I SA/Gd 590/18
WyrokWSA w Gdańsku2018-12-18
Skład orzekający: Alicja Stępień, Małgorzata Gorzeń, Sławomir Kozik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego, w tym dotyczące wykonania, wygaśnięcia, przedawnienia, braku wymagalności obowiązku, niedopuszczalności egzekucji lub zastosowanych środków egzekucyjnych, zostały prawidłowo rozpatrzone przez organy administracji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty podniesione przez skarżących w sprawie postępowania egzekucyjnego nie są zasadne. W szczególności, sąd stwierdził, że obowiązek podatkowy nie uległ przedawnieniu, a środki egzekucyjne zastosowane przez organ były dopuszczalne i nie nadmiernie uciążliwe. Sąd podzielił stanowisko organów administracji co do większości zarzutów, uznając je za niezasadne, z wyjątkiem częściowego uwzględnienia zarzutu nieistnienia obowiązku w zakresie naliczonych odsetek.Stan faktyczny
Skarżący K. K. i A. K. wnieśli zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 rok. Zarzuty obejmowały m.in. wykonanie, wygaśnięcie, przedawnienie obowiązku, brak wymagalności, niedopuszczalność egzekucji i zastosowanych środków. Organy administracji (Naczelnik Urzędu Skarbowego i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej) rozpatrywały te zarzuty w kilku instancjach, częściowo uwzględniając zarzut nieistnienia obowiązku w zakresie odsetek. Skarżący zaskarżyli ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Sławomir Kozik, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2018 r. sprawy ze skarg K. K. i A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 4 kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanych - K. i A. K. na podstawie wystawionych przez wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] w dniu 16 marca 2017 r. tytułów wykonawczych o numerach: [...] i [...], obejmujących należność z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2011.
Podstawę prawną dochodzonego obowiązku stanowiła decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia 31 stycznia 2017 r., nr [...], którą uchylono w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 14 lipca 2016 r., nr [...] i orzeczono, że należne zobowiązanie K. i A. K. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok wynosi 35.992,00 zł (wcześniej: 36.113,00 zł). Odpisy ww. tytułów wykonawczych wraz z odpisem zawiadomienia z dnia 12 kwietnia 2017 r. nr [...] oraz z dnia 13 kwietnia 2017 r. nr [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w "A" S.A., zostały doręczone odpowiednio: K. K. oraz A. K. w dniu 28 kwietnia 2017 r..
Pismami z dnia 4 maja 2017 r. A. K. oraz K. K. wnieśli - z zachowaniem ustawowego terminu - zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułów wykonawczych wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu ostatecznego rozpatrzenia zarzutów. Jako podstawę zarzutów strona wskazała:
1) wykonanie, wygaśnięcie, nieistnienie, przedawnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.),
2) brak wymagalności obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 ww. ustawy),
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w [...] nr [...] z dnia 31 stycznia 2017 r. (art. 33 § 1 pkt 3 ww. ustawy),
4) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 6 ww. ustawy),
5) niedopuszczalność zastosowanych środków egzekucyjnych, w szczególności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w "A" S.A., dokonanego na podstawie zawiadomień: z dnia 12 kwietnia 2017 r., nr [...] oraz z dnia 13 kwietnia 2017 r., nr [...] (art. 33 § 1 pkt 6 ww. ustawy),
6) zastosowanie zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych (art. 33 § 1 pkt 8 ww. ustawy),
7) niespełnienie przez przedmiotowe tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 10 ww. ustawy).
W związku z powyższym, postanowieniami z dnia 18 maja 2017 r., nr [...] oraz nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku A. K. i K. K. na podstawie ww. tytułów wykonawczych i pismami z dnia 18 maja 2017 r. nr [...] i nr [...] zwrócił się do wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonych przez zobowiązanych zarzutów.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] w postanowieniu z dnia 12 lipca 2017 r., nr [...] doręczonym w dniu 24 lipca 2017 r. zajął stanowisko w sprawie zgłoszonych zarzutów przez zobowiązanych i uznał zarzut nieistnienia obowiązku objętego ww. tytułami wykonawczymi w części za zasadny - w zakresie naliczonych w okresie od 24 sierpnia 2016 r. do 2 września 2016 r. odsetek (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Pozostałe zarzuty - zgłoszone przez zobowiązanych - wierzyciel uznał za niezasadne.
