I SA/Gd 624/17
WyrokWSA w Gdańsku2017-07-04
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Marek Kraus, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, odmawiając podatnikowi prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, uznając faktury wystawione przez "B" A.K. za dokumentujące czynności niedokonane, a podatnika za posiadającego wiedzę o tym fakcie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, odmawiając prawa do odliczenia podatku naliczonego. Ustalono, że faktury wystawione przez "B" A.K. dokumentowały czynności niedokonane, a podatnik posiadał wiedzę o tym fakcie, co potwierdzono analizą zeznań świadków i wcześniejszymi orzeczeniami sądów. W związku z tym skarga została oddalona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Spółki "A" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, która odmówiła Spółce prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego za okres od stycznia do grudnia 2008 r. Organy uznały faktury wystawione przez "B" A.K. za dokumentujące czynności niedokonane, a Spółkę za posiadającą wiedzę o tym fakcie. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym ingerencję w prawo własności i bezpodstawne pozbawienie prawa do odliczenia VAT.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 lipca 2017 r. sprawy ze skargi "A" Spółka Jawna z siedzibą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...]2014 r., wydaną wobec "A" Spółka Jawna z siedzibą w G., przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2008 r.
Na podstawie postanowienia nr [...] z dnia [...] 2012 r. o wszczęciu postępowania kontrolnego oraz upoważnienia z dnia 20 sierpnia 2012 r. o tym samym numerze do przeprowadzenia postępowania kontrolnego, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wszczął i przeprowadził postępowanie kontrolne wobec "A" Spółka Jawna z siedzibą w G. w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008 r.
W prowadzonym postępowaniu organ I instancji dopuścił jako dowody materiały zgromadzone w postępowaniu kontrolnym prowadzonym przez Dyrektora UKS u podwykonawcy strony, tj. w "B" A.K., przesłuchał A.K. w charakterze świadka oraz K.P. w charakterze strony. W trakcie postępowania sporządzono również na podstawie art. 193 § 6 Ordynacji podatkowej protokół z badania ksiąg podatkowych Spółki.
W efekcie przeprowadzonego postępowania kontrolnego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w dniu [...] 2013 r. wydał decyzję, w której określił stronie w przedmiocie podatku od towarów i usług kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za wrzesień 2008 r. i kwoty zobowiązania za pozostałe miesiące 2008 r. w kwotach odmiennych od deklarowanych przez Podatnika w złożonych za przedmiotowe okresy deklaracjach VAT-7. Podstawą wydania decyzji było uznanie przez organ I instancji faktur wystawionych przez "B" A.K. na rzecz strony za faktury dokumentujące czynności niedokonane.
Po rozpatrzeniu wniesionego przez stronę odwołania od w/w decyzji, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] 2013 r. uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. W ocenie organu odwoławczego, Dyrektor UKS w wydanej decyzji nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że strona będąca odbiorcą spornych faktur wiedziała lub powinna była wiedzieć, że transakcje nimi udokumentowane wiązały się z przestępstwem popełnionym przez dostawcę usług lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu.
Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor UKS przeprowadził dowody z przesłuchań świadków, o które wnioskowała strona oraz dopuścił jako dowód protokoły przesłuchań świadków zgromadzone w sprawie karnej skarbowej prowadzonej w "C" spółka z. o.o.
Dyrektor Urzędu Kontroli decyzją z dnia [....] 2014 r. dokonał rozliczenia podatku od towarów i usług za okresy styczeń - grudzień 2008 r. w sposób odmienny od deklarowanego. W decyzji tej pozbawiono stronę prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony na podstawie art. 88 ust. 3 a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 ze zm.) uznając faktury wystawione przez "B" A.K., ul. [...] za faktury dokumentujące czynności niedokonane.
W toku postępowania ustalono, że A.K. w 2008 r. nie zatrudniał żadnych pracowników, a firma "D" spółka z o.o. z siedzibą W., która wg zeznań A.K. miała być faktycznym wykonawcą spornych usług, nigdy nie prowadziła rzeczywistej działalności gospodarczej i została stworzona jedynie w celu wprowadzania do obrotu fikcyjnych faktur. W ocenie organu prezes spółki musiał posiadać wiedzę, że wyszczególnione w spornych fakturach usługi nie zostały wykonane przez podmiot, który figuruje na nich jako wystawca.
W złożonym odwołaniu od powyższej decyzji Spółka wskazała, że w świetle aktualnego orzecznictwa TSUE należało uznać, że usługi udokumentowane spornymi fakturami zostały wykonane, gdyż organ podatkowy nie przedstawił żadnego dowodu, że sporne usługi nie były wykonane przez podmiot będący wystawcą faktur, a ujawnione przez organ nieprawidłowości na wcześniejszych etapach obrotu nie były Stronie znane, a brak tej wiedzy nie świadczy o braku należytej staranności sumiennego kupca; ponadto żądanie weryfikacji przez stronę podmiotów będących dostawcami usług dla Spółki wykracza poza obszar wynikający z orzecznictwa ETS.
W wyniku wniesienia przez stronę odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] 2017 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [....] 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2008 r.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowi prawo podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur dotyczących remontu kontenerów, wykonania ram nośnych do agregatów prądotwórczych, wykonania i montażu dodatkowych kieszeni widłowych w agregatach prądotwórczych oraz prac serwisowo - remontowych na kontenerach oraz remontu masztu układarki [...], wystawionych przez "B" A.K., w okresie od Stycznia do grudnia 2008 r.
W ocenie organu II instancji sporne faktury jako, że stwierdzały czynności, które nie zostały dokonane, w oparciu o przepis art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) w/w ustawy o VAT, nie stanowią w części dotyczącej tych czynności podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Nie dawały zatem w ocenie organu prawa do odliczenia. Organ stwierdził, że z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że czynności potwierdzone spornymi fakturami nie zostały dokonane między stronami transakcji określonymi w fakturach VAT jako sprzedawca i nabywca. Organ wyjaśnił, że do skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego koniecznym jest nie tylko wykazanie, że doszło do wykonania danej czynności, ale należy także wykazać, że czynność ta miała miejsce między określonymi na zakwestionowanych fakturach podmiotami. Niewystarczającym jest zatem dla skorzystania z prawa do odliczenia podatku z faktury jedynie ustalenie, że określona usługa została faktycznie wykonana, jeżeli nie zostanie wykazane, że to w wyniku czynności udokumentowanej ta właśnie fakturą, rodzącej u sprzedawcy (usługodawcy) powstanie obowiązku podatkowego, doszło do nabycia towaru lub wykonania usługi przez podatnika zamierzającego skorzystać z prawa do odliczenia.
Zdaniem organu za przyjętym w sprawie stanowiskiem przemawia zebrany materiał dowodowy dotyczący zarówno wystawcy spornych faktur /"B" A.K./ jak i jego kontrahenta "D" Sp. z o.o. Zauważyć bowiem należy, że zafakturowane na rzecz Strony usługi miały być wykonane przez podwykonawcę wystawcy faktur tj. "D" Sp. z o.o. W związku z powyższym argumentacja strony zawarta w odwołaniu, że ustalenia dotyczące powyższej spółki nie są dla niej istotne, nie zasługuje na uwzględnienie. Skoro bowiem zostało dowiedzione, że przedmiotowych usług osobiście nie wykonywał wystawca spornych faktur, a miał je nabyć od swojego podwykonawcy, to ustalenia co do tego właśnie podwykonawcy niewątpliwie mają znaczenie w sprawie.
Organ odwoławczy wskazał, że z zebranego materiału dowodowego, zebranego w sprawie, wbrew stanowisku strony jednoznacznie wynika, że usługi, których dotyczą sporne faktury, nie odpowiadają rzeczywistym zdarzeniom gospodarczym w nich udokumentowanym. Wskazać przede wszystkim należy, że ponad wszelką wątpliwość ustalono, iż podmiot wskazywany jako podwykonawca usług udokumentowanych spornymi fakturami - firma "D" Sp. z o.o., nie prowadziła działalności gospodarczej, a faktury przez nią wystawione w 2008 r. na rzecz "B" A.K. były fakturami "pustymi". Powyższe znalazło również potwierdzenie w wydanej dla Pana A.K. przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej decyzji z dnia [...] 2012 r., określającej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług lub kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za 2008 r. w kwotach odmiennych od deklarowanych przez podatnika w złożonych deklaracjach VAT-7. Ponadto w stosunku do wystawcy spornych faktur została wydana decyzja z dnia [....] 2012 r., określająca wysokość podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług do zapłaty z tytułu faktur wystawionych w 2008 r. na rzecz "A" Spółka Jawna z siedzibą w G. Organ wskazał, że decyzja ta podlegała ocenie tut. organu jak również sądów administracyjnych obu instancji /wyrok WSA w Gdańsku z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 561/13, wyrok NSA z dnia 25 września 2015 r. sygn. akt I FSK 177/14/. Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym orzeczeniu wskazał, iż "w świetle przedstawionych wywodów w rozpatrywanym stanie faktycznym organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 108 ust. 1 ustawy o VAT w sytuacji, gdy podatnik wystawiał tzw. "puste faktury", które nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych."
Dyrektor izby skarbowej przedstawił, że wyeliminowanie kwot podatku VAT z rozliczenia podatku należnego u wystawcy faktury, daje podstawę do pozbawienia prawa do odliczenia podatku naliczonego z niej wynikającego odbiorcy tej faktury i wskazał na w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. I FSK 1830/09, w którym sąd zaprezentował powyższy pogląd.
Organ II instancji stwierdził, że podatnik niewątpliwie miał wiedzę co do faktu, że prace wskazane na spornych fakturach nie zostały wykonane przez firmę "B" A.K.. W tym zakresie organ miał na uwadze, że dla zastosowania art. 88 ust. 3 a pkt 4 lit a) ustawy o podatku od towarów i usług, koniecznym jest również stwierdzenie, iż z ogółu obiektywnych okoliczności wynika, że dostawa została zrealizowana na rzecz podatnika, który wiedział lub powinien był wiedzieć, że nabywając usługę uczestniczył w transakcji stanowiącej nadużycie. W ocenie Dyrektora izby skarbowej, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego jako oczywista jawi się świadomość strony co, do faktu, iż prace wskazane na spornych fakturach zostały wykonane przez wystawcę faktur. Organ na stronach od 17 do 23 decyzji szeroko przestawił i omówił zeznania świadków – pracowników skarżącej spółki i skonstatował, że z tych zeznań, w kontekście zeznań współwłaściciela S.O., wynika jednoznacznie, że sprawami biurowymi zajmował się K.P., który A.K. znał zawodowo od kilkunastu lat i miał pełną świadomość co do jego działalności.
Dokonując analizy zeznań świadków, organ stwierdził, że pracownicy spółki nie mieli praktycznie żadnej wiedzy o rzekomym podwykonawcy, który w trakcie całego roku 2008 miał pracować na tym samym co oni terenie, wykonując prace zlecone na rzecz ich pracodawcy. "B"" nie mógł w badanym okresie świadczyć na rzecz "A" usług wykazanych w spornych fakturach, ponieważ nie dysponował ani środkami trwałymi, ani pracownikami koniecznymi do ich wykonania, a firma wskazywana jako faktyczny wykonawca spornych usług nie prowadziła rzeczywistej działalności gospodarczej. Tym samym, prezes spółki K.P. musiał mieć świadomość, że przyjmuje od "B"" faktury, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Organ stwierdził, że kryterium starannego prowadzenia działalności obejmować musi rozeznanie co do istotnych okoliczności związanych z podmiotami, które wystawiają faktury stanowiące podstawę rozliczenia podatku VAT.
"A" Spółka Jawna z siedzibą w G. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Przedmiotowej Decyzji Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie:
- przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej polegającego na dowolnej ocenie przez Dyrektora Izby Skarbowej zebranego materiału dowodowego w zakresie dotyczącym wykonania usług przez "B" A.K. poprzez brak odniesienia się przez Dyrektora Izby Skarbowej do dowodów zawnioskowanych przez stronę dla potwierdzenia jej twierdzeń i stanowiska wynikających z pisma z dnia 3 kwietnia 2013 r. i pominięcie kwestii nadużycia prawa (dobrej wiary) przy dokonywaniu odliczenia podatku naliczonego w spornych fakturach
- oraz przepisów prawa materialnego:
a/ art. 1 Protokołu nr 1 do europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 20 marca 1952 r. (Dz.U.95.36.175 ze zm.) poprzez nieproporcjonalną ingerencję organów podatkowych w prawo własności skarżącego, polegające na uniemożliwieniu mu skorzystania z uprawnienia do odliczenia podatku naliczonego, z przyczyn od niego niezależnych, tj. związanych z nieuczciwymi praktykami stosowanymi przez podmioty trzecie, co stanowiło środek nieproporcjonalny do celu jakim jest ochrona Skarbu Państwa przed uszczupleniem;
b/ art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług w zw. z art. 17 ust. 1 i ust. 2 VI Dyrektywy Rady, (art. 167 i art. 168 Dyrektywy 2006/112: Wspólny system podatku od wartości dodanej z dnia 28 listopada 2006 r. (Dz.U.UE.L.06.347.1), dalej: Dyrektywa 112/06), art. 2 tiret 1 i 2 1 Dyrektywy Rady z dnia 11 kwietnia 1967 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych (art. 2 ust. 1 Dyrektywy 112/06) oraz art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U.04.90.864/30), poprzez:
- bezpodstawne pozbawienie Spółki prawa do odliczenia podatku naliczonego, mimo że ustalony stan faktyczny i zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do zastosowania wynikających z powołanego rozporządzenia ograniczeń, w myśl zasad neutralności i proporcjonalności, w sytuacji gdy organ nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie zawnioskowanym przez Stronę i zaleconym w decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] 2013 r., a zatem nie mógł dokonać oceny tych dowodów, a dowody te potwierdzają fakty nie tylko wykonania prac przez firmę "B" A.K., ale także wykazują, iż podatnik przedsięwziął wszystkie działania, jakie można od niego racjonalnie oczekiwać, w celu upewnienia się, że dokonywana przez niego transakcja nie prowadzi do udziału w przestępstwie, a zatem dołożył należytej staranności w doborze kontrahenta -zleceniobiorcy;
- bezpodstawne uznanie, że dopuszczalne było zakwestionowanie prawa Spółki do odliczenia podatku naliczonego wynikającego ze spornych transakcji w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynikało, że nie uczestniczyła w sposób świadomy w ewentualnym procederze nielegalnego zatrudnienia osób przez "B", ani nie wiedziała, że wykonane przez ten podmiot usługi dotknięte są jakimikolwiek nieprawidłowościami, zaś organ okoliczności tych w sposób jednoznaczny nie wykazał, do czego jest zobowiązany.
c/ art. 88 ust. 3 a pkt 4 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług w zw. z art. 17 ust. 1 i ust. 2 VI Dyrektywy Rady, (art. 167 i art. 168 Dyrektywy 112/06) w zw. z art. 22 ust. 8 VI Dyrektywy poprzez uznanie, że przyznanie Spółce prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego ze spornych faktur prowadziłoby do uzyskania przez nią korzyści podatkowej, która byłaby sprzeczna z celem wprowadzenia powyższych przepisów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., określanej dalej jako p.p.s.a.). Ponieważ prawo wspólnotowe począwszy od dnia 1 maja 2004 r. stało się częścią polskiego porządku prawnego, dokonywana przez Sąd ocena legalności decyzji dotyczy jej zgodności z prawem stanowionym, tak przez polskiego ustawodawcę, jak i ustawodawcę wspólnotowego.
Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi.
Posiadając tak określony zakres swojej kognicji Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaś zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co byłoby podstawą wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny ustalony przez organ podatkowy w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy, można przejść do skontrolowania subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane przez organ przepisy prawa materialnego.
Przechodząc do oceny zasadności zarzutów strony skarżącej w powyższym zakresie Sąd uznał, że istotnie, nie wszystkie dowody zawnioskowane przez stronę zostały przeprowadzone, jednakże to naruszenie przepisów postępowania - art. 122 i 187 § 1 O.P. - było nieistotne i nie miało żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Gdyż nawet gdyby wszystkie wnioskowane dowody zostały przeprowadzone, to i tak treść decyzji byłaby identyczna. Organ pierwszej instancji ponownie rozpoznając sprawę, zgodnie z wytycznymi zawartymi na str. 14 decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2013 r., dokonał właściwego zebrania materiału dowodowego i prawidłowej jego oceny pod kątem elementu "winy" – świadomości strony.
Sąd zatem nie znalazł podstaw do uznania, że organy podatkowe prowadziły postępowanie dowodowe w sposób uchybiający przepisom Ordynacji podatkowej, w takim zakresie, aby miało to wpływ na treść rozstrzygnięcia. Przeprowadzony przez Dyrektora Izby Skarbowej wywód w przedmiocie podjęcia niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122 O.P.), zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (187 § 1 O.P.), jak również oceny zebranych dowodów (191 O.P.) jest zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w pełni logiczny i nie nosi cech dowolności. Sąd w pełni podziela w tym zakresie argumentację organu odwoławczego, która w świetle wszechstronnej oceny materiału dowodowego jest w pełni uzasadniona i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. W ocenie Sądu zasadność ocen i wniosków poczynionych przez Dyrektora Izby Skarbowej na podstawie zebranego materiału dowodowego, w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, nie budzi wątpliwości, zwłaszcza w kontekście korelacji ustaleń organów obu instancji z wyrokami WSA w Gdańsku z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 561/13 i NSA z dnia 25 września 2015 r. sygn. akt I FSK 177/14, w których Sądy wskazały, że "w świetle przedstawionych wywodów w rozpatrywanym stanie faktycznym organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 108 ust. 1 ustawy o VAT w sytuacji, gdy podatnik wystawiał tzw. "puste faktury", które nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych." Orzeczenia te dotyczyły rzekomego kontrahenta skarżącej "B" A.K. w spornym okresie poszczególnych miesięcy roku 2008.
Dokonana przez organ ocena dowodów nie wykracza także poza granice wynikające z art. 191 Ordynacji podatkowej, nie nosi cech dowolności, czy powierzchowności. Sąd pragnie również zwrócić uwagę na to, że organy podatkowe przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący. Uzyskane w ten sposób dowody poddane następnie zostały wnikliwej i poprawnej ocenie. Świadczy zresztą o tym analiza motywów zaskarżonej decyzji, dokonana w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która pozwala stwierdzić, że rozumowanie organów podatkowych, uwzględnia przedstawione wyżej reguły postępowania podatkowego, a przy tym pozostaje w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Organ odwoławczy poddał bowiem swej ocenie wszystkie uzyskane dowody – zwłaszcza zeznania świadków – pracowników strony i współwłaścicieli spółki S.O. i K.P., po czym za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy argumentacji, wykazał bezpodstawność twierdzeń strony skarżącej.
Organy podatkowe obu instancji dokonały oceny każdego z zebranych dowodów, w szczególności zeznań świadków – pracowników strony skarżącej i zleceniobiorców, odniosły się do każdego z nich, dokonując ich analizy z osobna, ale też we wzajemnej łączności i w korelacji z zeznaniami współwłaścicieli S.O. i K.P., zasadnie w ocenie sądu stwierdziły, że po stronie współwłaścicieli istniała świadomość, że ani firma A.K., ani nikt na jej zlecenie żadnych prac dla skarżącej nie wykonywał. Zwłaszcza, gdy sam K.P. zeznał, że znał zawodowo A.K. przez wiele lat. Odniesiono się też do wskazanych w uzasadnieniu decyzji różnic w zebranych dowodach dokonując logicznej wykładni z tego wynikających.
W kontekście powyższych uwag uznać należy, że przeprowadzone w sprawie postępowanie nie naruszało przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Stąd też, ustalony w sprawie stan faktyczny, w ocenie Sądu uznać należy za prawidłowy. W szczególności na słuszność stanowiska organu odwoławczego wskazuje szczegółowa analiza poszczególnych dowodów zgromadzonych w toku postępowania podatkowego i gdy wszystkie istotne dla sprawy okoliczno9ści zostały wyjaśnione w sposób oczywisty i jednoznaczny i nie zachodziła potrzeba przeprowadzania dalszych dowodów.
Przechodząc do meritum wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie kwestię sporną stanowiło to, czy istniały podstawy do zastosowania art. 88 ust. 3 a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 ze zm.), czyli do uznania, że faktury wystawione przez "B" A.K., ul. [...], dokumentowały czynności niedokonane, a storna skarżąca miał tego świadomość.
Wskazać należy, że faktura nie ma waloru dokumentu urzędowego, z którym Ordynacja podatkowa wiąże domniemanie prawdziwości. Faktura winna odzwierciedlać rzeczywisty przebieg procesów gospodarczych. Prawidłowość materialno-prawna faktury zachodzi, jeżeli odzwierciedla ona prawdziwe zdarzenie gospodarcze. A contario nie będzie można uznać za prawidłową fakturę, gdy sprzecznie z jej treścią wykazuje ona zdarzenie gospodarcze, które w ogóle nie zaistniało, bądź zaistniało w innych rozmiarach albo między innymi podmiotami.
W niniejszej sprawie w ocenie sądu organy podatkowe prawidłowo uznały, że faktury wystawione dla skarżącej przez "B" A.K. nie odzwierciedlają zdarzeń gospodarczych w nich udokumentowanych, bowiem wystawca faktur - A.K., ani osobiście ani przez wskazanego podwykonawcę - spółkę "D", nie wykonał czynności opisanych na fakturach. Wystawione faktury to zatem "puste faktury". Za powyższym przemawia zebrany w sprawie materiał dowodowy i co w sposób niewątpliwy zostało potwierdzone w wyrokach WSA w Gdańsku z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 561/13 i NSA z dnia 25 września 2015 r. sygn. akt I FSK 177/14.
Zatem istotą sprawy niniejszej było rozstrzygnięcie, czy zasadnie organy podatkowe uznały, że po stronie skarżącej istniała świadomość, że faktury wystawiane przez "B" A.K. nie odzwierciedlają zdarzeń gospodarczych w nich udokumentowanych.
W tak zakreślonej istocie sprawy, sąd stwierdza w sposób stanowczy, że skrupulatnie i w sposób pełny został zebrany przez organy w sprawie niniejszej materiał dowodowy oraz został wnikliwie i zgodnie zasadami logicznego rozumowania oceniony i doprowadził organy do jedynego możliwego w takim stanie wniosku, że wspólnicy skarżącej mieli pełną świadomość, iż firma A.K. nie wykonała żadnych prac w roku 2008 dla skarżącej. W ocenie sądu organy obu instancji dokonały jedynej możliwej konstatacji, w tak prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, gdy współwłaściciel K.P. zeznaje, że A.K. zna wiele lat, a jego firma była ich wieloletnim ich kontrahentem, iż po stronie współwłaścicieli istniała pełna świadomość, że firma "B" sama nie może wykonać fizycznie żadnych prac, z braku jakichkolwiek "mocy przerobowych" (osobowych i materialnych), a tym samym, że faktury wystawiane przez firmę A.K. nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Zwłaszcza, gdy prace wykonane rzekomo przez A.K. dla "A" zostały zlecone podwykonawcy "D" sp. z o.o., co której stwierdzono bezspornie, że wystawiała "puste faktury".
W świetle powyższego sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie niewątpliwie nastąpiło ziszczenie się hipotezy i dyspozycji normy określonej w art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy VAT, która wyłącza prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług określone w art. 86 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy.
Nie może także ulegać wątpliwości, że w świetle przedstawionych okoliczności sprawy, z uwagi na poczynione ustalenia faktyczne za nieprawdopodobne należy uznać to, że skarżący nie miał świadomości uczestniczenia w działaniach mających na celu uszczuplenie należności publicznoprawnych.
Mając zatem na uwadze przedstawione powyżej powody, skargę należało uznać za nieuzasadnioną, co spowodowało konieczność jej oddalenia na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.,).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło