I SA/Gd 493/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 listopada 2023 r. o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 8 lutego 2022 r. nr 2201-IER.7010.25.2021 w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Postanowieniem z dnia 6 listopada 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), odrzucił skargę Z. B. – dalej jako "Skarżący" na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 8 lutego 2022 r. w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych, albowiem stwierdził, że Skarżący wniósł skargę z uchybieniem terminu, a postępowanie w sprawie z wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi zakończyło się prawomocnie odmownie. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru dołączonego do akt sprawy (k. 137) wynika, że postanowienie doręczono Skarżącemu w dniu 24 listopada 2023 r. W dniu 4 grudnia 2023 r. Skarżący za pośrednictwem platformy elektronicznej ePUAP złożył zażalenie na wskazane postanowienie z dnia 6 listopada 2023 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu Skarżący wyjaśnił, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło z przyczyn przez niego niezawinionych z uwagi na błąd platformy elektronicznej uniemożliwiający przesłanie zażalenia w dniu 1 grudnia 2023 r. Na potwierdzenie powyższej okoliczności Skarżący przedłożył wydruk ze strony obywatel.gov.pl z adnotacją "Przerwa serwisowa; przepraszamy, właśnie trwają prace serwisowe. System mój.gov.pl będzie ponownie dostępny 2 grudnia po godzinie 02.00.". Skarżący oświadczył, że z przyczyn finansowych nie mógł nadać przesyłki w urzędzie pocztowym. Wskazał też, że zdany jest na elektroniczne nadawane pism i wręcz notoryczne błędy tego systemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 i art. 87 p.p.s.a., uchybiony termin można przywrócić, jeżeli spełnione zostaną następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, wniosek taki zostanie wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, równocześnie ze złożeniem wniosku strona dokona czynności, dla której określony był termin, we wniosku uprawdopodobnione zostaną okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też – w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego – odrzuceniu przez Sąd. W ocenie Sądu, przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu, a zatem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie zasługuje na uwzględnienie. Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę (jej pełnomocnika) obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 295/10, LEX nr 670948 i NSA z dnia 14 lipca 2010 r. sygn. akt I FZ 226/10, LEX nr 658416). Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., II OZ 179/12, LEX nr 1138241). Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Z brakiem winy mamy zatem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Okolicznością taką nie jest w ocenie Sądu twierdzenie Skarżącego, że nie mógł nadać skargi z uwagi na błąd platformy moj.gov.pl. Jak już podkreślono, warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu, przy czym winę pojmuje się w sposób obiektywny – wymagając od strony staranności. Od strony postępowania należy bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu przez Skarżącego. Należyta staranność w prowadzeniu swych spraw wymaga, by w warunkach z jakiegokolwiek powodu niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że przesyłkę pocztową zawierającą postanowienie z dnia 6 listopada 2023 r. skierowano za pośrednictwem poczty na podany przez Skarżącego adres dla doręczeń. Ponadto przesyłka została prawidłowo zaadresowana oraz zawierała pouczenie o trybie i terminie wniesienia zażalenia. Zatem Skarżący był świadomy (co również sam podkreślił w zażaleniu), że odbierając przesyłkę w dniu 24 listopada 2023 r. ma termin do dnia 1 grudnia 2023 r. do wniesienia zażalenia. W złożonym wniosku o przywrócenie terminu Skarżący ograniczył się jedynie do wskazania, że przyczyną uchybienia terminowi do złożenia zażalenia był błąd strony moj.gov.pl, co próbował udokumentować stosownym wydrukiem z informacją o przerwie w działaniu serwisu. W ocenie Sądu argumentacja Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim z przedłożonego wydruku nie wynika wprost ani data wykonania wydruku, ani adres strony, ani nawet to kto jest dysponentem skrzynki odbiorczej, z której dokonano wydruku. Wydruk zawiera adnotację "Przerwa serwisowa; przepraszamy, właśnie trwają prace serwisowe. System mój.gov.pl będzie ponownie dostępny 2 grudnia po godzinie 02.00.", jednakże nie wynika z niego czy jest to serwer platformy ePUAP skrzynki nadawczej Skarżącego i czy błąd dotyczy komunikacji przy próbie wysłania zażalenia, jak twierdzi Skarżący 1 grudnia 2023 r. Wobec nieprzedstawienia jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej oświadczenia Skarżącego, że zażalenie próbował złożyć wcześniej, oświadczenie w tym zakresie Sąd uznał za gołosłowne. Skarżący wskazał, że z uwagi na sytuację majątkową nie nadał zażalenia drogą pocztową. W opinii Sądu, brak środków materialnych stanowi obiektywną przesłankę uniemożliwiającą zakupienie usługi pocztowej, jednakże skoro Skarżący, jak sam przyznaje - zdany jest na elektroniczne nadawane pism i jest świadomy wręcz notorycznych błędów tego systemu, to tym bardziej niezrozumiałym pozostaje, dlaczego Skarżący wręcz do ostatniej chwili zwlekał z nadaniem zażalenia. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wprost wskazuje, że korzysta z komputera córki w godzinach wieczornych oraz że był świadomy, iż termin upływa 1 grudnia 2023 r. Zatem Skarżący świadomy "notorycznych błędów systemu" zasiadając do komputera wieczorem, ostatniego dnia terminu, powinien wręcz przewidzieć, ze błąd w komunikacji może się powtórzyć. W opinii Sądu Skarżący jako należycie dbający o własne interesy winien dokonać próby nadania zażalenia wcześniej, a nie zwlekać do ostatniej chwili. Wszak zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi można wnieść w terminie 7 dni, co nie oznacza, że należy tej czynności dokonać ostatniego dnia terminu. Tym samym uznać należy, że wskazywany błąd strony internetowej nie jest okolicznością nadzwyczajną, czy nagłą, której nie można było przewidzieć, a w konsekwencji, która uzasadniałaby po stronie Skarżącego brak winy w uchybieniu ustawowemu terminowi, o przywrócenie którego obecnie wnosi. Przeciwnie – skoro jak wskazał Skarżący, problemy w platformą wystąpiły już wcześniej, to nie sposób przyjąć, że była to okoliczność nagła, czy niespodziewana. Sąd uznał, mając na uwadze obiektywny miernik staranności, jakiej wymaga się od strony należycie dbającej o swoje interesy oraz działania Skarżącego, że Skarżący ponosi winę w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Sąd zwrócił również uwagę na istotny w sprawie fakt, że Skarżący świadomy nieprawidłowego działania strony internetowej zwlekał z nadaniem przesyłki do ostatniej chwili, nie podejmując przy tym próby nadania zażalenia wcześniej. Przeciwnie – Skarżący sam wprost wskazał, że próby nadania zażalenia dokonał 1 grudnia 2023 r. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Podnoszone przez Skarżącego okoliczności nie mogły skutkować przywróceniem terminu, gdyż to Skarżący winien należycie dbać o swoje interesy, zaś Skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dowodów, które świadczyłyby na jego korzyść. Również za niewystarczające należy uznać powołane przez Skarżącego okoliczności dotyczące nieprawidłowości działania strony internetowej. Sąd nie kwestionuje możliwości wystąpienie błędu w działaniu strony internetowej, jednakże ponownie wskazuje, że Skarżący świadomy nieprawidłowego działania ww. platformy, winien należycie zadbać o swoje interesy i dokonać próby nadania korespondencji wcześniej lub w inny, prawem przewidziany, sposób. Przedłożony wydruk w żaden sposób nie dokumentuje, że Skarżący dokonał próby nadania zażalenia w terminie. Mając na względzie, że Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.