I SA/Gd 437/24

WyrokWSA w Gdańsku2024-12-18

Skład orzekający: Zbigniew Romała, Elżbieta Rischka, Irena Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik VAT, który nabył towary i usługi udokumentowane fakturami wystawionymi przez podmiot, który nie był rzeczywistym dostawcą tych towarów lub usług, może skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego, jeśli nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta?
Ratio decidendi
Podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, jeśli faktura nie odzwierciedla rzeczywistego zdarzenia gospodarczego, a wystawca faktury nie był podmiotem dokonującym dostawy towaru lub świadczącym usługę. Dla zastosowania art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT wystarczające jest ustalenie, że wystawca spornej faktury nie był rzeczywistym dostawcą. Podatnik musi wykazać należytą staranność w relacjach handlowych, a brak takiej staranności, nawet w postaci niedbalstwa, uzasadnia odmowę prawa do odliczenia.
Stan faktyczny
Spółka "N" Sp. z o.o. Sp. k. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, która uchyliła częściowo decyzję organu I instancji i ustaliła dodatkowe zobowiązanie podatkowe w VAT. Spór dotyczył prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez F. Sp. z o.o., które zdaniem organów nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, twierdząc, że dochowała należytej staranności i nie miała wiedzy o nieprawidłowościach na wcześniejszych etapach obrotu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała /spr./, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Specjalista Dorota Zawiślińska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi "N" Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 25 marca 2024 r., nr 2201-IOV-3.4103.588-594.2023/10/12 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień, maj, lipiec, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2020 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 25 marca 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 220 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.), dalej: "O.p." oraz art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 19a ust. 1, art. 29a ust. 1, ust. 13 i ust. 14, art. 41, art. 86 ust. 1, art. 86 ust. 2 pkt 1, art. 86 ust. 19a, art. 86a ust. 1 pkt 1, art. 86a ust. 12, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a, art. 99 ust. 12, art. 112b ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 2b ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm.) dalej "ustawa o VAT", po rozpoznaniu odwołania N. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w G. od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni z 23 października 2023 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień, maj, lipiec, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2020 r.: - uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej ustalenia w podatku od towarów i usług dodatkowego zobowiązania podatkowego za kwiecień, maj, lipiec, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2020 r.; - ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w trybie art. 112b ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o VAT za: kwiecień, lipiec, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2020 r.; - umorzył postępowanie w sprawie ustalenia w podatku od towarów i usług dodatkowego zobowiązania podatkowego za maj 2020 r., - w pozostałej części, tj. dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego za kwiecień, maj, lipiec, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2020 r. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano następujący stan faktyczny: W oparciu o ustalenia kontroli i postępowania podatkowego Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni (dalej: "Naczelnik", "organ I instancji") decyzją z 23 października 2023 r., dokonał rozliczenia podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe w sposób odmienny od deklarowanego przez N. Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w G. (dalej: "Skarżący", "Spółka"). Organ I instancji stwierdził nieprawidłowości w rozliczeniu podatku od towarów i usług polegające na: - zawyżeniu podatku należnego za listopad 2020 r. o kwotę 1.127,92 zł w związku z dwukrotnym zewidencjonowaniem faktury nr [...] z 20 listopada 2020 r. wystawionej na rzecz W., w przedmiocie sprzedaży złomu stalowego, - zaniżeniu podatku należnego za wrzesień 2020 r. w związku z niezaewidencjonowaniem faktury nr [...] z 15 września 2020 r. wystawionej na rzecz K. Sp. z o. o., w przedmiocie sprzedaży złomu stalowego. W zakresie podatku naliczonego organ pierwszej instancji wskazał na: - zawyżenie podatku naliczonego w związku z zaewidencjonowaniem w rejestrach zakupów VAT faktur wystawionych przez F. Sp. z o. o. w przedmiocie nabycia przyczepy izotermy, montażu magazynu oraz pomieszczenia biurowego, silnika wózka widłowego, masztu wózka widłowego, wykonania i montażu bramy wjazdowej, naprawy ogrodzenia (nabycie towarów i usług zaliczanych u podatnika do środków trwałych) oraz nabycia złomu (nabycie towarów i usług pozostałych), o których mowa w art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji przedstawił ustalenia w zakresie działalności F. Sp. z o. o. i stwierdził, że spółka nie spełniała warunków uznania transakcji gospodarczych są rzetelne i prawidłowe. Przedstawiony materiał jednoznacznie wskazuje, że zadeklarowane transakcje nie mogły być zrealizowane, bowiem spółka nie zatrudniała żadnych pracowników, nie dokonywała nabycia usług od podwykonawców. Dodatkowo spółka nie dokonywała nabycia towarów, gdyż podmioty, które wykazała jako dostawców w plikach nie potwierdziły tych transakcji, a nawet złożyły oświadczenia, iż nie zawierały żadnych transakcji z F. Sp. z o. o.; - zawyżenie podatku naliczonego za wrzesień 2020 r. w związku z niezaewidencjonowaniem w rejestrze zakupów VAT faktur korygujących wystawionych przez P.; - zawyżenie podatku naliczonego za październik 2020 r. w związku z dwukrotnym zaewidencjonowaniem w rejestrze zakupów VAT faktury nr [...] z 26 października 2020 r. wystawionej przez K1; - zawyżeniu podatku naliczonego za listopad 2020 r. w związku z zaewidencjonowaniem w rejestrze zakupów VAT faktury nr [...] z 24 listopada 2020 r. wystawionej przez L. Sp. z o. o., w przedmiocie nabycia paliwa do samochodu. Spółka nie zgłosiła do właściwego urzędu skarbowego informacji o pojeździe samochodowym jako wykorzystywanym wyłącznie do działalności gospodarczej, o której mowa w art. 86a ust. 12 ustawy o VAT, jak również nie przedłożyła ewidencji przebiegu pojazdu - niespełnienie tych obowiązków powoduje brak prawa do odliczenia 100% podatku naliczonego, - zaniżenie podatku naliczonego za październik 2020 r. w związku z błędnym przeniesieniem wartości z ewidencji zakupów VAT do korekty deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT- 7; - zaniżenie podatku naliczonego za kwiecień 2020 r. w związku z niezaewidencjonowaniem faktury nr [...] z 17 kwietnia 2020 r. wystawionej przez P1. Sp. z o. o., w przedmiocie nabycia usługi telekomunikacyjnej; - zaniżenie podatku naliczonego za maj 2020 r. w związku z niezaewidencjonowaniem faktury nr [...] z 11 maja 2020 r. wystawionej przez P2, w przedmiocie nabycia złomu stalowego, - zaniżenie podatku naliczonego lipiec 2020 r. w związku z niezaewidencjonowaniem faktury nr [...] z 8 lipca 2020 r. wystawionej przez C. Sp. z o. o., NIP [...] w przedmiocie nabycia oleju napędowego; - zaniżenie podatku naliczonego październik 2020 r. w związku z niezaewidencjonowaniem faktury nr [...] z 2 października 2020 r. wystawionej przez A., w przedmiocie nabycia lampy roboczej LED; - zaniżenie podatku naliczonego za: maj, lipiec, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2020 r. w związku z odliczeniem 50% podatku naliczonego od wydatków związanych m. in. z opłatami leasingowymi, olejem napędowym i ubezpieczeniem dotyczących kontenera hakowego, wózka widłowego oraz pojazdów ciężarowych, wykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "Dyrektor IAS", "organ odwoławczy") decyzją z dnia 23 stycznia 2024 r. - uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej ustalenia w podatku od towarów i usług dodatkowego zobowiązania podatkowego za kwiecień, maj, lipiec, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2020 r.; - ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w trybie art. 112b ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o VAT za: kwiecień, lipiec, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2020 r.; - umorzył postępowanie w sprawie ustalenia w podatku od towarów i usług dodatkowego zobowiązania podatkowego za maj 2020 r., - w pozostałej części, tj. dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego za kwiecień, maj, lipiec, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2020 r. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Zdaniem organu odwoławczego istotę sporu stanowi zasadność dokonanego przez organ I instancji odmiennego od deklarowanego przez Spółkę rozliczenia podatku od towarów i usług za kwiecień, maj, lipiec, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2020 r., wobec stwierdzenia, iż Podatnik skorzystał z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony (kwiecień, maj, lipiec, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2020 r.) zawarty w fakturach zakupu, na których jako wystawca widnieje F. Sp. z o. o., o których stanowi art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. Strona nie wniosła zarzutów do ustaleń dotyczących kwestii nieprawidłowości związanych z: - dwukrotnym zaewidencjonowaniem faktury wystawionej na rzecz W., - niezaewidencjonowaniem faktury "końcowej" (nr [...] z 15 września 2020 r.) wystawionej na rzecz K. Sp. z o. o., - niezaewidencjonowaniem faktur korygujących wystawionych przez P., - dwukrotnym zaewidencjonowaniem faktury wystawionej przez K., - zaewidencjonowaniem faktury wystawionej przez L. Sp. z o. o., - niezaewidencjonowaniem faktur wystawionych przez P1. Sp. z o. o., P2 oraz A., - nieprawidłowościami związanymi z odliczeniem 50% podatku naliczonego od wydatków związanych m. in. z opłatami leasingowymi, olejem napędowym i ubezpieczeniem dotyczących kontenera hakowego, wózka widłowego oraz pojazdów ciężarowych, wykorzystywanych przez Skarżącego w prowadzonej działalności gospodarczej. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku podjęte przez organ I instancji rozstrzygnięcie w tych kwestiach nie budzą zastrzeżeń i wątpliwości. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie doprowadziła organ odwoławczy do wniosku, że Spółka nie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego ze spornych faktur, na których jako wystawca figuruje F. Sp. z o. o. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni prawidłowo ustalił, że faktury te nie potwierdzają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych pomiędzy wymienionymi w nich podmiotami. Strona nie dochowała należytej staranności w kwestii sprawdzenia wiarygodności rzekomego kontrahenta w zakresie, w jakim wywodziła prawo do odliczenia podatku naliczonego. Okoliczności towarzyszące zawieranym transakcjom wskazują jednoznacznie, że Strona zadbała jedynie o posiadanie faktury VAT, natomiast nie przyłożyła żadnej wagi do aspektu legalności obrotu. Z akt sprawy wynika, że wobec F. Sp. z o. o. dokonano następujących ustaleń: - spółka została wpisana do Rejestru Przedsiębiorców KRS w dniu 18 listopada 2019 r.; prezes Zarządu P. K. został wykreślony z dniem 11 lutego 2022 r. - od tego dnia brak jest wpisów dotyczących powołania osób wchodzących w skład Zarządu spółki; kapitał zakładowy wynosił 5.000 zł; przedmiot przeważającej działalności: sprzedaż hurtowa odpadów i złomu. Organ I instancji podjął kilkukrotne, bezskuteczne próby przesłuchania P. K. na okoliczność transakcji gospodarczych zawartych ze Spółką (korespondencja nie została podjęta przez adresata). - z dniem 28 stycznia 2021 r. została wykreślona z rejestru podatników VAT czynnych na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 4 ustawy o VAT, - według akt rejestracyjnych spółka od 18 listopada 2019 r. posiadała siedzibę w biurze wirtualnym, - zadeklarowała za okres kwiecień - grudzień 2020 r. zakupy w znacznych wartościach, natomiast wykazane dane nie znajdują potwierdzenia w plikach JPK_VAT złożonych przez dostawców, - analiza transakcji wykazała, że większość dostawców, od których zadeklarowała zakup nie wykazała sprzedaży na jej rzecz, - część dostawców, od których zadeklarowała zakup, złożyła oświadczenia, z których wynika, że nie zawierali żadnych transakcji ze spółką, - spółka nie posiada zaplecza kadrowego - nie składała deklaracji rocznej o zaliczkach na podatek dochodowy oraz deklaracji rocznej o zryczałtowanym podatku dochodowym, - spółka nie regulowała przelewem faktur, mimo że wartość niektórych przekracza kwotę 15.000 zł. Ponadto F. Sp. z o. o. nie zatrudniała pracowników, a zatem nie była w stanie wykonać usług wskazanych na fakturach: naprawy ogrodzenia, wykonania i montażu bramy wjazdowej, montażu pomieszczenia biurowego i magazynowego. Składając zeznania J. Z. (prezes zarządu Skarżącej Spółki) i K. Z. wykazali bardzo słabą wiedzę na temat działalności tego podmiotu. Organ I instancji przeprowadził dowód z oględzin siedziby i miejsca prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę i ustalił, że prowadzi działalność gospodarczą w Gdyni na terenie placu o powierzchni ok. 1300 m2, gdzie składowany był złom stalowy oraz: przyczepa izoterma, szatnie oraz pomieszczenie socjalne dla pracowników, metalowe kontenery oraz wiata magazynowa, pomieszczenie biurowe ok. 18 m2 (wyposażone m. in. w meble: biurka, krzesła, regały, urządzenie wielofunkcyjne oraz drukarkę); pomieszczenie warsztatowe; pomieszczenie magazynowe, gdzie składowane są części do własnych potrzeb firmy; pomieszczenie magazynowe, gdzie składowany jest złom kolorowy, wyposażone w wagę platformową do 200 kg (maksymalny udźwig); pomieszczenie magazynowe, gdzie składowane są towary handlowe typu śruby, druty; pomieszczenie magazynowe do przechowywania butli z gazami technicznymi. Przed pomieszczeniami magazynowymi znajdowały się waga najazdowa do 25 ton (maksymalny udźwig) oraz waga platformową do 1,5 tony (maksymalny udźwig). W okolicznościach sprawy, transakcje nabycia towarów i usług wymienionych w kwestionowanych fakturach, rzekomo zrealizowane przez F. Sp. z o. o. polegały wyłącznie na obrocie fakturami, nie dokumentującymi rzeczywiście przeprowadzonych transakcji pomiędzy wystawcą faktur a ich odbiorcą. Zatem faktury te nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z nich wynikający. F. Sp. z o. o. nie dokonywała nabyć towarów, tym samym nie mogła zrealizować ich dostawy na rzecz Skarżącego. W ocenie organu odwoławczego Strona w kontaktach z F. Sp. z o. o. nie zachowała należytej staranności. Spółka nie sprawdzała kontrahenta, nie weryfikowała możliwości technicznych, sprzętowych czy osobowych, a ponadto nie przedłożyła żadnych dokumentów - ofert, umów, zleceń, kosztorysów, specyfikacji wykonanych usług, korespondencji handlowej, które w swej treści i formie odpowiadałyby standardom rzetelności - poza fakturami VAT. Ponadto K.Z. nie pamiętał jak nawiązano współpracę z P.K. Zgodnie z jego zeznaniem transakcje polegały na przywiezieniu towaru (złomu) pochodzącego z jakiś rozbiórek wraz z fakturą, za którą zapłacono gotówką (każdorazowa wartość faktury poniżej 15.000 zł). Ilość i częstotliwość zawieranych transakcji w badanym okresie wskazuje, że nie były to transakcje sporadyczne lecz regularne. Zrezygnowanie przez Spółkę z dokonywania zapłaty za pośrednictwem rachunku bankowego jest jednoczesnym wyrażeniem przez niego zgody na uczestnictwo w obrocie środkami pieniężnymi, poza kontrolą dokonywaną przez organy państwa za pośrednictwem systemu bankowego. Jednocześnie F. Sp. z o. o. nie udokumentowała oraz nie udzieliła żadnych informacji dotyczących zawartych transakcji, gdyż ówczesny prezes Zarządu – P. K., pomimo wezwań, nie stawił się na przesłuchanie w charakterze świadka. Ponadto F. Sp. z o. o. nie zatrudniała pracowników i nie dokonywała nabycia usług od podwykonawców. Otrzymane oświadczenia od podmiotów, które F. Sp. z o. o. wykazała jako dostawców, nie potwierdziły tych transakcji, a nawet zaprzeczyły zawieraniu jakichkolwiek transakcji ze Spółką. W takim stanie rzeczy Strona nie może zachować prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur, na których jako wystawca widnieje F. Sp. z o. o. Tylko bowiem w przypadku gdy nabywca, przy zachowaniu należytej staranności wynikającej z okoliczności danej sprawy, nie mógł wiedzieć, że dokonane przez niego transakcje wiążą się z popełnieniem przestępstwa może skorzystać z prawa do odliczenia. W sytuacji zaś stwierdzenia, że podatnik nie podjął