I SA/Gd 574/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lipca 2016 r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2 marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji oddala skargę. W wyniku dokonanych ustaleń Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu 30 czerwca 2015 r. wydał decyzje nr [...], nr [...], nr [...] określające wysokość zobowiązania K.P. w podatku od towarów i usług za miesiące: od lutego do czerwca, sierpień, wrzesień 2010 r. Na decyzje te strona złożyła odwołania. Tym samym decyzje nie stały się ostateczne. Postanowieniem z dnia 2 listopada 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzjom z 30 czerwca 2015 r. nr [...], nr [...], nr [...] określającym wysokość zobowiązania podatkowego za miesiące: od lutego do czerwca, sierpień, wrzesień 2010 r. w łącznej kwocie [...] zł. Pismem z dnia 9 listopada 2015 r. pełnomocnik podatnika złożył zażalenie na to postanowienie. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 2 marca 2016 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 2 listopada 2015 r., uznając je za zgodne z prawem. Nie zgadzając się z postanowieniem organu odwoławczego strona skarżąca skorzystała z prawa wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skardze pełnomocnik podatnika zaskarżył w całości postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2 marca 2016 r. zarzucając: • naruszenie art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez niewykazanie przez organ podatkowy zaistnienia przesłanki wymienionej w tym artykule, polegającej na uprawdopodobnieniu, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, • naruszenie art. 187 § 1 w zw. z art. 120 oraz 121 § 1 ww. ustawy, poprzez zaniechanie przez organ podatkowy podjęcia wszelkich niezbędnych działań zmierzających do prawidłowego wyjaśnienia sprawy tj. ustalenia sytuacji majątkowej skarżącego, a w rezultacie prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych, Wskazując na powyższe pełnomocnik strony wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 239b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1. organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2. strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3. strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4. okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Natomiast z art. 239b § 2 ww. ustawy wynika, iż przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Jak wynika z akt sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego określił K.P. decyzjami z dnia 30 czerwca 2015 r. nr [...], nr [...], nr [...] wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące: luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień 2010 r. w łącznej kwocie [...] zł. Termin płatności upływał odpowiednio za ww. miesiące z dniem 25 marca 2010 r., 26 kwietnia 2010 r., 25 maja 2010 r., 25 czerwca 2010 r., 25 lipca 2010 r., 27 września 2010 r. i 25 października 2010 r. Stosownie do treści art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zatem bieg pięcioletniego terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za ww. miesiące upływał z dniem 31 grudnia 2015 r. Zasadnie więc przyjęto, że zachodzi przesłanka do wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznych decyzji, określona w art. 239b § 1 pkt 4 O.p.. Zgodnie z obowiązującą w postępowaniu podatkowym zasadą, wyrażoną w art. 239a ustawy O.p., decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Podstawą nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest zaistnienie łącznie dwóch przesłanek. Po pierwsze, musi zostać spełniony jeden z warunków wymienionych w art. 239b § 1 pkt 1-4 ustawy O.p.. Po drugie, musi być spełniona przesłanka z art. 239b § 2 ustawy O.p.. Sąd podzielił stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, iż wyprawie ziścił się warunek z art. 239b § 1 pkt 4 ustawy O.p., a mianowicie okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego był krótszy niż 3 miesiące. Zdaniem Sądu spełniona została również druga przesłanka: przepisu art. 239b § 2 ustawy O.p.. Zgodnie z art. 23 9b § 2 ustawy przepis § 1 tego artykułu stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Przepis ten należy odczytywać łącznie z przesłankami z art. 239b § 1 ustawy O.p.. Jeśli w sprawie zaistniała przesłanka z art. 239b § 1 pkt 1 ustawy, gdyż organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych, to wymagane przez art. 239b § 2 ustawy uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane polega na tym, że organ podatkowy musi wykazać, iż istnienie powyższej okoliczności w postaci toczącego się postępowania egzekucyjnego uniemożliwi wykonanie zobowiązania podatkowego z decyzji nieostatecznej. Identycznie w sytuacji, gdy zaistnieje przesłanka polegająca na tym, że strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia (art. 239b § 1 pkt 2 ustaw O.p.), obowiązkiem organu podatkowego będzie uprawdopodobnienie, że ta okoliczność uniemożliwi wykonanie zobowiązania podatkowego. Również w sytuacji, gdy organ wykaże, że strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości (art. 239b § 1 pkt 3 ustawy O.p., musi także uprawdopodobnić, że owe zbywanie majątku uniemożliwi realizację obowiązku nałożonego decyzją organu pierwszej instancji. Przesłanki z art. 239b § 2 ww. ustawy nie można zatem odczytywać w oderwaniu od treści normatywnej art. 239b §1. W związku z tym, jeśli okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące (art. 239 § 1 pkt 4 ustawy O.p.), to uprawdopodobnienie przesłanki przewidzianej w art. 239b § 2 polega na wykazaniu, że zachodzą takie okoliczności faktyczne, które potwierdzają, że z tego powodu zobowiązanie podatkowe z decyzji nie zostanie wykonane. W tym zakresie bez znaczenia są wszystkie te okoliczności odnoszące się do sytuacji majątkowej, czy też działań podatnika w stosunku do jego majątku. Okoliczności te mogłyby mieć wyłącznie znaczenie w przypadku zaistnienia pozostałych przesłanek z art. 239b § 1 pkt 1-3 ustawy O.p.. Odmienna wykładnia analizowanego przepisu przekreślałaby znaczenie przesłanki z art. 239b § 1 pkt 4 ustawy. Skoro do upływu terminu przedawnienia pozostał bardzo krótki okres, przez ustawodawcę wyznaczony na czas krótszy, niż 3 miesiące, to w aspekcie prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania podatkowego nie mają żadnego znaczenia okoliczności faktyczne dotyczące wielkości majątku podatnika, jego zasobów finansowych, czy dotychczasowej postawy w zakresie uiszczania danin publicznoprawnych. Nawet przy bardzo dużym majątku, przekraczającym wielokrotnie wartość zobowiązań podatkowych określonych w decyzji organu pierwszej instancji, zobowiązanie to nie zostanie bowiem wykonane bez nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, albowiem wygaśnie na skutek przedawnienia (takie samo stanowisko zaprezentował NSA np. w wyrokach z dnia 3 lipca 2013 r., I FSK 1307/12 oraz z dnia 13 grudnia 2013 r., I FSK 1807/12, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Z akt sprawy wynika ponadto, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia toczyły się wobec Pana K.P. postępowania egzekucyjne prowadzone przez Komorników Sądowych przy Sądzie Rejonowym na wniosek wierzycieli ("A" B. i L.S. sp. j., na podstawie [...] oraz M.K., na podstawie [...]). Z przedłożonych przy zażaleniu dowodów wpłat za ww. wierzytelności wynikało, iż wykazane wpłaty nie pokrywają w całości wykazanych w tytułach wykonawczych należności. W przedmiotowej sprawie zaistniała także przesłanka określona w 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, gdyż z zebranego w sprawie materiału dowodowego bezsprzecznie wynikało - na dzień wydania ww. postanowienia z dnia 2 listopada 2015 r. nr [...] - wobec strony toczyły się postępowania egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych, niż wynikające z decyzji organu pierwszej instancji z dnia 30 czerwca 2015 r.. Wbrew zarzutom podniesionym w skardze w niniejszej sprawie wystąpiły także okoliczności określone w art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. Z akt wynika, że pełnomocnik skarżącego nie zgadzając się z ustaleniami wynikającymi z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, dotyczącymi wysokości zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług (objętych niniejszym postępowaniem) złożył odwołania. Wniesienie odwołań wstrzymało możliwość dochodzenia tych należności w drodze egzekucji, a zobowiązania za miesiące: luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, sierpień i wrzesień 2010 r. przedawniłyby się z końcem 2015 r.. Jednocześnie wskazać należy, że podatnik nie uregulował niniejszych zobowiązań podatkowych ani w ustawowym terminie, ani wówczas, gdy otrzymał kwestionowane odwołaniami decyzje. W ocenie Sądu okoliczność braku wykonania w przewidzianym prawem terminie płatności zobowiązania oraz po otrzymaniu decyzji wymiarowej mogło rodzić przypuszczenie, że przed upływem terminu przedawnienia zobowiązanie to nie zostanie wykonane. Reasumując, Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia art. 239b § 2 O.p., gdyż powołana okoliczność, jaką jest trzymiesięczny okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, w sytuacji gdy wniesiono odwołanie od decyzji wymiarowej, jest wystarczającą i obiektywną okolicznością do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności tej decyzji. W kontekście powyższego nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty naruszenia przez organ podatkowy art. 121 § 1 i art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa. W zaskarżonym bowiem rozstrzygnięciu w ocenie Sądu wywiedziono prawidłowe wnioski, wyjaśniając przy tym zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy organy podatkowe, zgodnie z zasadą przekonywania strony. W przedmiotowej sprawie nie naruszono też art. 187 § 1 ustawy, bowiem podjęte zostały wszelkie niezbędne, wymagane prawem działania, w celu wyczerpującego rozpatrzenia stanu faktycznego. Odnośnie zaś zarzutu dotyczącego prowadzonego przez organ postępowania odwoławczego od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego zadnia 30 czerwca 2015 r. uznać należy, że na zasadność nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności nie ma wpływu czas prowadzonego przez organ postępowania podatkowego, a jedynie przesłanki określone w art. 239b § 1 pkt 1 i 4 Ordynacji podatkowej. Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny działając w trybie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną (art. 151 p.p.s.a.). DSz