I SA/Gd 561/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 listopada 2009 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2006 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 16 listopada 2006 r. Wójt Gminy określił "A" Sp. z o.o. z siedzibą w S., dalej skarżąca, wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2006 w kwocie [...] zł. Decyzja tą objęto grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako drogi, które nie stanowią dróg publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204 poz. 2086). Decyzją z dnia 20 listopada 2006 r., wydaną po wznowieniu postępowania w sprawie, Wójt Gminy uchylił swoją wcześniejszą decyzję z dnia 16 listopada 2006 r. Decyzją z dnia 12 grudnia 2006 r. Wójt Gminy wydał kolejną decyzję określającą wysokość podatku od nieruchomości za 2006 r., obejmującą obowiązkiem podatkowym wymienione powyżej grunty. Postanowieniem z dnia 10 maja 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego od tej decyzji. Prawomocnym postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (sygn. akt [...]). Decyzją z dnia 22 czerwca 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy z dnia 20 listopada 2006 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Wójt Gminy wznowił bowiem postępowanie w sprawie, która nie była zakończona ostateczną decyzją. Decyzją z dnia 12 września 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu wniesionego odwołania, uchyliło decyzję Wójta Gminy z dnia 16 listopada 2006 r. w przedmiocie określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2006 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu wydanej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że treść art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do końca 2006 r. nie ograniczała zwolnienia od opodatkowania wyłącznie do dróg o charakterze publicznym. Pismem z dnia 26 września 2008 r. skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2006 r., ze względu na brak podstawy prawnej dla obciążenia podatnika podatkiem od nieruchomości od dróg i rażące naruszenie prawa w tym zakresie. W piśmie z dnia 6 października 2008 r., stanowiącym zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, skarżąca sprecyzowała wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, wskazując, że żąda stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 12 grudnia 2006 r., albowiem sprawa określenia skarżącej zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2006 r., w dacie wydania tej decyzji była rozstrzygnięta inną, wcześniejszą ostateczną decyzją z dnia 16 listopada 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 12 lutego 2009 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 12 grudnia 2006 r., wskazując, że zgodnie z art. 247 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Dalej Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że tak w dacie wydawania decyzji z dnia 12 grudnia 2006 r., jak i w dacie rozstrzygania wniosku o stwierdzenie jej nieważności, nie istniała w obrocie prawnym inna ostateczna decyzja określająca skarżącej wysokość podatku od nieruchomości za 2006 r. Od tej decyzji pełnomocnik skarżącej złożył odwołanie, zarzucając jej naruszenie art. 122, art. 212 oraz art. 247 § 1 pkt 3 i 4 ustawy Ordynacja podatkowa i wniósł o jej uchylenie i stwierdzenie nieważności na żądanie strony lub z urzędu decyzji Wójta Gminy z dnia 12 grudnia 2006 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa lub dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzja ostateczną. W złożonym odwołaniu pełnomocnik szczegółowo opisał okoliczności wydania decyzji z dnia 12 grudnia 2006 r., jak tez późniejsze zdarzenia, które w jego ocenie uzasadniają złożony wniosek o stwierdzenie nieważności. Przy czym zasadności tego wniosku pełnomocnik skarżącej upatruje, tak w rażącym naruszeniu prawa przy wydawaniu decyzji z dnia 12 grudnia 2006 r., jak i w okoliczności pozostawania w obrocie prawnym innej decyzji określającej obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości za 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu wniesionego odwołania, decyzją z dnia 20 maja 2009 r. utrzymało w mocy decyzję z dnia 12 lutego 2009 r. W uzasadnieniu wydanej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazując na treść art. 247 § 1 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa podkreśliło, że przesłanka nieważności decyzji może dotyczyć wyłącznie sprawy rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Decyzja, której stwierdzenia nieważności żąda skarżąca nigdy nie miała zaś waloru decyzji ostatecznej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 maja 2009 r., zarzucając jej naruszenie prawa, w tym art. 120, art. 121 § 1 i rażące naruszenia art. 247 § 1 pkt 3 w związku z art. 212 i art. 248 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu złożonej skargi pełnomocnik skarżącej podkreślił, że tak w składanych pismach, jak i w odwołaniu od decyzji z 12 lutego 2009 r. wskazywał jako podstawę stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 12 grudnia 2006 r. przesłankę określoną w art. 247 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa, tj. wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Oczywistą powinnością Samorządowego Kolegium Odwoławczego przy rozpatrywaniu wniesionego odwołania, było zatem zbadanie i rozważenie czy przy wydawaniu decyzji z dnia 12 grudnia 2006 r. doszło do rażącego naruszenia prawa. Pełnomocnik zauważył przy tym, że decyzja z 12 grudnia 2006 r. była obarczona taką sama wadą rażącego naruszenia prawa, jak decyzja Wójta Gminy z 20 listopada 2006r., której nieważność stwierdziło Samorządowe kolegium Odwoławcze. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do treści skargi Kolegium podkreśliło, że badając wniosek strony, oparty przede wszystkim na zarzucie naruszenia art. 247 § 1 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa, nie dopatrzyło się naruszenia prawa przy uwzględnieniu pozostałych przesłanek nieważności wymienionych w art. 247 § 1 pkt 1-8 ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik postępowania, skutkującym koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Na wstępie rozważań zauważyć trzeba, że przepis art. 247 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa zawiera zamknięty katalog przesłanek, które skutkują stwierdzeniem nieważności decyzji ostatecznej. Przy czym rozstrzygnięcie w sprawie nieważności decyzji, zgodnie z art. 248 § 3 Ordynacji podatkowej kończy się wydaniem decyzji. Może to być: 1) decyzja stwierdzającą nieważność decyzji ostatecznej, albo 2) decyzją odmawiającą stwierdzenia nieważności takiej decyzji z uwagi na brak przesłanek, o których mowa w art. 247 § 1, albo 3) decyzja odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 247 § 2. Podkreślić jednocześnie trzeba, że w przypadku złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organ podatkowy nie jest ograniczony zarzutami tego wniosku, przeciwnie w toku prowadzonego podstępowania, winien badać również, czy nie zaistniały jeszcze inne przesłanki stwierdzenia nieważności we wniosku nie wymienione (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2006 r. sygn. akt II FSK 1320/05, LEX nr 317355). Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 12 grudnia 2006 r. wskazując przy tym na zaistnienie dwóch przesłanek stwierdzenia tej nieważności, a mianowicie określonej w pkt 3 i pkt 4 art. 247 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Treść złożonego wniosku mogła budzić pewne wątpliwości co do zarzutów stawianych decyzji z dnia 12 grudnia 2006 r. Jednak w odwołaniu od decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze skarżąca dokładnie precyzuje, że żąda stwierdzenia nieważności decyzji albo na podstawie pkt 3, albo pkt 4 art. 247 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Organ odwoławczy winien był zatem, tak jak wymaga tego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zbadać czy w sprawie nie zaistniała którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 247 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zaś w przypadku odmowy stwierdzenia nieważności, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, w uzasadnieniu wydanej decyzji winien był w sposób przekonywujący wyjaśnić dlaczego w jego ocenie nie zaszła żadna z przesłanek wskazanych przez wnioskodawcę. W tym miejscu podzielić należy stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że w sprawie nie zaszła przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji określona w art. 247 § 1 pkt 4 ustawy Ordynacji podatkowej, albowiem z treści tego przepisu wynika jednoznacznie, że dla stwierdzenia nieważności decyzji konieczne jest ustalenie, iż w tej samej sprawie wydano inną decyzję rozstrzygającą, która ma walor decyzji ostatecznej. Decyzja Wójta Gminy z 16 listopada 2006 r., wydana w tej sprawie, a rozstrzygająca kwestię wymiaru podatku od nieruchomości za 2006 r., takiego waloru nigdy nie miała. Lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi zaś do wniosku, że organ nie rozważał w ogóle żądania skarżącej w świetle art. 247 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa, czym naruszył wymogi przepisów powołanej ustawy, a w szczególności zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych i zasady praworządności. Próba uzasadnienie wydanej decyzji w piśmie procesowym, jakim jest odpowiedź na skargę złożonym po zakończeniu postępowania administracyjnego, nie może przy tym zastąpić uzasadnienia rozstrzygnięcia określonego w art. 210 § 1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 lutego 2008 r. sygn. I SA/Wr 1288/07). Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę uwzględnił. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia niemożności wykonania zaskarżonej decyzji wydano na podstawie art. 152 tej ustawy.