował na prowadzony biznes w związku z podejmowaniem działań zmierzających do rozszerzenia działalności gospodarczej i rozwoju firmy, działania te nie przyniosły jednak zamierzonych efektów i doprowadziły wyłącznie do wchłonięcia posiadanych przez podatnika oszczędności. Biorąc pod uwagę sytuację materialną podatnika w roku 2012 i 2013 zasadne jest stanowisko, że uzyskując znaczny dochód (w łącznej kwocie 3.610.965,33 zł), skarżący nie zabezpieczył środków na zapłatę zobowiązania podatkowego i w konsekwencji nie uregulował należnego zobowiązania podatkowego. Okoliczność rozdysponowania uzyskanych środków pieniężnych budżetowi Państwa, a wynikających z obowiązujących przepisów prawa w tym m.in. z ustawy o podatku od towarów i usług, ustawy o podatku dochodowym, na inne preferowane przez siebie cele nie mogła skutkować przyznaniem ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, czy też rozłożeniem zaległości podatkowej na raty. Na podatniku spoczywa bowiem obowiązek przestrzegania przepisów prawa podatkowego, a ciężary podatkowe nie mogą być przeniesione na Skarb Państwa. Podatnik nie może świadomie nie płacić podatku. Obowiązek podatkowy określający ustawy, z treścią których każdy podatnik należycie dbający o własne interesy powinien się zapoznać, zwłaszcza rozpoczynając działalność gospodarczą. Argument nieznajomości przepisów prawa czy braku obsługi rachunkowo księgowej nie mógł być podstawą udzielenia ulgi w zapłacie zaległości podatkowej, bowiem decydując się na prowadzenie działalności gospodarczej w jakiejkolwiek formie podatnik przyjmuje na siebie ryzyko jej prowadzenia. Reasumując, skarżący nie wskazywał na zaistnienie okoliczności nadzwyczajnych, niezależnych od jego woli, jak również nie przedstawił i nie udokumentował żadnych okoliczności wyjątkowych, które mogłyby przemawiać za uznaniem ważnego interesu strony lub interesu publicznego. Z tej przyczyny ocenę dokonaną przez organy podatkowe uznać należy za prawidłową. W tej sytuacji odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego należy zauważyć, że są one niezasadne. Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 247 § 2 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nie wskazanie, jako podstawy prawnej jej wydania Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Powołany przez stronę skarżącą przepis był cytowany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stanowił bowiem podstawy prawne rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie jednoznacznie wynika, że organy obu instancji, kierując się regułami uznania administracyjnego wynikającego z art. 67a Ordynacji podatkowej i dążąc do właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wnikliwego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego, w ramach prowadzonego postępowania podjęły wszelkie działania mające na celu wyjaśnienie stanu faktycznego, jak również zebrały materiał dowodowy potrzebny do oceny przesłanek wynikających z art. 67a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa nie naruszając przy tym zasady swobodnej oceny dowodów. Postępowanie, wbrew zarzutom skargi, przeprowadzono z zachowaniem zasad wynikających z art. 120, 121, 122, 124, 125, 180, 187, 188 i 191 ustawy. W ustalonym stanie sprawy Dyrektor Izby Skarbowej nie miał podstaw do udzielenia stronie wnioskowanych ulg w spłacie. Dodatkowo stwierdzić należy, że przedstawiona sytuacja skarżącego została oceniona w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy i racje strony. Organy podatkowe umożliwiły stronie czynny udział w prowadzonym postępowaniu i kierując się zasadą prawdy obiektywnej wydały rozstrzygnięcia w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, który w sposób wyczerpujący został przez nie oceniony. Świadczy o tym zarówno treść uzasadnienia zaskarżonych decyzji, jak i dokonana ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w kontekście przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi. Reasumując, należy zaakceptować stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że skoro w sytuacji skarżącego nie zachodzi sytuacja z art. 67a § 1 pkt 2 i 3 O.p., to ulga o której mowa w art. 67b § 1 pkt 2 O.p. w wysokości wynikającej z przepisów rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013, nie może mu zostać przyznana. Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skargę, jako niezasadną, należy oddalić (art. 151 p.p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło