I SA/Gd 617/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 1 czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zawieszenia postępowania postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. W dniu 17 lipca 2020 r. organ administracji przekazał do tutejszego Sądu skargę "A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: "Spółka") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 1 czerwca 2020 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zawieszenia postępowania. W skardze zawarto wniosek o zawieszenie postępowania z urzędu w związku z utratą przez przedstawiciela ustawowego Spółki zdolności procesowej. Zarządzeniem z dnia 18 września 2020 r., doręczonym w dniu 28 września 2020 r., zobowiązano pełnomocnika Spółki do uzupełnienia braków w składzie jej organów upoważnionych do jej reprezentowania poprzez powołanie członka (członków) zarządu zgodnie z umową spółki oraz do przedłożenia dokumentów potwierdzających fakt powołania członka (członków) zarządu, w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi, stosownie do art. 58 § 1 pkt 5 i § 2 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) - dalej: "P.p.s.a.". W odpowiedzi pełnomocnik Spółki przesłał do tutejszego Sądu pismo zatytułowane "wniosek o podjęcie czynności z urzędu", skierowane do Sądu Rejonowego [...] Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego. W piśmie tym pełnomocnik Spółki wniósł o podjęcie z urzędu przez Sąd Rejonowy [...]Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego stosownych czynności zmierzających do spełnienia żądania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony (art. 58 § 2 P.p.s.a.). Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie stroną skarżącą jest spółka kapitałowa, czyli osoba prawna. W przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością organem prowadzącym sprawy spółki i reprezentującym ją na zewnątrz jest zarząd, co wynika z art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 505 z późn. zm.). W momencie wnoszenia skargi do tutejszego Sądu Spółka nie posiadała organu uprawniającego ją do działania w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a skarga została wniesiona przez pełnomocnika, który został prawidłowo umocowany do działania w imieniu Spółki. Zgodnie z art. 28 § 1 P.p.s.a. osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy lub osoby uprawnione do działania w ich imieniu, przy czym organ lub osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 P.p.s.a.). W myśl art. 38 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r., poz. 1145 z późn. zm.) osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie. Zgodnie z wywodzoną z tego przepisu teorią organów, akceptowaną powszechnie w judykaturze i doktrynie, osoba prawna ma zdolność prawną i odpowiadającą jej na gruncie prawa procesowego zdolność sądową oraz pełną zdolność do czynności prawnych i będącą jej odzwierciedleniem procesowym zdolność procesową, a czynności prawne i procesowe dokonywane przez występujące w roli organu (organów) tego podmiotu osoby fizyczne są działaniami samej osoby prawnej. Jeżeli osoba ta nie posiada organu powołanego do jej reprezentowania, to pomimo posiadania zdolności sądowej nie może ujawnić swojej woli i podejmować czynności prawnych lub procesowych, nawet jeżeli posiada należycie umocowanego pełnomocnika ustanowionego przed utratą organu powołanego do jej reprezentowania, czy też prokurenta (por. wyrok SN z dnia 7 listopada 2006 r. sygn. akt I CSK 224/06, LEX nr 276251; postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 30 maja 2014 r. sygn. akt III SA/Gd 161/14, LEX nr 1471519; postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2017 r. sygn. akt I FSK 1187/16, LEX nr 2301898). Z kolei w piśmiennictwie przyjmuje się, że braki w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą mogą powodować różne skutki w zależności od momentu ich ujawnienia. Braki istniejące w chwili wnoszenia skargi skutkują odrzuceniem skargi, a nie zawieszeniem postępowania (por.: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2008, s. 200-202 i 450; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 3, Wolters Kluwer, Warszawa 2009,s. 103-105 i 348; B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2009, s. 28). Jak wynika z akt sprawy, w chwili wnoszenia skargi zarząd Spółki był nieobsadzony. Taka sytuacja obligowała Sąd do wezwania pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braku w organie ją reprezentującym. Jak już wyżej bowiem wskazano - sąd odrzuca skargę wniesioną przez taki podmiot, jednakże odrzucenie to musi zostać poprzedzone wezwaniem do uzupełnienia wymienionego braku (art. 58 § 1 pkt 5 i § 2 P.p.s.a.). Do usunięcia tego braku pełnomocnik skarżącej został wezwany pismem z dnia 18 września 2020 r. W wezwaniu wyraźnie wskazano, jaki brak ma być usunięty, zakreślono w nim także trzymiesięczny termin na jego uzupełnienie oraz określono rygor niezachowania tego terminu. W zakreślonym przez Sąd terminie nie nadesłano uchwały stosownego organu Spółki konstytuującego jej zarząd, stąd też należało uznać, że pełnomocnik Spółki nie uczynił zadość żądaniu Sądu. Na marginesie należy wskazać, że z zawartej w art. 31 § 1 zd. 1 P.p.s.a. dyspozycji "sąd wyznaczy odpowiedni termin" wynika, iż przy wyznaczaniu terminu należy uwzględniać charakter braków i realny czas niezbędny do ich uzupełnienia. W ocenie Sądu, wyznaczony w wezwaniu z dnia 18 września 2020 r. trzymiesięczny termin był terminem realnym, aby przeprowadzić procedurę mającą na celu wyłonienie zarządu Spółki. Należy również zwrócić uwagę, że termin z art. 31 § 1 P.p.s.a. jest terminem sądowym i na wniosek pełnomocnika Spółki mógł on zostać przedłużony, jednakże wniosek taki w niniejszej sprawie nie został złożony. Aktywność pełnomocnika Spółki ograniczyła się do sporządzenia jednego pisma, w którym nałożony na pełnomocnika obowiązek niejako przerzucono na sąd powszechny, aby to właśnie ten sąd uczynił zadość żądaniu tutejszego Sądu z dnia 18 września 2020 r. A zatem, w dacie wniesienia skargi Spółka nie posiadała zarządu i brak ten - pomimo prawidłowego wezwania pełnomocnika Spółki do uzupełnienia braków w składzie organów upoważnionych do jej reprezentowania - nie został uzupełniony. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 3 P.p.s.a., odrzucił skargę. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd zwrócił stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi.