I SA/Gd 657/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania zabezpieczającego postanawia: odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji oddalające zarzuty skarżącego M. K. dotyczące nieistnienia obowiązku oraz niedopuszczalności zabezpieczenia w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego. Postanowienie to zostało wysłane do skarżącego w dniu 31 grudnia 2012 r., jednakże przesyłka pomimo dwukrotnego awizowania (w dniu 4 i 14 stycznia 2013 r.) nie została przez niego odebrana i w dniu 22 stycznia 2013 r. została zwrócona do nadawcy (k. 92A akt administracyjnych). Wnioskiem z dnia 22 kwietnia 2013 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi na wyżej opisane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...]. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że o fakcie wydania tego postanowienia dowiedział się w dniu 16 kwietnia 2013 r., w którym udzielił pełnomocnictwa do przeglądania akt postępowania zabezpieczającego w Urzędzie Skarbowym [...], w których znajdowało się to postanowienie, zaś o dacie wysyłki oraz awizowania przesyłki dowiedział się w dniu 17 kwietnia 2013 r., w którym udzielił pełnomocnictwa do przeglądania akt postępowania odwoławczego, w których znajduje się zwrócona przesyłka zawierająca postanowienie wraz z ZPO. Skarżący podniósł, iż z treści ZPO wynika że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki na poczcie [...] pozostawiono na drzwiach mieszkania adresata. Tymczasem skarżący zlecił dosyłanie przesyłek i przekazów pocztowych adresowanych na M. K. [...] na adres [...] M. K. [...]. W ramach tego zlecenia poczta w [...] kierowała na wskazany adres w [...] wszystkie przesyłki zwykłe. W przypadku przesyłek sądowych i administracyjnych poczta na wskazany adres wysyłała zawiadomienie o takiej przesyłce (awizo). W przypadku postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] poczta w [...] nie przesłała awiza na wskazany w zleceniu adres. Nadto skarżący podniósł, że nie jest prawdziwe twierdzenie zawarte w treści ZPO, iż awizo pozostawiono w drzwiach mieszkania adresata. Skarżący mieszka w domu jednorodzinnym, do którego nie ma swobodnego dostępu – wejście jest przez otwieraną elektronicznie bramę, która jest otwierana tylko na wjazd lub wyjazd pojazdów, gdyż skarżący jest szczególnie wyczulony (po dokonanych próbach włamania, która miały miejsce w listopadzie 2012 r.) na to, by była ona zamknięta. Trudno uznać za wiarygodne, zdaniem skarżącego, by doręczyciel przeskoczył bramę celem pozostawienia awiza w drzwiach domu. Skarżący kategorycznie stwierdził, że w drzwiach jego domu żadnego awiza nie pozostawiono, dlatego nie miał wiedzy o przesyłce. Stąd nie mógł w ustawowym terminie – bez swojej winy – złożyć skargi na postanowienie z dnia [...], co czyni w jego ocenie wniosek o przywrócenie terminu zasadnym. Do wniosku skarżący załączył odpis zlecenia dosyłania przesyłek i przekazów pocztowych oraz zdjęcia obrazujące dostęp do jego domu, tj. bramę wyjazdową na posesję, część ogrodzenia, podjazd i budynek mieszkalny. Wraz z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu skarżący wniósł skargę na wyżej opisane postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W ocenie Sądu w pierwszej kolejności rozważenia wymaga, czy w niniejszej sprawie doszło do uchybienia ustawowego terminu do wniesienia skargi. Pomiędzy wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi a zachowaniem terminu do jej wniesienia istnieje bowiem ścisły związek, gdyż w razie stwierdzenia, że skarga została wniesiona z zachowaniem terminu, bezprzedmiotowe jest prowadzenie postępowania i orzekanie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, że postępowanie w sprawie z wniosku o przywróceniu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, gdy strona nie uchybiła terminowi do dokonania tej czynności, podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 1 sierpnia 2007 r., I OZ 567/07, postanowienie NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r. II GZ 191/10, postanowienie NSA z dnia 6 kwietnia 2011 r., II FZ 92/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu sytuacja taka nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie, w której doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi. Postanowienie organu odwoławczego zostało wysłane na adres zamieszkania skarżącego [...] – która to okoliczność nie jest kwestionowana przez skarżącego. Faktycznie skarżący zlecił dosyłanie przesyłek na inny adres niż adres jego zamieszkania, jednakże dosyłanie korespondencji nie obejmuje pism w postępowaniu karnym, cywilnym, administracyjnym i sądowoadministracyjnym, gdyż tryb doręczania korespondencji w tych sprawach regulują szczególne przepisy proceduralne. Znajduje to potwierdzenie w pouczeniu znajdującym się na formularzu dosyłania przesyłek, które jest zgodne z § 26 ust. 1 regulaminu świadczenia powszechnych usług pocztowych (załącznik do uchwały nr 171 Zarządu Poczty Polskiej S.A. z dnia 19 lipca 2011 r.). Regulamin stanowi o możliwości zastrzeżenia doręczania przesyłek poleconych do skrzynki oddawczej lub skrytki pocztowej, ale z wyłączeniem przesyłek za potwierdzeniem odbioru. Z powyższym zastrzeżeniem skarżący zapoznał się, podpisując formularz dosyłania korespondencji, którego kopię załączył do wniosku o przywrócenie terminu. W tym miejscu Sąd stwierdza, że przepisy procedury administracyjnej nie przewidują możliwości przekazania korespondencji przez pocztę na inny adres niż wskazany na przesyłce, co wyłącza możliwość skutecznego złożenia dyspozycji "przekierowania korespondencji". Trzeba też zwrócić uwagę, że przesyłki w postępowaniu administracyjnym są wysyłane listem poleconym za "zwrotnym potwierdzeniem odbioru" i doręcza się je wskazanemu adresatowi lub innemu uprawnionemu odbiorcy (doręczenie zastępcze). Zgodnie z przepisem art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej dalej K.p.a. – w razie niemożności doręczenia pisma w ten sposób składa się je na okres 14 dni w placówce pocztowej, pozostawiając zawiadomienie informujące o możliwości jego odbioru. Zawiadomienie to umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe na drzwiach mieszkania adresata bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku zaś dalszego niepodjęcia pisma pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za skuteczne z upływem 14 dni od złożenia pierwszego awiza. W ocenie Sądu za gołosłowne należy uznać twierdzenia skarżącego o tym, iż nie otrzymał żadnego zawiadomienia o adresowanej do niego przesyłce. Z pewnością nie świadczy o tym fakt ogrodzenia posesji, w której zamieszkuje skarżący. Podobnie nie można wywodzić z faktu, że na załączonych zdjęciach brama wjazdowa jest zamknięta, że nie była ona otwarta w chwili wizyty listonosza. Powyższe twierdzenie jako niezgodne z zasadami logiki nie może się ostać. Nadto należy zaakcentować, iż na załączonych zdjęciach nie widać żadnej skrzynki oddawczej, w której listonosz mógłby pozostawić awizo. Okoliczność ta dodatkowo uwiarygodnia kwestionowane przez skarżącego ZPO, zgodnie z którym doręczyciel pozostawił zawiadomienie na drzwiach mieszkania adresata, nie mógł bowiem wrzucić go do skrzynki, której nie było. Nadto z faktu braku skrzynki oddawczej należy również wyprowadzić wniosek, że skarżący nie jest szczególnie zainteresowany otrzymywaniem zawiadomień o adresowanych do niego przesyłkach za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, które zgodnie z prawem nie mogą być przekierowane na wskazany przez niego na poczcie adres, skoro wiedząc o powyższym zastrzeżeniu, nie umieścił na ogrodzeniu swojej posesji skrzynki pocztowej. Znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy koperta i ZPO, nie pozostawiają wątpliwości, że przesyłka zawierająca zaskarżone postanowienie została prawidłowo zaadresowana na adres zamieszkania skarżącego, została dwukrotnie awizowana, a zawiadomienie zostało umieszczone na drzwiach mieszkania adresata. Z tych względów Sąd uznał, że postanowienie organu odwoławczego zostało skutecznie doręczone w trybie art. 44 K.p.a. W tych okolicznościach faktycznych Sąd stwierdził, że wniesiony przez skarżącego wniosek o przywrócenie uchybionego terminu wymaga merytorycznego rozpoznania. W świetle postanowień art. 87 oraz 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: (1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, (2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, (3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, (4) we wniosku zostaną okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, (5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. W niniejszej sprawie rozważenia wymaga wystąpienie przesłanki dotyczącej uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W nauce postępowania administracyjnego, ugruntowany jest pogląd, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 2 października 2002 r., V SA 793/02, M.Pr. 2002, nr 23, s. 1059). Zdaniem Sądu okoliczności przywołane przez skarżącego nie uprawdopodobniają braku jego winy w uchybieniu terminu. Nieodebranie przez skarżącego korespondencji pod adresem, pod którym zgodnie z prawem winna być ona kierowana, nie uzasadnia bowiem przywrócenia mu uchybionego terminu. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak sentencji postanowienia.