I SA/Gd 499/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Marek Kraus, , po rozpoznaniu w Wydziale w trybie uproszczonym w dniu 23 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi Fundacji "O" na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 8 marca 2023 r., sygn. akt SKO Gd/6218/22 w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 marca 2023 r., sygn. akt SKO Gd/6218/22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 113 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), dalej: "k.p.a.", po rozpatrzeniu zażalenia F. O. O. O. z siedzibą w Poznaniu, utrzymało w mocy postanowienie z dnia 12 października 2022 r. nr WRS.XVI.4431.8.2021.IL Prezydenta Miasta Gdańska, o sprostowaniu oczywistej omyłki w decyzji Prezydenta Miasta Gdańska nr WRS.XVI.4431.8.2021.IL z dnia 15 czerwca 2022 r. w przedmiocie określenia wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2017 r. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy: Prezydent Miasta Gdańska, decyzją z dnia 15 czerwca 2022 r. nr WRS.XVI.4431.8.2021.IL określił wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2017 r. przez O. O. O. (dalej: "Skarżąca", "Fundacja"), będącą organem prowadzącym publiczną Szkołę Podstawową nr [...] w Gdańsku, ul. [...] w kwocie 606.373,38 zł. Pełnomocnik Strony pismem z dnia 18 lipca 2022 r. wniósł odwołanie od przedmiotowej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku. Postanowieniem z dnia 12 października 2022 r. Prezydent Miasta Gdańska, z urzędu sprostował oczywistą omyłkę i błąd rachunkowy w decyzji z dnia 15 czerwca 2022 r. nr WRS.XVI.4431.8.2021.IL w przedmiocie określenia wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2017 r. przez O. O. O. z siedzibą w Poznaniu w sposób następujący: 1) w pkt 1 sentencji decyzji, kwotę w wysokości "606.373,38 zł (słownie: sześćset sześć tysięcy trzysta siedemdziesiąt trzy złote, 38/100)", zastępuje się kwotą w wysokości "606.741,93 zł (słownie: sześćset sześć tysięcy siedemset czterdzieści jeden złotych, 93/100)"; 2) w pkt 1 ppkt 6 uzasadnienia decyzji na stronie 14, w wierszu 4, kwotę w wysokości "6.958,82 zł" zastępuje się kwotą "6.556,55 zł"; 3) w pkt 10 ppkt 3 uzasadnienia decyzji na stronie 42, w wierszu 2, kwotę w wysokości "10.098,86 zł" zastępuje się kwotą "10.869,68 zł"; 4) na stronie 54 uzasadnienia decyzji kwotę w wysokości "606.373,38 zł (słownie: sześćset sześć tysięcy trzysta siedemdziesiąt trzy złote, 38/100)", zastępuje się kwotą w wysokości .,606.741,93 zł (słownie: sześćset sześć tysięcy siedemset czterdzieści jeden złotych 93/100)". W uzasadnieniu postanowienia, organ wskazał, że w sprawie nastąpiła inna oczywista omyłka w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. polegająca na podwójnym zakwalifikowaniu wydatku do zwrotu. Omyłka spowodowała jednocześnie błąd rachunkowy (matematyczny) w podsumowaniu ostatecznej i prawidłowej kwoty dotacji do zwrotu. Wydatek do zwrotu w kwocie 402,27 zł, stanowiący ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy M. Z., został zakwestionowany podwójnie (tj. wystąpił w pkt 1 ppkt 4 decyzji oraz został błędnie powtórzony w pkt 1 ppkt 6 przedmiotowej decyzji - poz. 678 tabeli nr 1 do protokołu kontroli). Zatem zasadne było, pomniejszenie kwoty "6.958,82 zł" o 402,27 zł, co ostatecznie stanowi kwotę 6.556,55 zł. Natomiast w podsumowaniu kwoty 10.098,86 zł (str. 42 decyzji) wystąpił błąd rachunkowy, gdzie do wyliczeń pominięto kwotę 770,82 zł tytułem FV nr [...] z dnia 4 kwietnia 2017 r., wystawionej przez Kancelarię Adwokacko-Radcowską K. K. sp. p. Zatem zasadne było uwzględnienie powyższej kwoty do zwrotu, która po ponownym przeliczeniu wyniosła 10.869,68 zł. Powyższe zmiany, spowodowały w konsekwencji konieczność zmiany wysokości kwoty zwrotu dotacji wskazanej w sentencji decyzji, jak i w podsumowaniu decyzji na str. 54. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej jako "SKO", "Kolegium"), postanowieniem z dnia 8 marca 2023 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta. Kolegium uznało, że Organ I instancji prawidłowo z urzędu sprostował oczywistą omyłkę pisarską. W skardze wywiedzionej na powyższe postanowienie organu odwoławczego Skarżąca wniosła o jego uchylenie i o uchylenie poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta Gdańska, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postepowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu Strona zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie ma istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu art. 113 § 1 i 3 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie doszło do oczywistej omyłki i błędu rachunkowego w decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 15 czerwca 2022 r. 2. naruszenie art. 6, 7, 8 k.p.a. poprzez naruszenie przepisów prawa dotyczących prostowania błędów i omyłek, naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania. Organ administracji publicznej nie przeprowadził postępowania w sposób budzący zaufanie i w niniejszej sprawie nie stał na straży praworządności, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes Strony. 3. oparcie ustaleń faktycznych i wniosków poczynionych w niniejszej sprawie co do zasady na niepełnym materiale dowodowym. Zdaniem Fundacji, wskazane w postanowieniu błędy pisarskie i rachunkowe nie powinny podlegać sprostowaniu w omawianym trybie, ponieważ są to błędy istotne, których dopuszczono się w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem wydanym na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. nie można uzupełniać decyzji o kolejne kwoty do zwrotu tylko dlatego, że zdaniem organu pominięto kwotę 770,82 zł, a zasadnym było uwzględnienie powyższej kwoty do zwrotu. Wskazanie kolejnej kwoty do zwrotu wymaga właściwego uzasadnienia i wykazania w decyzji o zwrocie. Nie można postanowieniami o sprostowaniu omyłek nakładać na Stronę dodatkowych obowiązków i zobowiązań. Co więcej, w ten sposób Strona nie może w prawidłowy sposób odnieść się do zakwestionowanego wydatku w tym trybie albowiem zakres postępowania zażaleniowego na postanowienie prostujące pomyłki czy błędy pisarskie, nie przewiduje rozważań o słuszności, bądź nie, danego wydatku i zasadności jego zwrotu. W niniejszej sprawie organ de facto ponownie rozstrzygnął merytorycznie sprawę, co jest nieprawidłowe i bezpodstawne. Kolegium w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Spór w niniejszej sprawie dotyczył tego, czy Prezydent Miasta Gdańska prawidłowo w postanowieniu z dnia 12 października 2022 r. nr WRS.XVI.4431.8.2021.IL zastosował przewidzianą w art. 113 § 1 k.p.a. instytucję sprostowania oczywistej omyłki i błędu rachunkowego w decyzji tego organu z dnia 15 marca 2022 r., którą określił Skarżącej wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2017 r. Zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez organ decyzjach. Ustawodawca dopuszczając możliwość prostowania błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek nie wprowadza definicji tych pojęć. Pojęcie "błędów pisarskich" i "błędów rachunkowych" nie budzi wątpliwości. Zarówno w piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie funkcjonuje niezmienna definicja tych pojęć, zgodnie z którą błąd rachunkowy to omyłka w wykonaniu działania matematycznego, a błąd pisarski to widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, albo widocznie niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Błędy pisarskie i rachunkowe nie powodują powstania wątpliwości co do prawdziwego sensu decyzji, tylko sprawiają, że prawidłowa myśl