I SA/Gd 538/13

Dnia 7 stycznia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. G. o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 lutego 2013 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia zażalenia. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 września 2013 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. W dniu 9 października 2013 r. skarżący złożył zażalenie na wskazane postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 września 2013 r. Postanowieniem z dnia 18 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że przesyłkę pocztową zawierającą postanowienie Sądu z dnia 9 września 2013 r. uznano za doręczoną skarżącemu zastępczo w dniu 1 października 2013 r., albowiem tego dnia upłynął czternastodniowy termin od daty pierwszego awizowania, które miało miejsce w dniu 17 września 2013 r. Ustawowy termin do wniesienia zażalenia na to postanowienie upływał zatem w dniu 8 października 2013 r. Składając w dniu 9 października 2013 r. w urzędzie pocztowym pismo zawierające zażalenie, skarżący uczynił to 1 dzień po upływie ustawowego terminu. Późniejsze odebranie pisma nie wywiera skutku, że zostało ono doręczone w dniu odebrania, gdy wcześniej nastąpił już skutek doręczenia na zasadzie art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej w dalszej części "p.p.s.a.". Odpis postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 28 listopada 2013 r. W dniu 5 grudnia 2013 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 września 2013 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że niedotrzymanie terminu do wniesienia zażalenia nie nastąpiło z jego winy. Skarżący został wprowadzony w błąd przez pracowników Poczty Polskiej, którzy na powtórnym awizo zamieścili informację, że termin do odbioru przesyłki upływa w dniu 2 października 2013 r. Odbierając w tym dniu przesyłkę, skarżący był przekonany, że odbiera pismo w terminie, i że od tego dnia płynie termin do złożenia zażalenia. Informację dotyczącą daty początkowej biegu terminu do wniesienia zażalenia skarżący uzyskał dopiero po zapoznaniu się z uzasadnieniem postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 listopada 2013 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 9 września 2013 r. na skutek wniesienia zażalenia po terminie. Zdaniem skarżącego, zażalenie zostało wniesione w terminie siedmiu dni od odebrania postanowienia, liczonego od daty rzeczywistego odbioru postanowienia przez adresata zgodnie z datą wskazaną na powtórnej awizacji pocztowej. Do wniosku o przywrócenie terminu skarżący załączył odpis zażalenia na postanowienie z dnia 9 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – określanej dalej jako p.p.s.a. - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do brzmienia przepisu art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też – w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego – odrzuceniu przez Sąd. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie skarżący w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia zażalenia wystąpił z wnioskiem o jego przywrócenie i jednocześnie dopełnił czynności, dla której zakreślony był termin, tj. wniósł zażalenie, natomiast nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia. Pełnomocnik skarżącego wnioskując o przywrócenie uchybionego terminu powołał się na fakt, że skarżący został wprowadzony w błąd przez pracowników poczty, którzy na powtórnym awizo zamieścili informację, że termin do odbioru przesyłki upływa w dniu 2 października 2013 r. W ocenie Sądu przedstawiona przez pełnomocnika strony okoliczność nie świadczy o braku winy w uchybieniu terminu, a zatem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie zasługuje na uwzględnienie. Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę (jej pełnomocnika) obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., II OZ 179/12, LEX nr 1138241). Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Z brakiem winy mamy zatem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, gdy skarżący nie mógł usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Okolicznością taką nie jest w ocenie Sądu twierdzenie pełnomocnika, że skarżący nie otrzymał pierwszego awiza i został wprowadzony w błąd przez pracowników poczty odnośnie ostatecznej daty, w której można odebrać pismo. W piśmie z dnia 31 października 2013 r. Poczta Polska – Biuro Zarządzania Ryzykiem i Zgodnością poinformowała, że przesyłka była dwukrotnie awizowana przez pocztę w dniu 17 września 2013 r. i w dniu 25 września 2013 r., o czym doręczyciel poinformował stronę poprzez pozostawienie awiza w oddawczej skrzynce pocztowej. Zatem twierdzenie pełnomocnika w powyższym zakresie uznać należy za gołosłowne. Dodatkowo Sąd zwrócił uwagę, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji sądowej, dołączonego do akt niniejszej sprawy bezsprzecznie wynika, że przesyłkę awizowano po raz pierwszy w dniu 17 września 2013 r., zatem czternastodniowy termin upływał w dniu 1 października 2013 r. i w tym dniu nastąpił skutek doręczenia, na zasadzie art. 73 § 4 ustawy p.p.s.a. Sąd stanął na stanowisku, że to ustawowy przepis reguluje kwestie doręczenia przesyłki sądowej, a nie data wskazana przez instytucję świadczącą usługi pocztowe. Przy ocenie winy strony (pełnomocnika) lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie (pełnomocnikowi) dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę (pełnomocnika) działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2012 r., II OZ 221/12, LEX nr 1138266). Dodatkowo należy podkreślić, że okoliczność niepozostawienia przez doręczyciela awiza nie została w żaden sposób uprawdopodobniona przez pełnomocnika. Jakkolwiek uprawdopodobnienie nie jest równoznaczne z udowodnieniem to jednak wymaga, co najmniej przedstawienia okoliczności, które uwiarygodniłyby wystąpienie określonego zdarzenia. Nie jest do tego natomiast wystarczające poprzestanie na ogólnikowym stwierdzeniu o zaistnieniu, bądź niezaistnieniu jakiegoś faktu. W tym stanie rzeczy, Sąd na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.