Pismami z dnia 25 lipca 2017 r. A. K. oraz K. K. złożyli w ustawowym terminie zażalenie na przedmiotowe rozstrzygnięcie, wnosząc o jego uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uznanie za uzasadnione wszystkich zgłoszonych w sprawie zarzutów. Przedmiotowemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucili naruszenie:
- art. 34 § 1 w związku z art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 6, 8 i 10 u.p.e.a.;
- art. 62, art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w związku z art. 18, art. 34 § 1 w związku z art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3,6, 8 i 10 u.p.e.a.,
poprzez niewłaściwe ich zastosowanie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym, postanowieniem z dnia 1 września 2017 r., [...] uchylił zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Postanowieniem z dnia 5 września 2017 r., nr [...] sprostowano treść pouczenia, dotyczącego prawa zaskarżenia, zawartego w postanowieniu z dnia 1 września 2017 r..
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem nr [...] z dnia 3 listopada 2017 r. (doręczonym w dniu 16 listopada 2017 r.) wydanym na podstawie art. 123 K.p.a. oraz art. 34 § 1 w związku z art. 18 u.p.e.a. - zajął stanowisko w sprawie zgłoszonych przez zobowiązanych zarzutów dotyczących prowadzenia ww. postępowania egzekucyjnego uznając:
- zarzut wykonania, wygaśnięcia, przedawnienia obowiązków objętych tytułami wykonawczymi za niezasadny (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.);
- zarzut nieistnienia obowiązku objętego ww. tytułami wykonawczymi w części za zasadny - w zakresie naliczonych w okresie od 30 października 2016 r. do 15 lutego 2017 r. odsetek (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), a w pozostałym zakresie zarzut nieistnienia obowiązku za niezasadny;
- zarzut braku wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi za niezasadny (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.);
- zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w [...] nr [...] z dnia 31 stycznia 2017 r. za niezasadny (art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a.);
- zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych za niezasadny (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.);
- zarzut niedopuszczalności zastosowanych środków egzekucyjnych w szczególności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego K. K. w "A" S.A., dokonanego na podstawie zawiadomienia z dnia 12 kwietnia 2017 r. nr [...] oraz zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego;
- zarzut niespełnienia przez wystawione tytuły wykonawcze wymogów wynikających z art. 27 u.p.e.a. za niezasadny (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.).
Pismami z dnia 22 listopada 2017 r. (złożonymi osobiście w siedzibie Urzędu Skarbowego w [...] w dniu 23 listopada 2017 r.) A. K. oraz K. K. wnieśli w ustawowym terminie zażalenie na przedmiotowe rozstrzygnięcie, żądając jego uchylenia w całości i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez uznanie za uzasadnione wszystkich zgłoszonych w sprawie zarzutów.
Przedmiotowemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucili naruszenie:
- art. 34 § 1 w związku z art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 6 i 10 u.p.e.a.;
- art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w związku z art. 18, art. 34 § 1 w związku z art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 4, 5, 6 i 10 u.p.e.a..
Po rozpoznaniu sprawy, w postępowaniu zażaleniowym, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia 2 stycznia 2018 r., nr [...]:
- uchylił zaskarżone postanowienie w części, w której uznano zarzut nieistnienia obowiązku w zakresie naliczonych za okres od 30 października 2016 r. do 15 lutego 2017 r. odsetek od należności głównej)za uzasadniony, natomiast w pozostałym zakresie jako nieuzasadniony i orzekł o uznaniu za zasadny zarzut nieistnienia obowiązku określonego w zakresie naliczonych za okres od 30 października 2016 r. do 15 lutego 2017 r. oraz od 23 sierpnia 2016 r. do 24 sierpnia 2016 r. odsetek od należności głównej za uzasadniony, natomiast w pozostałym zakresie jako nieuzasadniony;
- utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy w pozostałym zakresie.
Po otrzymaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela, organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] (organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania zobowiązanych) wydał w dniu 31 stycznia 2018 r. postanowienie nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułów wykonawczych uznając:
1) zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) w zakresie odsetek naliczonych za okres od 30 października 2016 r. do 15 lutego 2017 r. oraz od 23 sierpnia 2016 r. do 24 sierpnia 2016 r. od należności głównej za uzasadniony, natomiast w pozostałym zakresie za nieuzasadniony,
2) zarzut wykonania, wygaśnięcia oraz przedawnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) za nieuzasadniony,
3) zarzut braku wymagalności obowiązku objętego ww. tytułami wykonawczymi (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) za nieuzasadniony,
4) zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 31 stycznia 2017 r., nr [...] za nieuzasadniony,
5) zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) na podstawie ww. tytułów wykonawczych za nieuzasadniony,
6) zarzut niedopuszczalności zastosowanych środków egzekucyjnych (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.), w szczególności: zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego K. K. w "A" S.A. na podstawie zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 12 kwietnia 2017 r., nr [...], zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego A. K. w "A" S.A. na podstawie zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 13 kwietnia 2017 r., nr [...] za nieuzasadniony,
7) zarzut zastosowania zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a) za nieuzasadniony,
8) zarzut niespełnienia przez ww. tytuły wykonawcze wymogów wynikających z art. 27 (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.) za nieuzasadniony.
Ww. postanowienie doręczono zobowiązanym w dniu 12 lutego 2018 r..
Nie zgadzając się z przedmiotowym postanowieniem A. K. i K. K. pismami z dnia 19 lutego 2018 r. złożyli w przewidzianym prawem terminie zażalenie, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie w całości wszystkich zgłoszonych w sprawie zarzutów. Przedmiotowemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucili naruszenie:
1) art. 34 § 1, § 4, § 5 w związku z art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 6, 8 i 10 u.p.e.a.;
2) art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w związku z art. 18, art. 34 § 1, § 4, § 5 i art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 6, 8 i 10 u.p.e.a;
poprzez niewłaściwe ich zastosowanie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] - po rozpoznaniu sprawy w dniu 4 kwietnia 2018 r., w postępowaniu zażaleniowym postanowił:
1) uchylić zaskarżone postanowienie w części dotyczącej uznania zarzutu nieistnienia obowiązku w zakresie naliczonych za okres od 30 października 2016 r. do 15 lutego 2017 r. oraz od 23 sierpnia 2016 r. do 24 sierpnia 2016 r. odsetek od należności głównej za uzasadniony i w tym zakresie orzec o uznaniu zarzutu nieistnienia obowiązku w zakresie naliczonych za okres od 30 października 2016 r. do 15 lutego 2017 r. oraz od 23 sierpnia 2016 r. do 24 sierpnia 2016 r. odsetek od należności głównej za uzasadniony oraz umorzyć w części postępowanie egzekucyjne w tym zakresie;
2) w pozostałym zakresie utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
W ocenie organu, w zaskarżonym przez stronę postanowieniu Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] dokonał prawidłowego rozstrzygnięcia w kwestii wniesionych przez zobowiązanych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych.
Jednakże orzekając o zasadności zarzutu nieistnienia obowiązku w zakresie naliczonych za okres od 30 października 2016 r. do 15 lutego 2017 r. oraz od 23 sierpnia 2016 r. do 24 sierpnia 2016 r. odsetek od należności głównej za uzasadniony, winien zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a obligatoryjnie orzec o umorzeniu w tej części postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 16 marca 2017 r. o numerach: [...] i [...].
Brak wyraźnego rozstrzygnięcia w tym zakresie, powoduje, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] dopuścił się poważnego błędu proceduralnego, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia w tej części i orzeczenie co do istoty.
Przystępując do oceny postawionych w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 6, 8 i 10 u.p.e.a. zarzutów, organ stwierdził ich niezasadność odnosząc się w uzasadnieniu do poszczególnych kwestii.
Osobnymi pismami z dnia 23 maja 2018 r. o takiej samej treści A. K. i K. K. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], wnosząc o:
- uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji;
- zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
Przedmiotowemu postanowieniu oraz poprzedzającemu je postanowieniu skarżący zarzucają naruszenie przepisów postępowania, które mają istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 KPA w związku z art. 18 u.p.e.a.;
- art. 34 § 1, § 4, § 5 w związku z art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 6, 8 i 10 u.p.e.a.;
- art. 124 § 1 i § 2 KPA w związku z art. 18, art. 34 § 1, § 4, § 5 w związku z art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 6, 8 i 10 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie.
Organ wniósł o oddalenie obu skarg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zarzuty podniesione przez skarżących nie są zasadne.
Należy przypomnieć, że A. K. i K. K. wnieśli zarzuty do postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 16 marca 2017 r. o numerach: [...] oraz [...] powołując się na przesłanki wymienione w art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 6, 8 i 10 u.p.e.a., tj. na przesłankę nieistnienia, wykonania, wygaśnięcia, przedawnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej zastosowanych środków egzekucyjnych, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz niespełnienia przez tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a..
Oceniając postawiony w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. zarzut nieistnienia obowiązku, w związku z wykazaniem w ww. tytułach wykonawczych zawyżonej kwoty odsetek za zwłokę bez uwzględnienia okresów zawieszenia naliczania odsetek w oparciu o art. 54 § 1 pkt 3 i pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018, poz. 800 z późn. zm.) powtórzyć należy za organem egzekucyjnym, iż zgodnie z art. 53 § 1 ustawy zasadą jest naliczanie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, zatem odstąpienie od naliczania odsetek możliwe jest jedynie w przypadkach określonych w art. 54 Ordynacji podatkowej.
W myśl art. 54 § 1 pkt 3 ww. ustawy, odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 § 3, do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, jeżeli decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie, o którym mowa w art. 139 § 3. Jak stanowi zaś ten przepis, załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona pożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy - nie później niż w ciągu 3 miesięcy. Natomiast art. 139 § 4 Ordynacji podatkowej stanowi, że do terminów określonych w § 1-3 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
W myśl zaś art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Stosownie do art. 54 § 2 ww. ustawy, przepisu § 1 pkt 3 i 7 nie stosuje się, jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu.
Z akt sprawy wynika, że przepis art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, nie wystąpiły bowiem przesłanki w nim wymienione. Wszczęcie postępowania przed organem pierwszej instancji nastąpiło w dniu 4 maja 2016 r. i zostało zakończone dnia 2 sierpnia 2016 r. poprzez doręczenie A. K. oraz dnia 4 sierpnia 2016 r. poprzez doręczenie pełnomocnikowi K. K. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 14 lipca 2016 r. nr [...], a więc w terminie 3 miesięcy licząc od dnia wszczęcia postępowania podatkowego.
Zarzut nieistnienia obowiązku w związku z wykazaniem w ww. tytułach wykonawczych zawyżonej kwoty odsetek jest natomiast uzasadniony w części dotyczącej nieuwzględnienia przerwy w naliczaniu odsetek, przewidzianej w art. 54 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej (tj. za okres przewlekle prowadzonego postępowania odwoławczego), co zostało uwzględnione w zaskarżonym postanowieniu.
Z analizy sprawy wynika, że przedłużenie postępowania odwoławczego nastąpiło z przyczyn zależnych od organu drugiej instancji. Postępowanie podatkowe przed organem drugiej instancji rozpoczęło się w dniu wpływu do Izby Skarbowej w [...] odwołania wraz z aktami sprawy, tj. w dniu 29 sierpnia 2016 r. i zostało zakończone wydaniem w dniu 31 stycznia 2017 r. decyzji nr [...], doręczonej pełnomocnikowi K. K. w dniu 15 lutego 2017 r., natomiast A. K. w dniu 14 lutego 2017 r..
Wydanie decyzji nastąpiło zatem z przekroczeniem terminu określonego w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej, tj. po upływie dwóch miesięcy (wobec braku wniosku o przeprowadzenie rozprawy) od daty wpływu odwołania do organu odwoławczego.
W konsekwencji powyższego, zarzut nieistnienia obowiązku, objętego ww. tytułami wykonawczymi w części naliczonych za okres od dnia 30 października 2016 r. do dnia 15 lutego 2017 r. odsetek za zwłokę od należności głównej, że prawidłowo został uznany za uzasadniony.
Jak wskazano, w sprawie wystąpiła również przesłanka uzasadniająca zastosowanie przepisu art. 54 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 54 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 227 § 1, do dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy.
W myśl natomiast art. 227 § 1 tej ustawy, organ podatkowy, do którego wpłynęło odwołanie, przekazuje je wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania odwołania, chyba że w tym terminie wyda decyzję na podstawie art. 226.
W niniejszej sprawie, termin do przekazania odwołania z dnia 8 sierpnia 2016 r. (data wpływu do Urzędu: 9 sierpnia 2016 r.) i z dnia 16 sierpnia 2016 r. złożonego przez A. K. oraz pełnomocnika K. K. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 14 lipca 2016 r. nr [...] upłynął z dniem 23 sierpnia 2016 r..
Zważywszy, że odwołanie to zostało przekazane za pośrednictwem operatora pocztowego dopiero w dniu 24 sierpnia 2016 r. (błędnie podano rok 2017), a więc o jeden dzień za późno, to ziściła się przesłanka z art. 54 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Prawidłowo uznano zatem, że odsetki za zwłokę od należności podatkowej objętej przedmiotowymi tytułami wykonawczymi nie powinny być naliczane również za okres od dnia 23 sierpnia 2016 r. do dnia 24 sierpnia 2016 r..
Mając powyższe na uwadze, postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...] i nr [...], w części w jakiej uznano za uzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku w zakresie naliczonych za okres od 30 października 2016 r. do 15 lutego 2017 r. oraz od 23 sierpnia 2016 r. do 24 sierpnia 2016 r. odsetek od należności głównej, podlegał umorzeniu. Sąd uznał, że brak jest jakichkolwiek podstaw aby uznać podniesiony powyższy zarzut w większym, niż orzeczono, zakresie.
Odnosząc się do zarzutu wykonania obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) objętego tytułami wykonawczymi, należy stwierdzić, że z akt sprawy nie wynika, aby na dzień wystawienia tych dokumentów, egzekwowany obowiązek został wykonany. Strona również nie przedłożyła dowodów na jego wykonanie.
Obowiązek zapłaty należności nie został dobrowolnie wykonany, wyegzekwowany, jak również nie uległ wygaśnięciu w rozumieniu art. 59 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, ani przedawnieniu Termin płatności podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 rok - zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 200 z późn. zm.) - upływał z dniem 30 kwietnia 2012 r..
Oznacza to, że bieg pięcioletniego terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok - stosownie do postanowień art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej - rozpoczął się z dniem 1 stycznia 2013 r. (a więc pierwszego dnia następującego po roku, w którym upłynął termin płatności podatku) i upływał z dniem 31 grudnia 2017 r..
W niniejszej sprawie, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok uległ zawieszeniu w dniu 23 lutego 2017 r., w związku ze łożeniem w tej dacie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję wymiarową Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia 31 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie tego podatku.
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą zobowiązania (art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej).
Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności (art. 70 § 7 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 569/17 oddalający skargę wniesioną na decyzję organu nie jest prawomocny.
W świetle powyższego, zarzut wykonania, wygaśnięcia oraz przedawnienia obowiązku, oparty na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. również więc został prawidłowo oceniony w zaskarżonym postanowieniu.