działań zmierzających do upewnienia się, że nie uczestniczy w transakcjach związanych z przestępstwem lub nadużyciem w zakresie podatku od towarów i usług, organ podatkowy jest uprawniony odmówić takiemu podatnikowi prawa do odliczenia podatku naliczonego. Dalej organ odwoławczy podkreślił, że świadomość podatnika uczestniczącego w obrocie handlowym złomem, podobnie jak innymi "wrażliwymi towarami", jest jednym z najistotniejszych warunków, których spełnienie warunkuje prawo do odliczenia podatku naliczonego. Bezspornie - żadne przepisy prawa nie podają katalogu czynności, które należy podjąć, aby być pewnym rzetelności kontrahenta. Każdy kontrakt pomiędzy dostawcą i odbiorcą należy oceniać indywidualnie, jednakże można przyjąć, że istnieją pewne kanony obrotu. Tymczasem Spółka nawiązała relacje gospodarcze w okolicznościach podwyższonego ryzyka, bagatelizując przesłanki wskazujące na niską wiarygodność kontrahenta. Zatem, w ocenie organu odwoławczego, zasadnie Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni stwierdził, że Skarżącemu nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego ze spornych faktur i dokonał rozliczenia podatku za rozpatrywane okresy z pominięciem faktur otrzymanych od F. Sp. z o. o. Odnosząc się do zarzutów pominięcia przez organ I instancji tematu podatku należnego ujętego w rejestrach VAT w podwójnej wysokości - zarówno od faktur zaliczkowych jak i faktur "końcowych" wystawionych na rzecz K. Sp. z o. o. w okresach wskazanych w odwołaniu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku podał, że Spółka przedłożyła w toku kontroli podatkowej dowody źródłowe, które w prawidłowy sposób poprawiono poprzez wystawienie niżej wymienionych faktur korygujących, tj. K. Sp. z o. o. Spółka nie przedłożyła potwierdzenia (w dowolnej formie) otrzymania faktur korygujących przez nabywcę towarów, tj. K. Sp. z o. o., jak również nie udokumentowała próby ich doręczenia temu kontrahentowi. Ponadto, jak wynika z dokumentów przedłożonych przez K. Sp. z o. o., nabywca towarów odliczyła podatek naliczony z faktur zaliczkowych, nie rozliczając podatku naliczonego z faktur "końcowych" wystawionych przez Skarżącego w okresie kwiecień, czerwiec, lipiec oraz sierpień 2020 r. Spółce nie przysługiwało prawo do rozliczenia przedmiotowych faktur korygujących. Jednakże spełnienie warunków, o których mowa w art. 29a ust. 13 oraz ust. 15 pkt 4 ustawy o VAT uprawnia Stronę do uwzględnienia tych faktur korygujących za okres rozliczeniowy, w którym warunki te zostaną spełnione. W zakresie dodatkowego zobowiązania podatkowego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku podał, że nieprawidłowości stwierdzone w rozliczeniu podatku od towarów i usług dają podstawę do ustalenia Spółce dodatkowego zobowiązania podatkowego. Przy czym zgodnie z art. 112c ust. 1 ustawy o VAT w aktualnym brzmieniu możliwość zastosowania sankcji w wysokości 100% zakwestionowanego podatku naliczonego (czyli w wysokości ustalonej przez organ I instancji) ustawodawca uzależnił od świadomego udziału podatnika w oszustwie podatkowym. W niniejszej sprawie ustalono na podstawie obiektywnych przesłanek, że Spółka nie dochowała należytej staranności w kontaktach z kontrahentem i w konsekwencji, z naruszeniem art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, obniżyła podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktur, na których jako wystawca widnieje F. Sp. z o. o. Zdaniem organu odwoławczego brak było wystarczających podstaw do stwierdzenia, że nieprawidłowości były skutkiem celowego działania podatnika lub jego kontrahenta, o którym podatnik miał wiedzę. W ocenie organu odwoławczego, jeżeli organ podatkowy nie stwierdził świadomego udziału Skarżącego w oszustwie podatkowym a jedynie wykazał, że przy dokonywaniu spornych transakcji nie dochował należytej staranności kupieckiej, kwestionując dobrą wiarę Skarżącego nie mógł zastosować omawianej regulacji w niniejszej sprawie. Organ I instancji w toku kontroli podatkowej przeprowadził dowód z oględzin siedziby i miejsca prowadzenia działalności gospodarczej Podatnika w wyniku czego ustalił, iż na placu znajdowały się przyczepa izoterma, wiata magazynowa, wózek widłowy, brama wjazdowa, ogrodzenie placu, złom. Mając na uwadze zgromadzony materiał dowody, który umożliwia przeprowadzenie oceny uwzględniającej kryteria wynikające z art. 112b ust. 2b ustawy o VAT, tj. wyjaśnienia składane w toku prowadzonych postępowań przez organy obu instancji, wyrażenie woli złożenia korekt deklaracji, które jednak nie mogły być złożone z uwagi na trwające postępowania, ustaloną wysokość zaniżenia zobowiązania w poszczególnych miesiącach w stosunku do sumy wykazanego podatku należnego, ustalenie po raz pierwszy nieprawidłowości w określeniu zobowiązań podatkowych, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku uznał za zasadne uchylenie decyzji organu I instancji w części ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za kwiecień, lipiec, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2020 r. i ustalił Spółce dodatkowe zobowiązanie w trybie art. 112b ust. 1 pkt 1 lit. a tej ustawy w wysokości 15% kwoty zaniżenia zobowiązania podatkowego. Ponadto, organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności o których mowa w art. 112b ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT w rozliczeniu podatku od towarów i usług za maj 2020 r., a zatem nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania dodatkowego zobowiązania podatkowego. W wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze, Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania podatkowego w przedmiotowej sprawie oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Strona zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: I. przepisów prawa procesowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 180 § 1, art. 181 i art. 187 § 1, art. 190, art. 191 O.p. poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy części zaskarżonej odwołaniem decyzji w sytuacji wydania przez organ I instancji rozstrzygnięcia, mimo że w sprawie nie wyjaśniono stanu faktycznego sprawy, dokonano błędnej oceny materiału dowodowego, w szczególności w zakresie nabycia towarów i usług przez Spółkę oraz istnienia jej dobrej wiary przy dokonywaniu kwestionowanych transakcji handlowych oraz poprzez zastępowanie dowodów domysłami i domniemaniami, wyjątkowo jednostronną ocenę zgromadzonego materiału, zastąpienie rzetelnej i szczegółowej oceny materiału dowodowego wielokrotnie powtarzanymi ogólnikami, w wyniku czego doszło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego w zakresie dokonywania kwestionowanych transakcji handlowych, co do których organ podatkowy postawił tezę nieistnienia i konsekwentnie, wbrew materiałowi dowodowemu, tezę tę powtarzał uznając za udowodnioną; 2. art. 233 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a O.p. przez utrzymanie w mocy części zaskarżonej decyzji pomimo faktu, iż organ I instancji bezpodstawnie odmówił prawa do odliczenia VAT z faktur dokumentujących kwestionowane nabycia, czym naruszył wynikającą z prawa unijnego zasadę neutralności podatku od wartości dodanej, pomimo obiektywnego braku winy po stronie Spółki, która nabyła towar w postaci złomu oraz innych usług objętych kwestionowanymi fakturami od podmiotu, który dokonywał na rzecz Skarżącego faktycznej dostawy towaru i usług. Jednak albo ten podmiot nie był właścicielem towarów, albo był, ale nie ujawnił organowi podatkowemu tej sprzedaży popełniając tym samym przestępstwo skarbowe w postaci nieujawnienia podstawy opodatkowania, skoro tego podatku ani nie wykazał, ani w konsekwencji nie zapłacił, o czym Skarżący nie wiedział i nie mógł się dowiedzieć w chwili zawierania kwestionowanych transakcji, czym naruszono art. 168 lit. a Dyrektywy 2006/112/WE w związku z obowiązującą wykładnią Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącą prawa do odliczenia podatku naliczonego; 2. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: 1. art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w związku z art. 168 lit. a Dyrektywy 2006/112/WE, poprzez ich niezastosowanie ze względu na kwestionowanie spełnienia przesłanek odliczenia VAT na ich podstawie, podczas gdy Spółka spełniła wszystkie materialne przesłanki do odliczenia podatku VAT z kwestionowanych faktur oraz nie wiedziała i nie mogła wiedzieć, że doszło do oszustw podatkowych na poprzednich etapach obrotu zakupionym towarem, jeżeli na wcześniejszym etapie obrotu towarami do takiego oszustwa doszło; 2. art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy dostawy i usługi udokumentowane spornymi fakturami w rzeczywistości miały miejsce i na żadnym etapie prowadzonych postępowań w obu instancjach organy podatkowe nie udowodniły na podstawie obiektywnych przesłanek, że Spółka nie otrzymała towaru w postaci złomu ani, że wiedziała lub powinna była wiedzieć, że uczestniczy w oszustwie podatkowym, jeżeli na wcześniejszym etapie obrotu towarami do takiego oszustwa doszło, a organ odwoławczy potwierdził w zaskarżonej decyzji, że brak było podstaw do twierdzenia, że Strona o nieprawidłowościach kontrahenta wiedziała; 3 art. 112b ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o VAT poprzez ustalenie przez organ odwoławczy dodatkowego zobowiązania w sytuacji, gdy organ ten ustalił, że brak było wystarczających podstaw do stwierdzenia, że nieprawidłowości były skutkiem celowego działania Podatnika lub jego kontrahenta, o którym Podatnik miał wiedzę, a tym samym brak było stwierdzenia naruszenia ww. art. 86 ust. 1 ustawy o VAT i w konsekwencji zaniżenia zobowiązania podatkowego. Zdaniem Spółki w toku postępowania podatkowego i kontroli podatkowej, nie przeprowadzono rzetelnie ani nie wskazano dowodów potwierdzających, że Spółka nie weszła w posiadanie towaru w postaci złomu, który został udokumentowany fakturami wystawionymi przez F. Sp. z o.o. Strona podała w uzasadnieniu skargi, że K. Z. zeznał, że nawiązał współpracę z P. K. (prezesem F. Sp. z o.o.). telefonicznie. P. K. poinformował, że wskazany towar w postaci złomu pochodzi z rozbiórek. F. Sp. z o.o. zaproponowała adekwatną cenę oraz szybki czas realizacji. Strona pozostałe zamówienia składała również telefonicznie. Taki sposób zamawiania towaru jest powszechnie stosowaną metodą współpracy w branżach związanych z obrotem złomu. Dostawa złomu odbywała się transportem F. Sp. z o.o. lub transportem własnym Spółki. P. K. osobiście przywoził wystawione faktury i pobierał jednocześnie zapłatę w formie gotówki. Oprócz dostarczania towaru w postaci złomu, pracownicy F. Sp. z o.o. wykonywali usługi dla Spółki w postaci naprawy ogrodzenia, wykonania i montażu bramy wjazdowej, montażu pomieszczenia biurowego i magazynowego za pomocą materiałów pochodzących ze spółki F. Ze względu na upływ czasu oraz ilość kontrahentów współpracujących ze Skarżącym nie jest możliwe szczegółowe odtworzenie przebiegu nawiązania współpracy czy przebiegu dostaw. W momencie, w którym Strona współpracowała z F. Sp. z o.o. rozpoczęła się pandemia COVID-19, która również wpłynęła na ograniczone możliwości kontaktu z kontrahentem. Wiele przedsiębiorstw było zamkniętych ze względu na obostrzenia, a pozostałe firmy działały w ograniczonym zakresie. Bezkontaktowa obsługa spraw biznesowych stała się powszechnym sposobem stosowanym przez przedsiębiorców, w tym również przez Skarżącego. Jedynym dowodem organów podatkowych, są oświadczenia części dostawców, od których F. Sp. z o.o. zadeklarował zakup. Organ podatkowy zaniechał jednak zweryfikowania wszystkich dostawców w F. Sp. z o.o., tym samym przyjmując, że oświadczenia tylko od części dostawców są wystarczające, aby przyjąć, iż spółka nie dysponowała w dniu sprzedaży towarem w postaci złomu. W tym zakresie nie przeprowadzono także dowodu z zeznań świadka P. K. Ponadto w decyzjach organu podatkowego wskazywano na brak umów regulujących warunki współpracy jako argument przeczący współpracy i służący kwestionowaniu transakcji. Przedsiębiorcy nie dysponują zasobami pozwalającymi na takie formalizowanie każdej transakcji jakiej oczekiwałby organ podatkowy. Brak umów, które mają tylko chwilowe znaczenie dla stron transakcji, nie mogą podważać istnienia samej transakcji. Skarżący zauważył, że ceny w obrocie złomu są bardzo zmienne, co powodowałoby konieczność ciągłego aneksowania umów. Nie może również służyć kwestionowaniu transakcji fakt, że Skarżący dokonywał zapłaty w formie gotówki. Na rynku obrotu złomem normą są gotówkowe zapłaty. Ponadto kwoty wypłacanej dostawcy gotówki były poniżej ustawowego progu nakazującego dokonywać opłat drogą przelewów bankowych. Spółka dokonała weryfikacji formalnej F. z o.o. na podstawie m.in. Rejestru Przedsiębiorców KRS, statusu podatnika w podatku od towarów i usług na tzw.: "białej liście" oraz w bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO), co jednak zostało zignorowane przez organ podatkowy. Zdaniem organu odwoławczego, czynności weryfikacyjne przyszłego kontrahenta, do których ograniczyła się Spółka, ocenić należy jako działanie wysoce dalekie od działań jakich należałoby oczekiwać od profesjonalnego przedsiębiorcy. Organ podatkowy nie uargumentował w sposób racjonalny swojego stanowiska, co więcej zarzucił brak profesjonalizmu Strony, mimo iż Spółka jest znaną i cenią firmą na rynku obrotu złomem w Trójmieście. Zwykła negacja podjętych przez podatnika działań jest niewystarczająca dla pozbawienia podatnika uprawnienia wynikającego z systemu VAT. Nie było bowiem przesłanek, które wymagałyby od Spółki dokonywania bardziej dogłębnej weryfikacji dostawcy i nie było przesłanek do przetrzymywania dokumentów związanych z jego wcześniejszą weryfikacją. Już sam fakt, że Spółka prowadziła jakąkolwiek weryfikację dostawców należy uznać za świadczącą o jej należytej staranności. Spółka bowiem nie była zobligowana prawem do jej przeprowadzania. Fakt, że F. z o.o. nie składała deklaracji rocznej o zaliczkach na podatek dochodowy oraz deklaracji rocznej o zryczałtowanym podatku dochodowym, nie oznacza, iż faktycznie nie posiadała pracowników. Organ podatkowy nie dołożył wszelkiej staranności, aby ten stan faktyczny zbadać, mając do tego narzędzia prawne, których pozbawieni są podatnicy. Nie przesłuchano świadków w tym zakresie, a przypuszczenia jedynie oparto na braku deklaracji oraz niewiedzy K. Z. Przeprowadzone oględziny w dniu 26 kwietnia 2022 r. w miejscu, gdzie Skarżący ma swoją siedzibę potwierdziły, że Spółka otrzymała zamówiony złom i wykonano usługi w postaci naprawy ogrodzenia, wykonania i montażu bramy wjazdowej, montażu pomieszczenia biurowego i magazynowego na terenie siedziby Strony. W sytuacji braku skutecznego zakwestionowania spornych transakcji należy stwierdzić, że Strona spełniła wszystkie materialne przesłanki do odliczenia podatku VAT z kwestionowanych faktur. Strona nie wiedziała i nie mogła wiedzieć, że doszło do oszustw podatkowych na poprzednich etapach obrotu zakupionym towarem, zatem Spółce przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego - zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Organ podatkowy na żadnym etapie weryfikowania rozliczeń Spółki nie wykazał, aby osoby reprezentujące Skarżącego miały świadomość, że na wcześniejszych etapach obrotu złomem dochodziło do oszustw podatkowych. Spółka dokonując weryfikacji formalnej spółki F. z o.o. w granicach dostępnych narzędzi, utwierdziła się w przekonaniu, że prowadzi interesy z rzetelnym dostawcą. Organy administracji publicznej, w tym urzędy skarbowe, nie mogą przerzucać swoich obowiązków kontrolnych, fiskalnych na przedsiębiorców, podatników. Podatnik nie ma możliwości kontrolowania czy jego dostawca sam nabył towar, który następnie sprzedaje. Takie informacje może uzyskać organ podatkowy, podobnie jak informacje o posiadanych zasobach i deficytach przedsiębiorców, w tym o ilości pracowników, o zaległościach podatkowych, o zakazach prowadzenia działalności gospodarczej, o powiązaniach osobowych i kapitałowych. Uzyskanie informacji o nierzetelności kontrahentów już po dokonaniu z nimi transakcji nie może skutkować konsekwencjami dla podatnika, który działał w dobrej wierze, czyli zamówił towar, odebrał, zapłacił za niego, sprzedał lub zużył towar w sposób przez nikogo niekwestionowany. Organy podatkowe zaniechały kontrolowania spółki z o.o. F. w celu wykrycia rzekomych nieprawidłowości, zrzucając tym samym obowiązek na Skarżącego. Ponadto nie przeprowadzono przesłuchania w charakterze świadka P. K., bądź jego sąsiadami czy rodziną. Skoro, jak ustalił organ odwoławczy brak było wystarczających podstaw do stwierdzenia, że nieprawidłowości były skutkiem celowego działania podatnika lub jego kontrahenta, o którym podatnik miał wiedzę, to organy podatkowe naruszyły także art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT poprzez jego zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Bezprawne jest pozbawienie podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy dostawa towarów i usług udokumentowana spornymi fakturami w rzeczywistości miała miejsce i na żadnym etapie prowadzonego postępowania organy podatkowe nie udowodniły na podstawie obiektywnych przesłanek, że Spółka nie otrzymała złomu, czy też, że nie wykonano na jej rzecz usługi ani, że wiedziała lub powinna była wiedzieć, że uczestniczy w oszustwie podatkowym, jeżeli na wcześniejszym etapie obrotu towarami do takiego oszustwa doszło lub kontrahent dopuścił się nieprawidłowości, bo zaniedbał obowiązków związanych z legalnym zatrudnieniem osób, które faktycznie wykonywał pracę dla niego i w jego imieniu. Konsekwentnie organ podatkowy nie był uprawniony do zastosowania sankcji w postaci dodatkowego zobowiązania - ani na podstawie art. 112b ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o VAT, ani tym bardziej na podstawie art. 112c ustawy o VAT. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Podstawą zastosowania art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a ustawy o VAT, tj. odmówienia podatnikowi VAT prawa do odliczenia podatku naliczonego, jest ustalenie, że faktura, w której wskazany został tenże podatek naliczony, nie odzwierciedla rzeczywistego zdarzenia gospodarczego między wystawcą a odbiorcą tego dokumentu. Dla skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego podatnik musi bowiem dysponować fakturą zakupową obrazującą realne zdarzenie gospodarcze (zarówno w aspekcie podmiotowym, jak i przedmiotowym). Podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku, jeśli otrzymuje on towar z jednego źródła, a fakturę z innego źródła, tj. gdy wystawca faktury nie jest podmiotem dokonującym dostawy towaru (lub świadczącym usługę). To, czy w toku prowadzonego postępowania dowodowego udało się ustalić rzeczywistego dostawcę, czy też nie, jest w istocie bez znaczenia - dla zastosowania art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT wystarczające jest, że organy ustaliły, że wystawca spornej faktury takim dostawcą nie był, a z taką sytuacją mamy do czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy. Należy też wskazać, że samo w sobie ustalenie, że Skarżący zafakturowany towar otrzymał nie niweluje możliwości zastosowania art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2024 r., sygn. akt I FSK 894/20). Należyta staranność podatnika podatku od towarów i usług w relacjach handlowych (dobra wiara), to stan świadomości podatnika i związana z tym powinność oraz możliwość przewidywania określonych zdarzeń, że uczestniczy w działaniach prowadzących do wyłudzenia nienależnego zwrotu podatku. Podatnik nie musi mieć świadomości, że swoim działaniem (zaniechaniem) narusza prawo. Dla wykazania nienależytej staranności wystarczy także, jeżeli w danych okolicznościach może i powinien taki stan przewidzieć (wina w postaci niedbalstwa). Innymi słowy, "w złej wierze" jest ten, kto wie (ma pozytywną wiedzę) o istotnym i rzeczywistym stanie faktycznym, a także i ten, kto takiej wiedzy nie posiada wskutek swego niedbalstwa. W orzecznictwie ugruntował się pogląd, że nie jest sprzeczne z prawem Unii Europejskiej wymaganie, by podmiot przedsięwziął wszystkie działania, jakich można od niego racjonalnie oczekiwać, w celu upewnienia się, że dokonywana przez niego transakcja nie prowadzi do udziału w przestępstwie podatkowym. Przezorny przedsiębiorca powinien być więc zobowiązany do zasięgnięcia informacji na temat podmiotu, u którego zamierza nabyć towary lub usługi, w celu upewnienia się co do jego wiarygodności. (por. wyrok NSA z dnia 19 września 2023 r., sygn. akt I FSK 1088/19) Sprzedawca złomu pochodzącego z nielegalnych źródeł może być legalnie zarejestrowanym podatnikiem VAT, składającym deklaracje podatkowe, co nie oznacza automatycznie, że realizowane przez niego transakcje nie mogą wiązać się z nadużyciami. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 27 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 977/16: "Pozyskane dokumenty dają takiemu podmiotowi wiedzę co do spełniania przez jego potencjalnego kontrahenta formalnych obowiązków związanych z występowaniem w obrocie gospodarczym. Nie gwarantują jednak one same w sobie, ani też nawet nie uprawdopodabniają, że kontrahent z którym przedsiębiorca podjął współpracę nie jest nastawiony na oszustwo". Niewątpliwie obrót złomem stanowi branżę szczególnie narażoną na oszustwa w zakresie podatku od towarów i usług, zatem wymaga ostrożności w kontaktach handlowych. W niniejszej sprawie niezasadny jest zarzut błędnego ustalenia w sprawie, że nie została spełniona przez niego przesłanka działania w dobrej wierze w odniesieniu do spornych transakcji ze spółką. Skarżący uważa mianowicie, że organy podatkowe pominęły istotne okoliczności, jak doświadczenie Skarżącego w branży, pozwalające mu na ocenę warunków rynkowych transakcji i zweryfikowanie przez Skarżącego dokumentów rejestracyjnych spółki. Należy przypomnieć, że w myśl zasady określonej w art. 191 O.p. organy podatkowe nie są skrępowane regułami dotyczącymi wartości poszczególnych dowodów, orzekają na podstawie własnego przekonania, popartego zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Analiza całokształtu okoliczności transakcji Skarżącego ze spółką F. wskazuje, że Skarżący skoncentrował się na zabezpieczeniu własnych interesów i zminimalizowaniu ryzyka gospodarczego, tj. zapewnieniu, że ma do czynienia z prawidłowo zarejestrowanym (w tym dla celów podatkowych) podmiotem, że uzyska towar i dokumentację konieczną do odliczenia VAT (faktury). Przy czym ignorując równocześnie wątpliwości co do rzetelności kontrahenta (posiadanie jedynie wirtualnego biura). Weryfikacja dokumentów rejestracyjnych spółki miała walor wyłącznie formalny, tj. Skarżący nie poddał danych z tych dokumentów analizie pod kątem merytorycznym. Skarżący nie był zainteresowany ani tym, czy spółka posiada zaplecze organizacyjne konieczne do prowadzenia deklarowanej przez siebie działalności, ani tym, czy osoby, z którymi się kontaktuje (znając je tylko z imienia) istotnie działają z ramienia spółki (są reprezentantami, przedstawicielami handlowymi lub pracownikami spółki). Mając to na względzie, za trafną należy uznać ocenę organów, że Skarżącemu nie można przypisać działania w dobrej wierze. NSA w przywołanym wyżej wyroku w sprawie sygn. akt I FSK 840/20 wskazał, że: - formalna rejestracja podmiotu nie oznacza, że podmiot ten prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą, - zabezpieczenie własnych interesów jako przedsiębiorcy (tj. ułożenie stosunków handlowych w sposób eliminujący ryzyko dokonana zapłaty za nieotrzymany towar) nie oznacza, że skarżący działał ze starannością usprawiedliwiającą przekonanie o rzeczywistym nabywaniu towaru od rzetelnego przedsiębiorcy, - doświadczenie zawodowe skarżącego nie może być powołane jako automatycznie usprawiedliwiające brak elementarnej ostrożności zabezpieczającej przed wzięciem udziału w oszustwie podatkowym (należy też mieć na względzie, że osoba z wieloletnim doświadczeniem zawodowym w branży powinna być świadoma potencjalnej działalności przestępców podatkowych). W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Spółka nie wykazała należytej staranności przy wyborze kontrahenta, godząc się z ryzykiem, że będzie to podmiot jedynie pozorujący działalność gospodarczą. Z zeznań K.Z., odpowiedzialnego za przedmiotowe transakcje wynika, że nie miał on wiedzy na temat działalności Spółki z o.o. F.. W szczególności nie sprawdził jej możliwości osobowych, sprzętowych i handlowych. Takich aktów staranności należało dokonać mając wiedzę, że spółka posiada jedynie tzw. wirtualną siedzibę. Od Strony Skarżącej funkcjonującej we wrażliwej na oszustwa podatkowe branży, podkreślającej swój profesjonalizm i doświadczenie na rynku, należy wymagać odpowiedzialnego podejścia w stosunkach gospodarczych. Okoliczność, czy kontrahent zatrudnia pracowników budowlano-montażowych, czy wskazuje na swoich dostawców złomu, ma istotne znaczenie dla podejmowania decyzji o tak szerokiej współpracy. Tymczasem Strona Skarżąca nie podjęła żadnej próby wyjaśnienia takich okoliczności. Co istotne K. Z. nie pamiętał nawet okoliczności nawiązania kontaktów z w/w Spółką. Spółka odbierała znaczne ilości złomu w dłuższym okresie czasu, dokonując płatności gotówkowych oraz uznawała, że ów kontrahent może wykonywać dość rozległe prace budowlano-montażowe w siedzibie Skarżącej. Pomimo tego Strona nie zapewniła sobie jakiejkolwiek dokumentacji handlowej (umów, kosztorysów, specyfikacji, protokołów odbioru prac budowlano-montażowych), poza fakturami VAT, niezbędnymi jej do uzyskania korzyści podatkowej. W toku postępowania podatkowego także nie przybliżyła okoliczności realizacji umowy. Podając o pochodzeniu towaru z rozbiórek i udziału w jego transporcie także własnymi środkami powinna posiadać wiedzę o rzeczywistym pochodzeniu złomu. Podobnie jak powinna posiadać wiedzę o pracownikach wykonujących prace budowlano-montażowe w swojej siedzibie. Strona Skarżąca nie zapewniając takich danych godziła się z możliwością uczestniczenia w istocie nieformalnym obrocie złomem. Reasumując, należy stwierdzić, że Skarżący nie wykazał, by ocena jego zachowania jako niespełniającego przesłanek działania w dobrej wierze została dokonana z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów z art. 191 O.p. Niezasadne są zarzuty dotyczące uchybień organów podatkowych przy gromadzeniu dowodów istotnych dla ustalenia, czy spółka z o.o. F. dysponowała złomem zakupionym od rzeczywistych jego właścicieli. Organy podatkowe prowadziły wystarczające postępowanie dla wykazania, że Sp. z o.o. F. nie prowadziła działalności w zakresie opisanym w spornych fakturach. Jej rzekomi kontrahenci zaprzeczyli współpracy z tą spółką, a jej Prezes Zarządu nie stawiał się na wezwania do przesłuchania w charakterze świadka. Na gruncie ustalonego w sprawie stanu faktycznego niezasadne są również zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 5 i art. 86 ustawy o VAT, a także art. 1 i art. 179 Dyrektywy 112, przez ich niezastosowanie. Niewątpliwie spór w sprawie koncentrował się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych, Skarżący nie podważa natomiast wykładni prawa materialnego. W sytuacji, gdy ustalenia faktyczne sprawy wskazują na brak odzwierciedlenia w spornych fakturach zakupowych rzeczywistego nabycia towarów od ich wystawcy (a także na brak należytej staranności po stronie Skarżącego w kontaktach z tymże wystawcą), nie można podważyć prawidłowości zastosowania art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, a w konsekwencji twierdzić, że nie powinno dojść do odmówienia Skarżącemu prawa do odliczenia podatku naliczonego ze spornych faktur. Nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie dopatrzył się też innych naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie stwierdził też naruszeń prawa dających podstawę do stwierdzenie nieważności objętych kontrolą decyzji. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalono skargę. Wszystkie przywołane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło