I SA/Gd 443/09

Dnia 17 lipca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.H. o wstrzymanie wykonania postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 maja 2009 r., nr [...] i postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 5 marca 2009 r. nr [...], [...] w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 maja 2009 r., Nr [...] w przedmiocie kary porządkowej postanawia odmówić wstrzymania wykonania postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 maja 2009 r., nr [...] i postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 5 marca 2009 r. nr [...], [...] Postanowieniem z dnia 20 maja 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji nakładające na Z.H. karę porządkową za bezzasadną odmowę przedstawienia dokumentacji budowlanej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pełnomocnik skarżącej wniósł o wstrzymanie wykonania postanowień organów podatkowych obu instancji. Uzasadniając złożony wniosek wskazał, że za wstrzymaniem wykonania przemawia niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej szkody i spowodowania nieodwracalnych skutków. Pełnomocnik zaznaczył, że wysokość nałożonej kary nie jest adekwatna do stopnia zawinienia, a poza tym, przy określaniu kary nie uwzględniono sytuacji finansowej skarżącej i możliwości uiszczenia kary porządkowej. Podał ponadto, że zapłata kary pieniężnej jest w obecnej chwili trudna do spełnienia z uwagi na zobowiązania pieniężne ciążące na skarżącej oraz znaczne obniżenie uzyskiwanych dochodów z uwagi na istniejący kryzys gospodarczy, która to okoliczność ma charakter nadzwyczajny, niemożliwy do przewidzenia i zapobieżenia. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – dalej p.p.s.a, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym miejscu zauważyć należy, że w początkowym okresie stosowania przepisów p.p.s.a. pojawiały się spory co przedmiotowego zakresu normy zawartej w końcowej części art. 61 § 3 tej ustawy, jednakże późniejsze orzecznictwo oraz komentatorzy opowiedzieli się za poglądem o możliwości badania w ramach art. 61 § 3 p.p.s.a. nie tylko zaskarżonego aktu administracyjnego, ale również wcześniejszych decyzji – ściśle związanych z zaskarżonym aktem, jako wydanych w granicach tej samej sprawy (por. niepubl. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 363/05 czy z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt I FZ 513/06, a także J.P.Tarno w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze "LexisNexis", Warszawa 2004 r., s.122 oraz B.Dauter w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wydawnictwo Zakamycze 2005 r., s.169). W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej zwrócił się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji, które zostało wydane w granicach sprawy objętej skargą, stąd podlega badaniu sądu w ramach art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślić należy, że przepis art. 61 p. p. s. a. wskazuje na szkodę (majątkową, bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 roku, GZ 138/2004). Sąd w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z dnia 7 kwietnia 2005 roku wydanym w sprawie sygn. akt II OZ 201/2005 wskazał, iż wnioskujący musi dokładnie przytoczyć okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie Sądu, które także musi dokładnie wskazywać przyczyny wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji lub aktu. Nie może budzić wątpliwości, że strona skarżąca nie wykazała zaistnienia okoliczności świadczących o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Pełnomocnik ograniczając się do wskazania możliwości zaistnienia stanu niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie uzasadnił bliżej swojego stanowiska. Wprawdzie zaznaczył, że na skarżącej ciążą liczne zobowiązania pieniężne oraz podał kwoty tych zobowiązań, to jednak nie określił przy tym wysokości dochodów uzyskiwanych przez Z.H. Poza bowiem ogólnikowym stwierdzeniem o ich obniżeniu z powodu istniejącego kryzysu gospodarczego, nie podał choćby przybliżonej ich wysokości. Tymczasem do zweryfikowania przez Sąd tego, czy wykonanie postanowienia odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku wnioskodawczyni, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki niezbędne jest dysponowanie informacjami o jej sytuacji majątkowej, rodzinnej, uzyskiwanych dochodach, posiadanych oszczędnościach, czy ponoszonych wydatkach. Sąd stwierdził jednocześnie, że brak jest w aktach sprawy danych odnoszących się do sytuacji majątkowej skarżącej, co tym samym uniemożliwiło Sądowi ustalenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku z urzędu (zgodnie z tezą orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 roku, wydanego w sprawie II OZ 155/2005). Należy jednocześnie wskazać na to, że w okoliczności utraty dochodów z powodu istniejącego zjawiska kryzysu gospodarczego, nie można upatrywać wyłącznej przyczyny wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Przesłanki wstrzymania aktu administracyjnego zostały w sposób enumeratywny określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. i nie ma wśród nich takiej, jak zaistnienie stanów o charakterze nadzwyczajnym. Tym samym zjawisko kryzysu gospodarczego samo w sobie nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Takie rozstrzygnięcie Sądu może zapaść dopiero po wykazaniu przez skarżącą, że w następstwie problemów gospodarczych, jej sytuacja pogorszyła się na tyle, że brak wstrzymania zaskarżonego aktu skutkować będzie powstaniem stanu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd wskazuje również na to, że okoliczności takie jak nieadekwatność wysokości kary porządkowej oraz nieprawidłowości postępowania organu podatkowego przy jej nakładaniu, nie przemawiają za wnioskiem skarżącej. Kwestie te nie podlegają bowiem badaniu w ramach rozpatrywania wniosku o jakim mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.; analiza tych okoliczności odbywać się będzie natomiast przy merytorycznym rozpoznawaniu skargi przez Sąd. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.