I SA/Gd 465/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Romała po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2006 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. M. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 lutego 2012 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2006 r., wnosząc jednocześnie o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji przemawia niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podano, że wysokość zaległości podatkowych i odsetek wynikających z trzech decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 lutego 2012 r. przekracza możliwości płatnicze skarżącego, zaś informacje dotyczące jego sytuacji materialnej oraz dokumenty z tym związane znajdują się w aktach sprawy. Wskazano, że wykonanie ww. decyzji w postępowaniu egzekucyjnym przed wydaniem wyroku przez sąd administracyjny doprowadzi do skutków nieodwracalnych, w szczególności do likwidacji działalności gospodarczej skarżącego, przez co zostanie on pozbawiony źródła utrzymania. Podniesiono również, że za wstrzymaniem wykonania decyzji organów podatkowych obydwu instancji przemawia wyrządzenie skarżącemu szkód oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku sprzecznego z prawem prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W piśmie procesowym z dnia 12 grudnia 2012 r. pełnomocnik skarżącego podał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego podjął radykalne działania wobec skarżącego, gdyż pismem z dnia 10 października 2012 r. wezwał M. C. do spłaty całości zadłużenia w terminie 30 dni pod rygorem złożenia wniosku o wpis do rejestru dłużników niewypłacalnych, wniosku o sądowe wyjawienie majątku oraz wniosku o ogłoszenie upadłości skarżącego i orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem strony skarżącej wystąpienie przez organ pierwszej instancji – przed zakończeniem postępowań sądowoadministracyjnych – o wpis skarżącego do rejestru dłużników niewypłacalnych oraz o ogłoszenie jego upadłości, wskazuje na zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, albowiem może to spowodować nieodwracalne skutki. Wskazano również, że zaległości podatkowe, których dotyczą wystawione tytułu wykonawcze, są sporne, a ich wymagalność budzi poważne wątpliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej jako "P.p.s.a.", po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Postanowienia, o których mowa w § 3 i 4, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 P.p.s.a.). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku pierwszej przesłanki chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04, LEX nr 281811). Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt II FZ 110/10, LEX nr 619845). Użyte przez ustawodawcę w art. 61 § 3 P.p.s.a. nieostre pojęcia: "znaczna szkoda" i "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca. Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Natomiast obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że strona skarżąca nie wykazała, iż wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować wskazane wyżej następstwa. Poza zawartym we wniosku stwierdzeniem, że wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do skutków nieodwracalnych, w szczególności do likwidacji działalności gospodarczej skarżącego, przez co zostanie on pozbawiony źródła utrzymania, strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Do wniosku nie załączono żadnych dokumentów mających zobrazować rozmiar prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej (m.in. wysokość odprowadzanych składek na ubezpieczenie społeczne, wysokość wypłacanych pracownikom wynagrodzeń, wysokość ponoszonych co miesiąc kosztów stałych itp.) oraz nie załączono dowodów (zeznań podatkowych, rejestrów sprzedaży), z których wynikałoby, jakie są aktualne miesięczne obroty, uzyskiwane dochody (bądź też strata) prowadzonego przez skarżącego przedsiębiorstwa. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika dokumenty takie nie znajdują się również w aktach administracyjnych niniejszej sprawy. Również przekonanie strony skarżącej o wadze podniesionych w skardze zarzutów nie jest wystarczającym argumentem, aby uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 września 2004 r. (sygn. akt FZ 358/04, niepubl.), który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, stanowisko skarżącego, że skarżone orzeczenie jest merytorycznie niesłuszne i narusza prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 P.p.s.a. Jednakże – jak podkreśla się w orzecznictwie – sąd ma obowiązek uwzględniać z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności zaskarżonych do sądu (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005 r. sygn. akt II OZ 155/05, OwSS 2005/3/72). W niniejszym przypadku za uwzględnieniem wniosku mogłaby przemawiać wysoka kwota egzekwowanego zobowiązania podatkowego (w niniejszej sprawie 172.654 zł), jednakże tutejszy Sąd nie mógł odnieść tej kwoty do kwoty rzeczywiście osiąganego przez skarżącego aktualnie dochodu. Jak już wyżej podkreślono strona skarżąca nie dołączyła do wniosków żadnych dokumentów, uniemożliwiając tym samym Sądowi dokonanie oceny faktycznego wpływu wykonania przedmiotowej decyzji na prowadzoną przez skarżącego działalność gospodarczą. Należy również wskazać, że skarżący M. C. korzysta z usług profesjonalnego pełnomocnika, co wiąże się m.in. z koniecznością poniesienia kosztów jego wynagrodzenia. Ponadto skarżący nie występował do tutejszego Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, a w dniu 4 czerwca 2012 r. uiścił wpis sądowy od skargi w kwocie 2.000 zł, co może sugerować, że jego sytuacja majątkowa nie jest aż tak trudna, jak próbowano ją przedstawić we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się natomiast do argumentu strony skarżącej, że do majątku M. C. prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, co w sposób niekorzystny wpływa na jego sytuację finansową, należy wskazać, że wykonanie świadczenia pieniężnego z natury rzeczy nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu należności. Ponadto, w świetle art. 8–10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu (por. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2013 r. sygn. akt I FZ 564/12, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.