W kwestii zgłoszonego - na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. - zarzutu braku wymagalności obowiązku z uwagi na nierozpoznanie skargi na decyzję ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia 31 stycznia 2017 r., należy zauważyć, iż obowiązek wynikający z decyzji (postanowienia) staje się wymagalny w dwóch sytuacjach: jeżeli decyzja (postanowienie), którą został nałożony, stała się ostateczna i nie doszło do wstrzymania jej wykonania (art. 239e Ordynacji podatkowej) albo jeżeli decyzja, którą obowiązek został nałożony, wprawdzie nie jest ostateczna, ale nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności lub jest natychmiast wykonalna z mocy prawa. O braku wymagalności obowiązku decydują takie okoliczności jak odroczenie terminu wykonania obowiązku, czy rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych. Przepis używa także sformułowania brak wymagalności obowiązku z innego powodu. Usytuowanie tego zapisu w art. 33 § 1 pkt 2 ww. ustawy wskazuje, że podstawą zarzutu mogą być też inne zdarzenia, które powodują, że zobowiązanie nie może być egzekwowane. Niewątpliwie muszą one mieć charakter tego rodzaju, co wymienione w tym przepisie, czyli należeć będą do tych okoliczności takie zdarzenia, jak wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W rozpatrywanej sprawie taka okoliczność nie miała miejsca. Z akt sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 31 maja 2017 r. w sprawie o sygn. I SA/Gd 569/17 odmówił wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w [...] nr [...] z dnia 31 stycznia 2017 r., będącej podstawą wystawienia kwestionowanych tytułów wykonawczych.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 listopada 2017 r. o sygn. akt II FZ 625/17, oddalił zażalenia strony wniesione na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Wcześniej natomiast postanowieniami: nr [...] i nr [...] z dnia 17 marca 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] odmówił odpowiednio: A. K. oraz K. K. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Ponadto z akt wynika, że zainicjowane wnioskiem z dnia 3 lutego 2017 r. złożonym przez K. K. w sprawie rozłożenia na raty zapłaty zaległości m.in. w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2011 r. zostało zgodnie z wnioskiem strony zawieszone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2017 r..
Sąd również stwierdza, że prawidłowo wskazano, iż nie zasługuje na uznanie zarzut skarżących, oparty na podstawie art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a., tj. zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji. Zarówno w tytule wykonawczym nr [...], jak i nr [...] z dnia 16 marca 2017 r., w części E poz. 3-5 jako podstawę prawną obowiązku wierzyciel wskazał usta ww. decyzję z dnia 31 stycznia 2016 r., nr [...]. W części E1 tytułu wykonawczego nr [...] wskazano kwotę należności głównej - 10.450,00 zł, zaś tytułu wykonawczego nr [...] - 6.986,00 zł.
W tej bowiem kwocie obowiązek istniał na dzień wystawienia tytułu wykonawczego. Kwota należności głównej, objęta tytułem wykonawczym nr [...] w wysokości 6.986,00 zł, stanowiła różnicę pomiędzy kwotą wpłaconych zaliczek na podatek dochodowy w wysokości 29.006,00 zł, a kwotą określoną w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w [...] nr [...] z dnia 31 stycznia 2017 r. (35.992,00 zł). Natomiast kwota należności głównej w wysokości 10.450,00 zł, wskazana w tytule wykonawczym nr [...] stanowiła kwotę zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok, dokonanej w dniu 11 kwietnia 2012 r..
Wobec powyższego zasadnie uznano, że zarzut z art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a., nie zasługuje na uwzględnienie.
Kolejno, dokonując oceny podniesionego przez zobowiązanych - w oparciu o art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. - zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz zastosowanego środka egzekucyjnego, Sąd w pełni podziela stanowisko zawarte w skarżonym postanowieniu, stwierdzając, iż zarzuty skarżących nie zasługują na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie egzekwowany obowiązek (zaległość podatkowa w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r.) jak wyżej wskazano, wynika z ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia 31 stycznia 2017 r..
Postanowieniem z dnia 31 maja 2017 r. w sprawie o sygn. I SA/Gd 569/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji. Stosownie do postanowień art. 239e ustawy Ordynacja podatkowa, przedmiotowa decyzja podlega zatem wykonaniu.
Tytuły wykonawcze nr [...] i nr [...] z dnia 16 marca 2017 r. spełniają również wymogi określone prawem, co jest przedmiotem badania w zakresie zgłoszonego przez zobowiązanych zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.
W niniejszej sprawie nie wystąpiły również przesłanki podmiotowe niedopuszczalności egzekucji, bowiem naczelnik urzędu skarbowego jest organem uprawnionym do dochodzenia tego obowiązku na drodze przymusu administracyjnego, a K. K. i A. K. są osobami zobowiązanymi, co do których zastosowanie mają przepisy u.p.e.a.
Należy w tym miejscu zauważyć, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], który wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanych, przesłał akta sprawy Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w [...], zgodnie z miejscem zamieszkania strony.
W odniesieniu do zarzutu niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego ustawodawca w treści art. 1a pkt 12 u.p.e.a. wskazał środki egzekucyjne, które należy stosować przy egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Wobec powyższego, organ egzekucyjny wystawiając w dniu 12 kwietnia 2017 r. zawiadomienie nr [...] oraz w dniu 13 kwietnia 2017 r. zawiadomienie nr [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w "A" S.A., zastosował zgodnie z art. 7 § 1 u.p.e.a. przewidziane prawem środki egzekucyjne.
W niniejszej sprawie nie zaistniały również przesłanki określone w art. 7 § 3 u.p.e.a., który stanowi, że stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy.
Przechodząc z kolei do oceny zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.), Sąd przypomina, iż w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym obowiązują zasada prawnego obowiązku prowadzenia egzekucji, zasada racjonalnego działania, zasada stosowania środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie, zasada celowości.
Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
Zasada ta rządzi wyborem konkretnego środka egzekucyjnego. W przypadku, gdy istnieje możliwość wyboru spośród kilku środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku, należy zastosować te, które są najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Należy jednak zaznaczyć, że zastosowanie środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego będzie mogło mieć miejsce jedynie wówczas, gdy w ogóle istnieje wybór w tym zakresie.
W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny, w trakcie toczącego się do majątku A. i B. K. K. postępowania egzekucyjnego, zastosował środki egzekucyjne w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w "A" S.A. - na podstawie zawiadomień Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 12 kwietnia 2017 r., nr [...] oraz z dnia 13 kwietnia 2017 r., nr [...].
Uznaje się w orzecznictwie, iż zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego w świetle przepisów ustawy o postępowania egzekucyjnym w administracji stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych.
Ponadto skarżący w toku postępowania nie wskazali żadnego alternatywnego składnika majątkowego, do którego można by skierować egzekucję administracyjną, a który byłby jednocześnie środkiem o mniejszej uciążliwości dla strony. Skarżący nie przedstawili również żadnej argumentacji oraz dowodów na poparcie twierdzenia o zastosowaniu wobec nich środka egzekucyjnego o nadmiernej uciążliwości. Tym samym nie ma podstaw, by zastosowany środek uznać za zbyt uciążliwy i odstąpić od jego stosowania.
Również w kwestii zgłoszonego przez zobowiązanych - na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. - zarzutu niespełnienia przez tytuły wykonawcze z dnia 16 marca 2017 r. o numerach: [...] i [...] wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., poprzez określenie nieprawidłowej treści podlegającego egzekucji obowiązku oraz błędnej wysokości zaległości podatkowej i odsetek - Sąd wskazuje prawidłowość rozstrzygnięcia organu.
Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., tytuł wykonawczy zawiera treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek.
W niniejszej sprawie, tytuły wykonawcze spełniają wszystkie wymogi wynikające z art. 27 u.p.e.a., w tym również - wbrew stanowisku strony - prawidłowo określono w nich podstawę prawną obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej i stawkę odsetek.
Analiza zaskarżonego postanowienia prowadzi także, w ocenie Sądu do wniosku, że spełnia ono wymogi określone w art. 124 § 1 i 2 k.p.a., stąd i ten zarzut obu skarg uznano za niezasadny.
Reasumując, Sąd uznał, że zastrzeżenia skarżących do postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 4 kwietnia 2018 r. są niezasadne, ponieważ akt ten nie narusza prawa.
W tej sytuacji na podstawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło