I SA/Gd 49/12
WyrokWSA w Gdańsku2012-03-28
Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Elżbieta Rischka, Małgorzata Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość będąca współużytkowaną wieczysto przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą i inną osobę fizyczną, która nie prowadzi działalności gospodarczej, może być opodatkowana wyższą stawką podatku od nieruchomości jako związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, jeśli tylko jeden ze współużytkowników jest przedsiębiorcą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decydującym o zakwalifikowaniu nieruchomości do opodatkowania podatkiem od nieruchomości jako związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej jest fakt jej posiadania przez przedsiębiorcę. Nawet jeśli tylko jeden ze współużytkowników wieczystych jest przedsiębiorcą, a drugi nie prowadzi działalności gospodarczej, nieruchomość ta pozostaje w posiadaniu przedsiębiorcy, co skutkuje jej związaniem z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Sąd podkreślił, że definicja ta nie wymaga faktycznego wykorzystywania nieruchomości na cele działalności gospodarczej, a jedynie jej posiadania przez przedsiębiorcę.Stan faktyczny
Skarżący kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta ustalającą podatek od nieruchomości za 2010 rok. Skarżący, będący współużytkownikiem wieczystym nieruchomości wraz z inną osobą, która nie prowadzi działalności gospodarczej, zarzucił organom podatkowym niewłaściwe zastosowanie wyższych stawek podatku od nieruchomości, twierdząc, że nieruchomość nie jest związana z jego działalnością gospodarczą. Organy podatkowe uznały, że sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę jest wystarczający do zastosowania podwyższonych stawek, niezależnie od tego, czy drugi współużytkownik prowadzi działalność gospodarczą.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 marca 2012 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 12 października 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 rok oddala skargę.
Decyzją z dnia 21 czerwca 2011 roku Burmistrz Miasta (dalej Burmistrz) ustalił S. S. (dalej skarżący) i K. S. (dalej uczestnik), współużytkownikom wieczystym nieruchomości gruntowej znajdującej się przy ul. [...] w C. o łącznej powierzchni 17.615 m2 i współwłaścicielom posadowionych na niej budynków i budowli podatek od nieruchomości za 2010 r. w kwocie 45.422 zł.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Burmistrz wskazał, że zgodnie z wpisem do ewidencji działalności gospodarczej skarżący jest przedsiębiorcą. Z tych względów organ uznał, że przedmiot opodatkowania, tj. budynki i grunty, znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy. Wyjaśnił, że część budynków położonych na działkach nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 3.939,49 m2 nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych oraz że wartość budowli posadowionej na przedmiotowej nieruchomości przyjął zgodnie ze złożoną przez podatników informacją IN-1 na 1.000 zł.
Od tej decyzji w prawem przepisanym terminie skarżący odwołał się, wnosząc o jej uchylenie w całości. Wskazał, że zastosowano niewłaściwą stawkę podatku, gdyż nieruchomość będąca przedmiotem opodatkowania nie jest i nigdy nie była wykorzystywana na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, ani nie znajdowała się w posiadaniu przedsiębiorcy. Podniósł nadto, że przedmiotową nieruchomość nabył jako osoba fizyczna wspólnie z uczestnikiem, który prowadzi wyłącznie działalność rolniczą. Nieruchomość nie stanowi części składowej przedsiębiorstwa i nie została włączona w poczet środków trwałych prowadzonego przez skarżącego przedsiębiorstwa. Skarżący wywiódł, że przedmiotowa nieruchomość nie może zostać uznana za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie mogą zostać opodatkowane budowle znajdujące się na tej nieruchomości, a także nie mogą zostać opodatkowane stawką pozostałą budynki nie nadające się do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Wskazał też, że część przedmiotowej nieruchomości została wynajęta podmiotowi gospodarczemu jeszcze przez poprzedniego właściciela i umowa ta musi być przez podatnika kontynuowana. Zaprzeczył twierdzeniom organu podatkowego, że prowadził na przedmiotowej nieruchomości działalność gospodarczą i zarzucił mu podwójne opodatkowanie, wskazując, iż zadeklarowany jako budowla obiekt położony na działce nr [...], został również opodatkowany jako budynek.
W informacji przekazanej organowi odwoławczemu wraz z aktami sprawy organ podatkowy pierwszej instancji wyjaśnił, że przedmiotem opodatkowania są budowle stanowiące plac utwardzony, a ich wartość przyjęto zgodnie z deklaracją strony. Z kolei znajdujący się na działce nr [...] obiekt garażowo-magazynowy o powierzchni użytkowej 212,7 m2 zgodnie z ustaleniami biegłego stanowi budynek. W sprawie nie doszło zatem do podwójnego opodatkowania.
Decyzją z dnia 12 października 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO) po rozpatrzeniu odwołania skarżącego utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, przywołując treść art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613) – zwanej dalej ustawą p.o.l.– iż ustalenia wymaga przede wszystkim okoliczność, czy skarżący jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447) – zwanej dalej ustawą s.d.g. Skarżący sam podał w odwołaniu, że prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej, niesporne jest zatem w ocenie SKO, że jest przedsiębiorcą, o którym mowa w art. 1a ust. 1 pkt 4 ustawy p.o.l. Jak wynika z literalnego brzmienia przepisu art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy p.o.l., już samo posiadanie przez przedsiębiorcę gruntów, budynków i budowli, które nie stanowią budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy p.o.l. powoduje, że są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, co znalazło potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz NSA (przywołanym w zaskarżonej decyzji). SKO podzieliło argumentację zawartą w uzasadnieniach przywołanych orzeczeń i stwierdziło, że za takim bezpośrednim rozumieniem pojęcia gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej przemawia również fakt posłużenia się przez ustawodawcę w art. 2 ust. 2 ustawy p.o.l. pojęciem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W tym kontekście zdaniem SKO nie ma znaczenia dla sprawy, że przedsiębiorcą jest jedynie jeden ze współużytkowników wieczystych przedmiotowej nieruchomości. Nieruchomość ta bowiem nadal pozostaje w posiadaniu przedsiębiorcy, a w konsekwencji związana jest ona z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy p.o.l. Jedyny wyjątek od zasady związania z prowadzeniem działalności gospodarczej nieruchomości będącej w posiadaniu przedsiębiorcy ustawodawca przewidział w sytuacji, gdyby przedmiot opodatkowania nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym w pojęciu względów technicznych ustawodawca zawarł przesłankę trwałości jako przeszkodę w wykorzystaniu nieruchomości do prowadzenia określonego rodzaju działalności gospodarczej. Oznacza to, że stan techniczny nieruchomości musi uniemożliwiać prowadzenie w niej działalności gospodarczej zarówno w chwili obecnej jak i w przyszłości. Nie stanowią zatem podstawy do zmiany opodatkowania, w ocenie SKO, przemijające przeszkody w użytkowaniu nieruchomości takie jak: konieczność przeprowadzenia remontu czy modernizacji obiektu. SKO podkreśliło, że organ pierwszej instancji, opierając się na decyzji biegłego, ustalił, że stan techniczny dwóch budynków położonych na przedmiotowej nieruchomości (na działce nr [...] o powierzchni użytkowej 18,68 m2 oraz na działce nr [...] o powierzchni użytkowej 3920,81 m2) powoduje, że nie nadają się one do użytkowania. W konsekwencji organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, w ocenie SKO, że budynki te podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek właściwych dla budynków pozostałych. Zdaniem SKO z decyzji organu podatkowego pierwszej instancji precyzyjnie wynika, jakimi stawkami podatku od nieruchomości zostały opodatkowane poszczególne grunty, budynki i budowle, zatem nieusprawiedliwione są wątpliwości skarżącego co do podwójnego opodatkowania budynku położonego na działce nr [...]. SKO nie podzieliło argumentacji skarżącego, iż niedokonywanie odpisów amortyzacyjnych czy nieuwzględnienie w kosztach przedsiębiorstwa zakupu nieruchomości winno skutkować uznaniem, że przedmiotowa nieruchomość nie jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. W ocenie SKO organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie podatkowe w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości.
Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższą decyzję SKO, zarzucając jej naruszenie: 1) przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy p.o.l. przez przyjęcie, że sam fakt, iż właściciel nieruchomości – osoba fizyczna – prowadzi działalność gospodarczą przesądza o ty, że nieruchomość związana jest z działalnością gospodarczą i w związku z tym mają zastosowanie podwyższone stawki podatku od nieruchomości, 2) przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy p.o.l. przez przyjęcie, że ustalenie przez biegłego, że budynek nadaje się do użytkowania jest równoznaczne ze stwierdzeniem, iż budynek ze względów technicznych jest i może być wykorzystywany do prowadzenia danego rodzaju działalności gospodarczej, 3) przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy p.o.l. przez przyjęcie, iż grunty stanowiące teren prowadzenia prac rozbiórkowych oraz grunty, na których posadowione są obiekty nie nadające się do użytkowania, są i mogą być ze względów technicznych wykorzystywane do prowadzonej działalności gospodarczej, 4) art. 127 Ordynacji podatkowej, tj. zasady dwuinstancyjności, polegające na ograniczeniu się organu odwoławczego wyłącznie do kontroli decyzji z pominięciem obowiązku ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, 5) art. 122 Ordynacji podatkowej przez odstąpienie od ustalenia prawdy obiektywnej,6) art. 32 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że istota sporu zaistniałego pomiędzy skarżącym a organami podatkowymi sprowadza się do zagadnienia interpretacji art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy p.o.l. zawierającego legalną definicję pojęcia nieruchomości zajętej pod działalność gospodarczą. Zgodnie z tym przepisem grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej są to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych i związanych z nimi gruntów, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Zgodnie z przepisami ustawy s.d.g. przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. O ile jednak w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi ich status ma charakter jednorodny, o tyle w przypadku osób fizycznych nabycie przez nie statusu przedsiębiorcy powoduje swoisty dualizm ich sytuacji prawnej. Nie można przyjąć, jak to czynią organy administracyjne, iż sam fakt aktywności w przestrzeni gospodarczej pozbawia osobę fizyczną podmiotowości prawnej jako osoby prywatnej. Zdaniem skarżącego w przypadku osób fizycznych należy odróżnić tę przestrzeń aktywności, która jest związana wykonywaną działalnością gospodarczą, od przestrzeni prywatnej, w której te osoby występują wyłącznie jako osoby prywatne, osoby fizyczne.
Skarżący podniósł, że nabył przedmiotową nieruchomość jako osoba fizyczna, nie stanowi ona części składowej przedsiębiorstwa, nie została nabyta ze środków przedsiębiorstwa (zakup nieruchomości nie stanowił kosztu), ani też nie została włączona w poczet środków trwałych prowadzonego w formie spółki cywilnej przedsiębiorstwa (brak odpisów amortyzacyjnych). Również po nabyciu nieruchomości skarżący nie podjął żadnych działań faktycznych ani prawnych, z których wynikałaby, nawet w sposób pośredni, wola powiązania nabytej nieruchomości z prowadzoną działalnością. W związku z powyższym zarówno nabycie nieruchomości, jak i jej potencjalne wykorzystywanie, nie pozostaje w jakimkolwiek związku z prowadzoną działalnością, przez co nie może być mowy o okoliczności "posiadania" nieruchomości przez przedsiębiorcę, o której mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy p.o.l. Jak wynika z pisma Ministerstwa Finansów Departamentu Podatków Lokalnych i Katastru z dnia 4 maja 2006 r., w przypadku, gdy nieruchomość została nabyta przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, jednak nie służy ona prowadzeniu przez tę osobę działalności gospodarczej (a zatem nie wchodzi w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu K.c.), to grunty i budynki jako niebędące w posiadaniu przedsiębiorcy podlegają opodatkowaniu według stawek dla gruntów i budynków pozostałych. Pogląd ten znajduje również zastosowanie w orzecznictwie sądowym.
Zajęte w orzecznictwie i doktrynie poglądy pozostają w oczywisty sposób w zgodzie z istotą posiadania określoną w art. 336 k.c. W doktrynie prawa cywilnego podkreśla się, że posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą, określanego jako corpus possessionis, oraz psychicznego elementu animus rem sibi habendi, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Ten psychiczny czynnik zamiaru władania rzeczą dla siebie rozstrzyga o posiadaniu w rozumieniu art. 336 k.c.
Odnosząc zaprezentowane poglądy cywilistów do kwestii konstrukcji posiadania przez przedsiębiorcę, właśnie w elemencie animus rem sibi habendi należy, zdaniem skarżącego, doszukiwać się konieczności wystąpienia związku faktycznego władania rzeczą z prowadzoną działalnością gospodarczą. Przedsiębiorca wtedy posiada rzecz (nieruchomość), gdy nią faktycznie włada z zamiarem wykorzystania dla celów prowadzonej działalności gospodarczej. Przy czym zamiar ten przybiera znamiona zobiektywizowane (nieruchomość jest nabyta na potrzeby przedsiębiorstwa, zaliczona w koszty jego prowadzenia, zakwalifikowana jako środki trwałe itp.). W przypadku braku elementu animus rem sibi habendi nie można mówić o posiadaniu przez przedsiębiorcę.
Skarżący podniósł dalej, iż wyłącznie wykładnia art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy p.o.l. pozwalająca na odróżnienie posiadania przez przedsiębiorcę od posiadania przez osobę fizyczną, która jest przedsiębiorcą, zaprezentowana w stanowisku Ministerstwa Finansów Departamentu Podatków Lokalnych i Katastru z dnia 4 maja 2006 r. LK-833-32/MS/06/117 oraz orzeczeniu WSA w Gdańsku z dnia 14 lutego 2008 r., I SA/Gd 994/07, pozwala na zapewnienie zgodności art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy p.o.l. z art. 32 Konstytucji RP. Przepis ten stanowi, iż wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Przyjęcie zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji stanowiska, iż sam fakt nabycia przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą nieruchomości, bez względu na związek tej nieruchomości z prowadzoną działalnością, obciąża tę osobę obowiązkiem zapłaty podatku od nieruchomości wg najwyższej stawki podatkowej, jest sprzeczne z art. 32 Konstytucji.
W dalszej części skargi skarżący rozwinął zarzuty dotyczące naruszenia reguł postępowania podatkowego, w tym zasady prawdy obiektywnej, w szczególności przepisów związanych z wnikliwym i rzetelnym ustaleniem stanu faktycznego, i zasady dwuinstancyjności postępowania. Zdaniem skarżącego organy podatkowe I i II instancji oparły swe rozstrzygnięcia na autorytarnym przyjęciu, że nieruchomość będąca przedmiotem opodatkowania jest związana z prowadzona działalnością gospodarczą, które to ustalenie nie zostało oparte na zebranym w sprawie materiale dowodowym. Organy te nie odniosły się ponadto do faktu współposiadania nieruchomości, która to okoliczność ma istotne znacznie, gdyż drugi ze współwłaścicieli w ogóle nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada statusu przedsiębiorcy. Pomimo to organy zobowiązały go do zapłaty podatku od nieruchomości według stawki właściwej dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącego stanowisko organów jest logicznie sprzeczne, gdyż z jednej strony twierdzą, że faktyczny sposób korzystania z nieruchomości nie ma wpływu na wysokość stawek podatku, a jedynym kryterium ustalenia związku z prowadzona działalnością gospodarczą jest status prawny właściciela – przedsiębiorcy – z drugiej zobowiązują osobę niebędącą przedsiębiorcą do uiszczania podatku od nieruchomości wg stawki właściwej dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Skarżący zarzucił też organom podatkowym automatyczne przyjęcie opinii powołanego w sprawie biegłego, że budynki nadają się do użytkowania bez podjęcia w tym względzie jakichkolwiek własnych ustaleń. Skarżący wskazał, że opodatkowane grunty nie są i nie mogą być związane z prowadzona działalnością gospodarczą, gdyż stanowią plac budowy, na którym prowadzone są prace rozbiórkowe i zabudowane są budynkami nie nadającymi się do użytkowania. Nadto zaskarżona decyzja zawiera błąd podwójnego opodatkowania, gdyż obiekt wykazany w deklaracji podatkowej jako budowla o wartości 1.000 zł został w wyniku uznania go przez biegłego za budynek (mimo że nie posiada fundamentów i nie jest trwale związany z gruntem) opodatkowany jako budynek oraz jako budowla. Skarżący nie zgadza się również z ustaleniami organów w zakresie produkcji i składowania tłuczenia budowlanego na opodatkowanej nieruchomości. Zdaniem skarżącego biegły nie był uprawniony do dokonywania ustaleń w tym zakresie, gdyż nie wymaga wiadomości specjalnych ustalenie, czy na nieruchomości prowadzona jest faktycznie działalność gospodarcza i w jakim zakresie. Jeżeli organ podatkowy powziął w tym zakresie jakiekolwiek wątpliwości mógł przeprowadzić oględziny terenu, pozwalając skarżącemu odnieść się do niejasności związanych ze stanem i wykorzystaniem nieruchomości. Zdaniem skarżącego na opodatkowanej nieruchomości znajduje się gruz pochodzący z legalnie dokonywanej przez podmiot zewnętrzny rozbiórki budynku przechowalni ziemniaków, o której organ podatkowy został poinformowany. Skarżący podkreślił, że rozbiórka żelbetonowego obiektu magazynowego o znacznej powierzchni w sposób nierozłączny wiąże się z powstaniem gruzu, dlatego wyprowadzenie z tych okoliczności wniosków, iż na terenie nieruchomości produkuje się i składuje tłuczeń budowlany, co dowodzi wykorzystywania jej dla potrzeb działalności gospodarczej, graniczy z absurdem i szaleństwem. Zaskarżona decyzja w ocenie skarżącego narusza też zasadę dwuinstancyjności, gdyż jej uzasadnienie w sposób jednoznaczny wskazuje, ze SKO ograniczyło się do obrony kontrolowanej decyzji Burmistrza, pomijając wiele istotnych dla skarżącego ustaleń, w szczególności w zakresie przedmiotu opodatkowania, wskazania dowodów, na których oparło się SKO, sposobu interpretacji przez SKO kryterium względów technicznych.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a. – stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa.
Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd stwierdza, że w aktach administracyjnych znajduje się 5 opinii technicznych dotyczących stanu technicznego budynków posadowionych na przedmiotowej nieruchomości (magazynu zbożowo-paszowego na działce nr [...], budynku handlowo-usługowego na działce nr [...], portierni na działce nr [...], przychowani ziemniaków na działce nr [...] i budynku garażowo-magazynowego na działce nr [...]), sporządzonych w dniu 2 maja 2011 r. przez biegłego z zakresu budownictwa mgr inż. M. K., powołanego postanowieniem Burmistrza z dnia 15 marca 2011 r.
Z dowodów tych wynika, że budynki usytuowane na działkach nr [...] i nr [...] nadają się do użytkowania ze względów technicznych, a w budynku usytuowanym na działce nr [...] faktycznie prowadzona jest działalność handlowo-usługowa (część budynku wykorzystywana jest na sklep meblowy, część przystosowywana na Szkołę Nauki Jazdy – pomieszczenia wykładowe, inne). Budynki posadowione na działkach nr [...] i nr [...] ze względu na zły stan techniczny nie nadają się do użytkowania. Na działce nr [...] w dniu dokonania wizji lokalnej przez biegłego, tj. 11 kwietnia 2011 r., istniejący wcześniej budynek przechowalni ziemniaków już był wyburzony. Na powierzchni gruntów, będących przedmiotem opodatkowania, produkuje się i składuje się w hałdach tłuczeń budowlany. Z hałd tłuczeń jest wywożony, co może świadczyć, że jest on wykorzystywany w celach handlowych. Nadto biegły stwierdził, że na działkę zwozi się gruz z rozbiórki dróg (np. asfalt czy tłuczeń z podbudowy drogi).
Wskazać należy, że budynki nadające się do użytkowania ze względów technicznych zostały opodatkowane przez organ według stawek właściwych dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, zaś nie nadające użytkowania ze względów technicznych według stawek właściwych jak dla budynków pozostałych, od budynku przechowalni ziemniaków podatku nie wymierzono, gdyż w dniu dokonania wizji lokalnej obiekt ten był już wyburzony. Powierzchnia gruntów została zaś opodatkowana według stawek związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Dokonany sposób opodatkowania Sąd uznaje za zgodny z prawem. Nieruchomość będąca przedmiotem opodatkowania znajduje się bowiem, jak słusznie przyjęły organy podatkowe, w posiadaniu przedsiębiorcy (o czym świadczy wpis do ewidencji działalności gospodarczej), która to okoliczność ma rozstrzygające znaczenie dla stosowania stawek podatkowych.
Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy p.o.l. użyte w tej ustawie określenie "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" oznacza – grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Wobec powyższego Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stwierdza, iż decydującym o zakwalifikowaniu do opodatkowania podatkiem od nieruchomości przedmiotów za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, jest fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę. Wszystkie budynki, budowle i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą z dwoma wyjątkami, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, chyba że podmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Te wyjątki to budynki mieszkalne i zajęte pod nie grunty oraz grunty pod jeziorami i zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych. Sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Pojęcie działalności gospodarczej zostało określone w ustawie s.d.g. Jest nią zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa i usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. W związku z tym, iż ustawodawca użył określenia "związane z prowadzeniem działalności gospodarczej", a więc szerszego niż "prowadzenie działalności gospodarczej", do tego rodzaju nieruchomości zaliczyć należy także te, które nie biorą bezpośredniego udziału w działalności wytwórczej, budowlanej, handlowej czy usługowej.
Wskazać również wypada, iż regulacja art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy p.o.l. definiuje pojęcie gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, wskazując jednocześnie, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę nieruchomości skutkuje tym, że budynek, budowla i grunty są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i podlegają opodatkowaniu według najwyższych stawek podatkowych. W definicji nie ma warunku faktycznego wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę. Czasowe ich niewykorzystywanie lub zawieszenie działalności nie ma znaczenia dla zasadności ich opodatkowania stawkami jako przy działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2011 r., II FSK 226/10, wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., II FSK 2128/09, wyrok NSA z dnia 20 marca 2009 r., II FSK 1888/07, wyrok NSA z dnia 17 marca 2009 r., II FSK 1786/07, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 3 października 2007 r., sygn. akt I SA/Ol 302/2007, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wskazać też należy, że tut. Sąd zajmował się już kwestią opodatkowania spornych nieruchomości, rozpoznając sprawę ze skargi na decyzję w przedmiocie wymiaru podatku za 2009 r.
Nieprawomocnym wyrokiem z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 574/10, uwzględniono skargę, wskazując w uzasadnieniu, że ze względu na ustalone w sprawie okoliczności jak to, że skarżący nie kupił spornych nieruchomości do celów działalności gospodarczej, nie wprowadził ich do ewidencji środków trwałych, nie dokonywał odpisów amortyzacyjnych, nie wliczał ewentualnych nakładów remontowych do kosztów uzyskania przychodów, zaś materiał dowodowy sprawy nie wskazuje, aby przedmiotowe nieruchomości wchodziły w skład przedsiębiorstwa, opodatkowanie spornej nieruchomości stawką jak dla przedsiębiorców może nastąpić jedynie w przypadku ustalenia, że mogłyby one choćby pośrednio służyć prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej.
Ze sporządzonych w dniu 2 maja 2011 r. opinii technicznych, którymi nie dysponował Sąd w składzie wydającym orzeczenie w dniu 15 września 2010 r. wynika, że nieruchomość będąca przedmiotem opodatkowania w części jest faktycznie wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej, zaś w pozostałym zakresie mogłaby potencjalnie służyć do prowadzenia tej działalności. Tym samym w ocenie Sądu w niniejszym składzie uzupełniony materiał dowodowy daje podstawy – zgodnie ze wskazówkami zawartymi w powołanym wyżej wyroku – do ustalenia, iż zasadne było opodatkowanie tej nieruchomości stawkami jak dla przedsiębiorców.
Sąd nie podziela zarzutów skargi w przedmiocie naruszenia podstawowych zasad postępowania, w szczególności zasady obiektywizmu i dwuinstancyjności.
Odnosząc się do zarzutu podwójnego opodatkowania obiektu położonego na działce nr [...], Sąd uznaje go za niezasadny. Przedmiotem opodatkowania są budowle stanowiące plac utwardzony, których wartość przyjęto zgodnie z deklaracją strony. Z kolei znajdujący się na działce nr [...] obiekt garażowo-magazynowy o powierzchni użytkowej 212,7 m2 stanowi zgodnie z ustaleniami biegłego budynek i jako taki został opodatkowany. W sprawie nie doszło zatem do podwójnego opodatkowania tego samego przedmiotu.
Zasadnie zdaniem Sądu organy podatkowe uznały, że nie ma znaczenia dla sprawy, że przedsiębiorcą jest jedynie jeden ze współużytkowników wieczystych przedmiotowej nieruchomości. Nieruchomość ta bowiem nadal pozostaje w posiadaniu przedsiębiorcy, a w konsekwencji związana jest ona z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy p.o.l.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło