I SA/Gd 466/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 11 lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. M. R., działający przez A.R., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 kwietnia 2021 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem jej odrzucenia, poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, wykazania czy pełnomocnik mieści się w katalogu osób mogących być pełnomocnikiem strony z art. 35 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej w skrócie "p.p.s.a." Ponadto zarządzeniem z dnia 14 kwietnia 2021 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 złotych, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłkę, zawierającą ww. wezwania, doręczono w dniu 22 kwietnia 2021 r. W odpowiedzi na wezwanie w piśmie procesowym z dnia 26 kwietnia 2021 r. A. R. wyjaśnił, że jest bratem i pełnomocnikiem skarżącego, a pełnomocnictwo znajduje się w aktach administracyjnych sprawy i dotyczy również reprezentowania go przed wojewódzkim sądem administracyjnym. W dniu 27 kwietnia 2021 r. skarżący uiścił wpis od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 34 p.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Zgodnie zaś z art. 37 § 1 zd. 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Uchybienie skargi, w postaci braku prawidłowego pełnomocnictwa, stanowi brak formalny, który można konwalidować w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni. Stosownie zaś do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuci skargę, gdy w wyznaczonym przez przewodniczącego terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Stosownie do art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Krąg osób, które mogą występować w charakterze pełnomocników procesowych i pełnomocników do poszczególnych czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, został określony w art. 35 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego przepisu pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Jak stanowi z kolei § 2, pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Dotyczy to również państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. Zgodnie natomiast z art. 35 § 3 p.p.s.a., osoba prawna lub zarząd spółki partnerskiej świadczący na podstawie odrębnych przepisów pomoc prawną przedsiębiorcy, osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej, mogą udzielić pełnomocnictwa procesowego - w imieniu podmiotu, któremu świadczą pomoc prawną - adwokatowi lub radcy prawnemu, jeżeli zostały do tego upoważnione przez ten podmiot. Przepisy § 4 i 5 przywołanego artykułu nie mają w przedmiotowej sprawie znaczenia, albowiem dotyczą one reprezentacji organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Z przywołanych regulacji wynika wyraźnie, że osoby niewymienione w treści art. 35 p.p.s.a. nie mogą występować w charakterze pełnomocnika strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ponadto wyliczenie zawarte w przytoczonym wyżej przepisie ma charakter wyczerpujący w tym sensie, że osoba niespełniająca wymagań w nim oznaczonych nie może działać jako pełnomocnik procesowy w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik nie wykazał, aby był osobą umocowaną do reprezentowania strony skarżącej. Wbrew temu co podniesiono w piśmie procesowym z dnia 26 kwietnia 2021 r., sam fakt udzielenia pełnomocnictwa A. R. do reprezentowania M. R. nie oznacza jeszcze, że osoba ta jest umocowana także do reprezentowania strony przed sądem administracyjnym. Krąg osób mogących był pełnomocnikami został bowiem ściśle określony w treści art. 35 p.p.s.a. Rzeczą strony, zwłaszcza gdy jest reprezentowana przez pełnomocnika nie zaliczającego się do tzw. pełnomocników profesjonalnych (adwokata, rady prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego) jest wykazać, że ustawiony przez nią pełnomocnik zalicza się do kręgu osób wymienionych w przepisie art. 35 p.p.s.a. Brak wykazania tej przesłanki uniemożliwia rozpoznanie skargi. Wskazać w tym miejscu należy bowiem, że sąd z urzędu obowiązany jest do czuwania nad prawidłowością zastępstwa procesowego stron. Dopuszczenie do działania w charakterze pełnomocnika strony osoby, która nie może być pełnomocnikiem, jest przyczyną nieważności postępowania (art. 183 § 2 pkt 2 w zw. z art. 271 pkt 2). Z obowiązujących przepisów wynika, że to strona lub jej pełnomocnik powinni uzewnętrznić fakt udzielenia pełnomocnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Trzeba bowiem wskazać na treść art. 37 § 1 p.p.s.a. Unormowanie to wskazuje, że pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo. Przy czym nie można utożsamiać wskazanej w art. 37 § 1 p.p.s.a. pierwszej czynności procesowej z czynnością dokonaną przed organami administracji. Wspomniana w art. 37 § 1 p.p.s.a. regulacja dotyczy postępowania sądowego, tak samo jak zawarty w art. 46 § 3 p.p.s.a. obowiązek pełnomocnika dołączania pełnomocnictwa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2015 r., II FSK 3627/14, publ. CBOSA). W związku z tym nawet w sytuacji, gdy w aktach administracyjnych znajduje się pełnomocnictwo upoważniające do działania również przed sądem administracyjnym, a pełnomocnik nie przejawia w tym postępowaniu żadnej aktywności procesowej, nie dokonując żadnej czynności procesowej, nie ma obowiązku domyślania się, lub też wyjaśniania, czy to upoważnienie nadal obowiązuje, czy też zostało wypowiedziane (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2018 r. I FSK 1379/16, publ. j.w.) Nie mógł zatem w rozpoznawanej sprawie odnieść skutku argument zawarty piśmie z dnia 26 kwietnia 2021 r., że pełnomocnictwo znajduje się w aktach sprawy, ponieważ pełnomocnictwo złożone do akt administracyjnych nie wypełnia dyspozycji z art. 37 § 1 zd. 1 i art. 46 § 3 p.p.s.a. i nie może być traktowane jako skuteczne złożenie pełnomocnictwa przy pierwszej czynności procesowej w sprawie przed sądem. Należy wskazać, że zgodnie bowiem z zasadą wolnego wyboru działania przed sądem administracyjnym (art. 34 p.p.s.a.) to do strony postępowania należy decyzja odnośnie tego, czy przed sądem administracyjnym będzie występowała osobiście, czy też będzie reprezentowana przez fachowego pełnomocnika procesowego. Przepisy p.p.s.a. nie nakładają na sąd administracyjny obowiązku badania w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, czy dokument pełnomocnictwa został złożony do akt administracyjnych, ani też skuteczności złożonego do akt administracyjnych pełnomocnictwa (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2016 r., II OSK 2587/14, publ. j.w.). Z akt sprawy wynika, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 kwietnia 2021 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi - w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem jej odrzucenia - poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz wykazania czy pełnomocnik mieści się w katalogu osób mogących być pełnomocnikiem strony z art. 35 § 1 p.p.s.a. Przesyłka, zawierająca przedmiotowe wezwanie, została doręczona adresatowi w dniu 22 kwietnia 2021 r. W związku z powyższym termin do uzupełnienia braku formalnego skargi upływał w dniu 29 kwietnia 2021 r. Skoro w wyznaczonym terminie braku tego nie uzupełniono, obligowało to Sąd do odrzucenia skargi. Mając na uwadze ww. stan faktyczny i prawny, Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi. O zwrocie wpisu orzeczono w oparciu o przepis art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.