I SA/Gd 44/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 grudnia 2017 r. o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 czerwca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego za 2015 rok postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), odrzucił skargę, ponieważ Skarżący w zakreślonym terminie nie uiścił wpisu sądowego od skargi. W dniu 12 stycznia 2018 r. Skarżący nadał w placówce pocztowej zażalenie na to postanowienie. Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2018 r., tut. Sąd, działając na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., odrzucił zażalenie, wskutek uznania, że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu. Odpis postanowienia doręczono Skarżącemu w dniu 30 stycznia 2018 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – karta 96 akt sądowych). W dniu 6 lutego 2018 r. Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika (ojca) nadał w placówce pocztowej zażalenie od powyższego postanowienia. W treści pisma pełnomocnik Skarżącego zawarł również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 grudnia 2017 r. o odrzuceniu skargi. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że z uwagi na stan zdrowia oraz wiek błędnie obliczył termin do złożenia zażalenia. Pełnomocnik wniósł o uwzględnienie wniosku, gdyż zaskarżone orzeczenie było niekorzystne dla jego mocodawcy i pozbawiło go prawa do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 i 87 p.p.s.a., uchybiony termin można przywrócić, jeżeli spełnione zostaną następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, wniosek taki zostanie wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, równocześnie ze złożeniem wniosku strona dokona czynności, dla której określony był termin, we wniosku uprawdopodobnione zostaną okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Z przytoczonych przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też – w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego – odrzuceniu przez Sąd. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi. Pełnomocnik, wnioskując o przywrócenie uchybionego terminu powołał się na zły stan zdrowia i wiek, które uniemożliwiły prawidłowe wyliczenie terminu. W ocenie Sądu przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę (jej pełnomocnika) obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 295/10, LEX nr 670948 i NSA z dnia 14 lipca 2010 r. sygn. akt I FZ 226/10, LEX nr 658416). Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., II OZ 179/12, LEX nr 1138241). Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Z brakiem winy mamy zatem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Okolicznością taką nie jest w ocenie Sądu twierdzenie, że stan zdrowia i wiek uniemożliwiły należyte działanie w sprawie. Jak podkreślono, warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu, przy czym winę pojmuje się w sposób obiektywny – wymagając od strony staranności. Od strony postępowania należy bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu. Należyta staranność w prowadzeniu swych spraw wymaga, by w warunkach z jakiegokolwiek powodu niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych. Sąd stanął na stanowisku, że twierdzenie pełnomocnika Skarżącego, iż z uwagi na stan zdrowia i wiek nie był w stanie prawidłowo wyliczyć termin do złożenia zażalenia, nie może mieć wpływu na bieg terminów sądowych. W ocenie Sądu wskazane okoliczności nie mogą stanowić o braku winy w uchybieniu terminu. Wnioskujący nie przedstawił żadnych okoliczności pozwalających na dokonanie oceny, czy uchybienie terminu nastąpiło na skutek braku winy. Wnioskujący wskazał jedynie, że z uwagi na stan zdrowia i wiek nie był w stanie obliczyć terminu, natomiast nie przedłożył zaświadczenia lub zwolnienia lekarskiego potwierdzającego, że faktycznie zły stan zdrowia lub dolegliwości wynikające z podeszłego wieku uniemożliwiły wykonanie czynności, dla której termin został zakreślony. Sąd nie kwestionuje stanu zdrowia i wieku pełnomocnika Skarżącego, jednakże zwraca uwagę na fakt, że w żaden sposób nie wykazał on braku winy w niezachowaniu terminu. W szczególności pełnomocnik nie wykazał, czy w okresie, kiedy miało miejsce uchybienie terminu pozostawał na zwolnieniu lekarskim, a także nie wykazał, czy w tym czasie mógł posłużyć się inną osobą. Istotne jest również to, że pełnomocnik nie przedłożył żadnego dokumentu np. zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego wskazywane we wniosku okoliczności. Zdaniem Sądu wnioskujący mógł posłużyć się inną osobą, np. członkiem rodziny. Czynności mógł również dokonać osobiście sam Skarżący. W złożonym wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik Skarżącego ograniczył się jedynie do wskazania, że z uwagi na stan zdrowia i wiek nie był w stanie prawidłowo obliczyć termin do wniesienia zażalenia, natomiast w żaden sposób nie wykazał, że choroba uniemożliwiła mu działanie. W ocenie Sądu nieprzedstawienie żadnych dokumentów nie pozwala na przyjęcie, że brak winy w uchybieniu terminowi został uprawdopodobniony. Mając na względzie, że wnioskujący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.