organu zostaje nieprawidłowo wyrażona. Natomiast trzecia grupa błędów stanowiących przedmiot sprostowania czyli grupa oczywistych omyłek została określona przez ustawodawcę poprzez gramatyczne wyznaczenie jej zakresu. Grupę tę stanowią omyłki, które nie są ani błędami pisarskimi ani rachunkowymi i które mają oczywisty charakter. Będą to przede wszystkim błędy stylistyczne, składniowe i inne błędy językowe, (np. Z. R. Kmiecik: Sprostowanie decyzji administracyjnej, Casus 2008/2/33; B. Adamiak: glosa do wyroku NSA z dnia 6 maja 1987r., sygn. akt IV SA 1050/86, OSP 1991, nr 3, poz. 66; wyrok NSA z 8 października 1992r., sygn. akt III SA/1115/92 MP 1993 nr 3). Oczywistość może wynikać bądź z natury samego błędu, bądź też z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku czy też innymi okolicznościami wynikającymi z akt sprawy (por.: wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2012 r., II GSK 812/11; wyrok NSA z dnia 20 lipca 2010 r., I OSK 323/10; orzeczenia dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Istotne jest także, że przyjęta klasyfikacja błędów uprawniających do sprostowania wydanej decyzji lub postanowienia jest wyczerpująca i nie może wykraczać poza granice określone tym przepisem. W szczególności sprostowanie w trybie art. 113 § 1 k.p.a. nie może prowadzić do zmiany merytorycznego rozstrzygnięcia. W doktrynie prawa administracyjnego oraz judykaturze dominuje również utrwalony pogląd, że pojęcie "oczywista omyłka" powinno być interpretowane w sposób ścisły, a nie rozszerzający. Sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej zawartej w decyzji nie może prowadzić do ingerencji w merytoryczną stronę decyzji, a zatem nie może prowadzić do zmiany lub uzupełnienia rozstrzygnięcia. Przedmiotem sprostowania nie mogą być także błędy spowodowane wadliwym ustaleniem stanu faktycznego, bowiem instytucja sprostowania oczywistej omyłki nie może służyć konwalidacji popełnionego przez organ błędu proceduralnego (por. wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 1999 r. sygn. akt IV SA 1184/97). Przedmiotem sprostowania dokonanego zaskarżonym postanowieniem były błędy rachunkowe dotyczące kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Zdaniem organu doszło do podwójnego zakwalifikowania kwoty 402,27 zł stanowiącej ekwiwalent za urlop wypoczynkowy M. Z. W konsekwencji organ I instancji uznał za zasadne pomniejszyć kwotę dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem o kwotę 402,27 zł, a zatem suma wydatków, do jakich zakwalifikowano ekwiwalent za urlop wypoczynkowy została zmniejszona z 6.958,82 zł do 6.556,55 zł. Ponadto na str. 42 decyzji określającej wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem znalazł się błąd rachunkowy, gdyż do wyliczeń pomyłkowo pominięto kwotę 770,82 zł wynikającą z faktury nr [...] z dnia 4 kwietnia 2017 r. wystawionej przez Kancelarię Adwokacko - Radcowską K. K. sp.p. Zatem przy wyliczeniu kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem należało uwzględnić tę kwotę. W konsekwencji suma wydatków, do jakich zakwalifikowano kwotę 770,82 zł wynikającą z przywołanej faktury, została zwiększona z 10.098,86 zł do 10.869,68 zł. Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę sprostowanie decyzji we wskazanym zakresie, nie stanowi rozstrzygnięcia, które wpływa na wynik sprawy. Jego celem zaś była jedynie eliminacja oczywistych błędów, które podlegają prostej weryfikacji. Nie sposób nie zauważyć, że na stronie 42 decyzji organ pierwszej instancji wyszczególnił zakwestionowane wydatki, w których znalazła się też kwota 770,82 zł z tytułu faktury VAT [...] z dnia 4 kwietnia 2017 r. (por. pkt 2 poz. 739 na str. 42 decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 15 czerwca 2022 r.). Wskazana kwota wynika również w sposób oczywisty z akt sprawy. Wskutek niezamierzonego pominięcia i zdaje się braku pogrubienia wskazanej kwoty w treści decyzji, organ nie uwzględnił jej w ogólnym rozliczeniu, co niewątpliwie stanowi błąd rachunkowy. Suma zakwestionowanych wydatków poz. 739 rocznego rozliczenia dotacji z pkt 1-5 wynosi 10.869,68 zł. Podobnie należy ocenić błąd rachunkowy polegający na podwójnym zakwalifikowaniu kwoty 402,27 zł, stanowiący ekwiwalent za urlop wypoczynkowy, do kwoty dotacji do zwrotu. Oczywistość błędu wynika z porównania treści decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z treścią innych dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Analiza tych okoliczności prowadzi do wniosku, iż oczywistość błędu podwójnego zakwalifikowania wskazanej kwoty wynika w istocie z całokształtu okoliczności postępowania w zakresie określenia wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2017 r. Sąd w tym miejscu zaznacza, że sprawa ze skargi Fundacji w zakresie określenia wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2017 r., została zarejestrowana przed tutejszym Sadem pod sygn. akt I SA/Gd 268/23. Słuszne zatem jest stanowisko organu odwoławczego, że opisane błędy stanowiły oczywiste pomyłki wynikające z przeoczenia. Pomyłki te skutkowały natomiast powstaniem błędów rachunkowych polegających na przyjęciu, w dwóch przypadkach, błędnych kwot składających się na ostateczną sumę dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Nie doszło zatem do zmiany pierwotnego rozstrzygnięcia sprawy, jak również do nałożenia na Fundację nowego obowiązku finansowego. Treść uzasadnienia decyzji prowadzi bowiem do wniosku, że prawidłowa kwota dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem to 606.741,93 zł, a nie 606.373,38 zł. W sentencji decyzji wpisano natomiast błędną kwotę, która wynikała po pierwsze z podwójnego uwzględnienia kwoty 402,27 zł stanowiącej ekwiwalent za urlop wypoczynkowy, a po drugie z pominięcia w działaniu matematycznym przywołanej w uzasadnieniu kwoty 770,82 zł wynikającej z faktury VAT, którą to kwotę organ w swej decyzji uznał za wydatkowaną niezgodnie z przeznaczeniem. Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy, że podjęte w przedmiotowej sprawie orzeczenie rektyfikacyjne jest prawidłowe. Przypomnieć raz jeszcze należy, że istotną cechą błędu lub omyłki, pozwalającą na zastosowanie trybu sprostowania jest m.in. oczywistość, którą można stwierdzić porównując treść decyzji z zawartymi w aktach sprawy dokumentami, co miało miejsce w sprawie rozpoznawanej przez Sąd. Odnosząc się do zarzutów skargi podnieść należy, że Skarżąca stawiając zarzut oparcia sprostowania orzeczenia na wadliwie ustalonych okolicznościach sprawy nie wskazała jakie okoliczności faktyczne, spośród tych stanowiących podstawę orzeczenia zostały pominięte. Sąd nie podziela również zarzutów dotyczących naruszenia art. 6, art. 7, oraz art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie przepisów prawa dotyczących postepowania błędów i omyłek, naruszenia zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębienia zaufania. Organy działały bowiem na podstawie i w granicach prawa, zebrały i rozważyły wyczerpująco materiał dowodowy konieczny do rozstrzygnięcia sprawy. W takim też zakresie ustaliły stan faktyczny i wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy. Nie sposób jest również zasadnie twierdzić, że w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie oczywistej omyłki pisarskiej, organ administracji publicznej miałby być zobowiązany do wyważania interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, zgodnie z art. 7 k.p.a. Reasumując, Sąd rozpoznający sprawę nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r. poz. 259 ze zm.), skargę oddalił. [pic]