I SA/Gd 413/08

WyrokWSA w Gdańsku2008-09-09

Skład orzekający: Danuta Oleś, Ewa Kwarcińska, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej, utrzymując w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego, naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wprowadzając nowe okoliczności faktyczne, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 127 Ordynacji podatkowej), wprowadzając na etapie odwoławczym nowe ustalenia dotyczące podmiotu, którego dotyczył wniosek o restrukturyzację i przedłożony plan. Organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania dowodowego, opierając się jedynie na materiale zgromadzonym przez organ pierwszej instancji, co uniemożliwiło stronie właściwą obronę i merytoryczne rozpoznanie sprawy w dwóch instancjach. Ponadto, stwierdzono naruszenie zasad praworządności, zaufania do organów podatkowych, obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego oraz szybkości postępowania.
Stan faktyczny
M. B. złożył wniosek o restrukturyzację należności publicznoprawnych. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie, uznając przedłożony plan restrukturyzacyjny za plan rozwoju firmy oparty wyłącznie na restrukturyzacji finansowej, niespełniający wymogów. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy, dodając nowe argumenty dotyczące podmiotu planu (spółka cywilna "A") i braku elementów restrukturyzacji majątkowej i zatrudnienia. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym zasady dwuinstancyjności.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana i zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Oleś (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Protokolant Starszy Referent Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 września 2008 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [..] nr [...]. w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 457 złotych ( czterysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Gd 413/08 UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 14 listopada 2002 r. M. B. wystąpił do Urzędu Skarbowego z wnioskiem o restrukturyzację należności publicznoprawnych, w tym zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym za 1994 r., w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 r. oraz w podatku do towarów i usług za grudzień 1995 r. Do wniosku załączono wykaz wymagalnych długów, wykaz przysługujących podatnikowi wierzytelności, kopię ewidencji środków trwałych i informację o bieżącej sytuacji finansowej. Ponieważ wskazane we wniosku zaległości stanowiły należności sporne w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287 - zwanej dalej "ustawą o restrukturyzacji") organ restrukturyzacyjny na podstawie art. 15 tej ustawy zawiesił postępowanie restrukturyzacyjne. Po podjęciu postanowieniem z dnia [...] zawieszonego postępowania restrukturyzacyjnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego poinformował podatnika o zmianie sposobu prowadzenia postępowań restrukturyzacyjnych. W wyniku akcesji Polski do Unii Europejskiej dodatkowym wymogiem przyznania indywidualnej pomocy na restrukturyzację stało się uzyskanie opinii Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i zatwierdzenie przez Komisję Europejską – do czasu zakończenia postępowania notyfikacyjnego programu pomocowego, przewidującego udzielenie pomocy na restrukturyzację małych i średnich przedsiębiorców bez zgody Komisji Europejskiej. Wobec powyższego pełnomocnik podatnika wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o zawieszenie postępowania restrukturyzacyjnego do czasu akceptacji programu pomocowego przez Komisję Europejską. Po wejściu w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 września 2006 r. w sprawie warunków udzielania małym i średnim przedsiębiorcom pomocy publicznej na restrukturyzację niektórych należności publicznoprawnych (Dz.U. Nr 169, poz. 1202 - zwanego dalej "rozporządzeniem restrukturyzacyjnym") organ restrukturyzacyjny wznowił postępowanie, a następnie postanowieniem z dnia [...] pozostawił bez rozpatrzenia wniosek podatnika z dnia 14 listopada 2002 r. W wyniku uchylenia przez Dyrektora Izby Skarbowej powyższego postanowienia, Naczelnik Urzędu Skarbowego rozpatrzył ponownie sprawę i wydał decyzję z dnia [...], którą umorzył wszczęte postępowanie restrukturyzacyjne. W uzasadnieniu organ podatkowy stwierdził, iż przedłożony przez podatnika plan restrukturyzacyjny jest w istocie planem rozwoju firmy (zakładającym rozszerzenie zasięgu terytorialnego działania, a co za tym idzie zwiększenie zdolności produkcyjnych), u którego podstaw leży wyłącznie restrukturyzacja finansowa. Zatem w opinii organu restrukturyzacyjnego, M. B. nie spełnia warunków wskazanych w § 11 ust. 1 rozporządzenia restrukturyzacyjnego. Ponadto organ podatkowy podniósł, iż w przedłożonym planie restrukturyzacyjnym brakuje katalogu działań restrukturyzacyjnych przewidzianych do wykonania przed uzyskaniem decyzji o zakończeniu restrukturyzacji. W tej sytuacji, skoro z analizy wniosku oraz dołączonych do niego dokumentów, a w szczególności planu restrukturyzacji, wynika, że planowane działania przedsiębiorca zamierza zrealizować po zakończeniu procesu restrukturyzacji, a nie w trakcie jego trwania - tj. nie przeciwdziałają one zjawiskom, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy o restrukturyzacji – zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 18 ust. 7 ustawy o restrukturyzacji. Od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego podatnik złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Uzasadnienie odwołania podatnik rozpoczął od przedstawienia kolejności działań, jakie zgodnie z prawem powinien podjąć organ restrukturyzacyjny w toku postępowania restrukturyzacyjnego. Następnie podatnik podkreślił, iż z przedstawionego przez niego planu restrukturyzacji wynika jasno, jakie działania przedsiębiorstwo planuje podjąć w najbliższym czasie, aby odzyskać konkurencyjną pozycję na rynku. Plan został podzielony na kilka etapów, zgodnie z wymogami w zakresie obligatoryjnych elementów, jakie powinien zawierać, określonymi w części III.8.A pkt. 2 załącznika 1 do rozporządzenia Komisji nr 794 z 2004 roku w sprawie wykonania rozporządzenia Rady nr 659/1999. Jednym z elementów jest bowiem "harmonogram wdrożenia różnych działań oraz ostateczny termin wdrożenia planu restrukturyzacji w pełni". Pomimo omyłkowego użycia sformułowania, iż "przewidywany okres – 6 miesięcy od zakończenia restrukturyzacji", to z analizy planu restrukturyzacyjnego wynika jednoznacznie, iż obejmuje on lata 2007-2009, a zatem jest to okres, który odpowiada okresowi, który upłynąłby pomiędzy wydaniem decyzji o warunkach restrukturyzacji a decyzją o zakończeniu restrukturyzacji. Organ restrukturyzacyjny został bowiem przez ustawodawcę uprawniony do wydania takich decyzji w ściśle określonych terminach, które w przedmiotowej sprawie, jak wykazano wyżej, przypadają w okresie obejmującym lata 2007-2009. W świetle powyższego, planowane przez przedsiębiorcę działania przedstawione w planie restrukturyzacyjnym będą wykonywane przed wydaniem decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, która powinna zostać wydana przez organ restrukturyzacyjny po upływie 15 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji. Plan restrukturyzacyjny zakłada bowiem ograniczenie okresu restrukturyzacyjnego do niezbędnego minimum, mający na celu przywrócenie przedsiębiorcy długookresowej zdolności do konkurowania na rynku, w oparciu o restrukturyzację majątkową, finansową, zatrudnienia lub mającą na celu modernizację lub racjonalizację produkcji, w tym zmianę profilu produkcyjnego. Jak podkreślił podatnik w odwołaniu, bezspornym jest, iż przedstawiony plan restrukturyzacyjny zakłada odzyskanie zdolności konkurencyjnej na rynku w długim okresie czasu w oparciu o restrukturyzację majątkową, finansową oraz restrukturyzację zatrudnienia, a zatem spełnia wszystkie wymienione wyżej warunki. Zamiarem przedsiębiorcy jest odzyskanie zarówno zdolności kredytowej, jak i płynności finansowej. Plan restrukturyzacyjny zakłada bowiem między innymi zwiększenie stanu zatrudnienia, zorganizowanie i zaopatrzenie magazynów materiałów, urządzeń i towarów handlowych, uruchomienie centrum obsługi i nadzoru GPS, otwarcie przedstawicielstw regionalnych. W związku z czym, planowane działania rokują powodzenie w przeciwdziałaniu zjawiskom, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy o restrukturyzacji. Podatnik stwierdził, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję umarzającą postępowanie restrukturyzacyjne, ponieważ nie mógł wydać innej decyzji z uwagi na niedotrzymanie ustawowego terminu 45 dni na wydanie decyzji o warunkach restrukturyzacji, zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji. Zarzucił też, że organ restrukturyzacyjny prowadząc postępowanie naruszył zasady wynikające z art. 120 i art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. - zwanej dalej "Ordynacja podatkowa"). Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, iż negatywna ocena i weryfikacja otrzymanych od podatnika informacji nie pozwoliła organowi pierwszej instancji na wydanie decyzji o warunkach restrukturyzacji. W wyniku analizy dokumentacji zgromadzonej w tym zakresie w toku postępowania Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że restrukturyzacja należności powinna opierać się na wykonalnym, spójnym i dalekosiężnym planie, którego celem jest przywrócenie długoterminowej rentowności przedsiębiorstwa. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia restrukturyzacyjnego pomoc na restrukturyzację może być udzielona (na określonych warunkach) małemu i średniemu przedsiębiorcy, znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej, przy czym pod pojęciem przedsiębiorcy znajdującego się w trudnej sytuacji ekonomicznej – należy rozumieć przedsiębiorcę spełniającego kryteria określone w pkt 9 – 11 wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz.Urz. UE C 244 z 1 października 2004 roku). Zdaniem organu odwoławczego, z planu restrukturyzacji z dnia 4 lipca 2007 r. wynika, że dotyczy on zawiązanej w dniu 18 grudnia 1995 r. spółki cywilnej "A", której wspólnikami są M. B. oraz M B. Plan ten dotyczy przedsiębiorstwa, które nie spełnia definicji przedsiębiorstwa zagrożonego, a jedynym jego celem jest restrukturyzacja finansowa jednego ze wspólników spółki, tj. M. B., który prowadząc samodzielnie działalność gospodarczą zaniżył dochód z tej działalności za 1995 rok. Ponadto organ stwierdził, że przedstawiony plan restrukturyzacji nie zawiera żadnego elementu restrukturyzacji majątkowej oraz zatrudnienia. Tym samym wystąpiła w sprawie przesłanka, o której mowa w § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia restrukturyzacyjnego. Organ odwoławczy stwierdził też, że analiza planu restrukturyzacji prowadzi do wniosku, że sprowadza się on wyłącznie do zwiększenia mocy produkcyjnych "A" Spełniona została zatem przesłanka negatywna, o której mowa w § 8 ust. 2 rozporządzenia restrukturyzacyjnego. Odnosząc się do zarzutu, że organ pierwszej instancji wydał decyzję umarzającą postępowanie restrukturyzacyjne, ponieważ nie mógł wydać innej decyzji z uwagi na niedotrzymanie ustawowego terminu 45 dni na wydanie decyzji o warunkach restrukturyzacji, organ odwoławczy potwierdził, iż termin wynikający z przepisu art. 18 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji został przekroczony, ale nie wywołuje to skutków prawnych. Od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] reprezentujący M. B. pełnomocnik złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zwrot kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwą wykładnię oraz zastosowanie art. 1 ust. 1 i art. 18 ustawy o restrukturyzacji oraz § 8 ust. 1 pkt 1 i 4 rozporządzenia restrukturyzacyjnego. Zarzucił także naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 125, art. 127 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, polegające na uchyleniu się od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez pominięcie argumentów podnoszonych przez stronę. Podniesiono, że organ odwoławczy mając wątpliwość, co do uprawnienia podatnika do złożenia wniosku, nie przeprowadził postępowania dowodowego ani nie przekazał sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, czym naruszył wynikającą z art. 127 Ordynacji podatkowej zasadę dwuinstancyjności. Zdaniem strony skarżącej, postępowanie prowadzone było w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, poprzez dążenie do uzyskania rozstrzygnięcia korzystnego jedynie z fiskalnego punktu widzenia. Za niedopuszczalne uznano, aby po upływie 6 lat od daty wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego organy podatkowe wskazały, iż podatnik był podmiotem nieuprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o restrukturyzację. Organy naruszyły także zasadę przekonywania, w szczególności poprzez brak uzasadnienia zarówno prawnego, jak i faktycznego zaskarżonej decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej w dalszej części "P.p.s.a"), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego pod kątem wskazanych zasad Sąd uznał, iż naruszają one prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Przede wszystkim Sąd uznał za zasadny zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności, wynikającej z art. 127 Ordynacji podatkowej. Sąd administracyjny stwierdzając naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nie może uznać tej okoliczności za nieistotną (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2004 r., sygn. akt FSK 169/04, publ. POP 2005/3/59). Dwuinstancyjność postępowania jest wyrazem prawa podatnika do obrony. Ma on prawo do dwukrotnego rozstrzygnięcia sprawy, w dwóch organach. Organy odwoławcze działają tak jak organy I instancji, czyli przeprowadzają postępowanie i wydają powtórnie decyzję w tej samej sprawie. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ odwoławczy nie tylko kontroluje rozstrzygnięcie organu I instancji lecz obowiązany jest ponownie rozpoznać i orzec w sprawie rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. Organ ten nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji czy też rozpatrzenia zasadności argumentów organu I instancji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 1996 r., sygn. akt SA/Wr 1996/95, publ. ONSA 1997/1/35). Istotą dwuinstancyjności jest zatem wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego, a nie jedynie formalna kontrola decyzji. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie uznaje się, iż dla realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania konieczne jest, by rozstrzygnięcia w I i II instancji zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 listopada 1992 r., sygn. akt V SA 721/92, publ. ONSA 1992/3-4/95). Prawo podatnika do przeprowadzenia dwuinstancyjnego postępowania oznacza, że organ odwoławczy nie może zastępować organu I instancji. Jeżeli organ podatkowy II instancji powoła się na fakt, który nie miał oparcia w dowodach ujawnionych przez organ I instancji, organ II instancji wykracza poza ramy przywileju swobodnej oceny dowodów na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego, a nadto pozbawia stronę postępowania rozstrzygnięcia jej sprawy przez jedną instancję. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 kwietnia 1997 r., sygn. akt I SA/Ka 6/96 (publ. LEX nr 29795) rozstrzygnięcie organu II instancji kształtować mogą tylko te okoliczności, "które zostały podane przez organ podatkowy w uzasadnieniu decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego". W przypadkach gdy organ odwoławczy wykracza poza zgromadzone w I instancji dowody i kreuje własne postępowanie w oparciu o dowody nie brane pod uwagę w I instancji, dochodzi często również do naruszenia zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 1995 r., sygn. akt III SA 57/95, publ. LEX nr 26980). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż postępowanie odwoławcze przeprowadzone zostało z naruszeniem wskazanych zasad. Podkreślić należy, że Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie restrukturyzacyjne wszczęte z wniosku M. B., gdyż w jego ocenie, przedłożony w trakcie postępowania plan restrukturyzacyjny był planem rozwoju firmy, u którego podstaw leżała wyłącznie restrukturyzacja finansowa, a zatem nie spełniał on warunków wskazanych w § 11 ust. 1 rozporządzenia restrukturyzacyjnego. W swoim rozstrzygnięciu organ ten nie miał natomiast wątpliwości kto jest stroną postępowania i nie kwestionował faktu, iż M. B. jest przedsiębiorcą, który wystąpił z wnioskiem o restrukturyzację własnych należności. Natomiast Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji stwierdził, że analiza planu restrukturyzacji prowadzi do wniosku, że sprowadza się on wyłącznie do zwiększenia mocy produkcyjnych "A" Spełniona została zatem przesłanka negatywna, o której mowa w § 8 ust. 2 rozporządzenia restrukturyzacyjnego. Zdaniem organu odwoławczego, z planu restrukturyzacji z dnia 4 lipca 2007 r. wynika, że dotyczy on zawiązanej w dniu 18 grudnia 1995 r. spółki cywilnej "A", której wspólnikami są M. B. oraz M. B. Plan ten dotyczy przedsiębiorstwa, które nie spełnia definicji przedsiębiorstwa zagrożonego, a jedynym jego celem jest restrukturyzacja finansowa jednego ze wspólników spółki, tj. M. B. który prowadząc samodzielnie działalność gospodarczą zaniżył dochód z tej działalności za 1995 rok. Ponadto organ stwierdził, że przedstawiony plan restrukturyzacji nie zawiera żadnego elementu restrukturyzacji majątkowej oraz zatrudnienia, a zatem jego zdaniem wystąpiła w sprawie przesłanka, o której mowa w § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia restrukturyzacyjnego. Zdaniem Sądu, stwierdzenie przez organ II instancji dopiero na etapie postępowania odwoławczego, iż restrukturyzacja w istocie dotyczy "A" naruszyło przepis art. 127 Ordynacji podatkowej, gdyż w rzeczywistości nie doszło do dwukrotnego rozpoznania sprawy. Podkreślić przy tym należy, organ odwoławczy nie przeprowadził żadnych uzupełniających dowodów i w całości oparł swoje rozstrzygniecie na materiale dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji. Zasadne są również w ocenie Sądu zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 120, art. 121 § 1, art. 122 i art. 125 Ordynacji podatkowej, Wynikająca z art. 120 Ordynacji podatkowej zasada praworządności nakazuje organom podatkowym działanie na podstawie przepisów prawa. W myśl art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W toku postępowania organy podatkowe zobowiązane są podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 Ordynacji podatkowej). Organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego pod kątem przestrzegania powyższych zasad Sąd stwierdza, że postępowanie w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało przez organy obu instancji z ich naruszeniem. Rację ma strona skarżąca twierdząc, iż organy podatkowe nie podjęły wszelkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienia stanu faktycznego, w związku z czym nie dokonały jego wyczerpującego i pełnego ustalenia. Skoro organ odwoławczy miał wątpliwości, co do tego czyich należności dotyczył wniosek o restrukturyzację to winien przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania, w celu poczynienia ustaleń w tym zakresie i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego. Zasadne zatem jest twierdzenie skarżącego, że postępowanie prowadzone było w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych. Nadto należy wskazać, iż prowadzenie postępowania w sprawie restrukturyzacji przez tak długi czas – jakkolwiek częściowo usprawiedliwione okolicznościami sprawy – narusza przepis art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej. Z uwagi na stwierdzone naruszenia przepisów postępowania, w wyniku których nie doszło do wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy, Sąd nie może dokonać oceny zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym art. 1 ust. 1 i art. 18 ustawy o restrukturyzacji oraz § 8 ust. 1 pkt 1 i 4 rozporządzenia restrukturyzacyjnego. Jedynie na marginesie Sąd pragnie przywołać pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2006 r., sygn. akt II FSK 401/05 (publ.), iż "celem restrukturyzacji jest przywrócenie działającemu na rynku przedsiębiorcy zdolności konkurowania na tym rynku. Restrukturyzacją mogą być objęte należności związane z działalnością prowadzoną w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych /Dz.U. nr 155 poz. 1287 ze zm./". Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy podatkowe zobowiązane będą – z uwzględnieniem powyższych wskazań Sądu - uzupełnić materiał dowodowy sprawy, tak by wyczerpująco ustalić stan faktyczny. Przede wszystkim konieczne będzie ustalenie czy M. B. był podmiotem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o restrukturyzację, czy był on przedsiębiorcą do którego miałyby zastosowanie przepisy ustawy o restrukturyzacji, czyich należności w rzeczywistości dotyczy wniosek z dnia 14 listopada 2002 r. oraz jakiego podmiotu dotyczy przedłożony plan restrukturyzacji. Dopiero dokonanie ustaleń w tym zakresie umożliwi organom merytoryczne rozpatrzenie sprawy i prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana zgodnie z dyspozycją art. 152 P.p.s.a. O kosztach postępowania, orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 209 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło