I SA/Gd 663/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat M. P. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: I. przyznać wnioskodawczyni od Skarbu Państwa wynagrodzenie wraz z należnym podatkiem od towarów i usług w łącznej kwocie 147,60 zł (sto czterdzieści siedem złotych sześćdziesiąt groszy) za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej; II. oddalić wniosek w zakresie żądania zwrotu wydatków. Postanowieniem z dnia 5 września 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Pełnomocnikiem skarżącej w niniejszej sprawie została wyznaczona adwokat M. P., o czym Okręgowa Rada Adwokacka w G. powiadomiła Sąd pismem datowanym na dzień 23 września 2014 r. Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę W. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony wyznaczonemu pełnomocnikowi w dniu 26 stycznia 2015 r. W dniu 12 lutego 2015 r. ww. pełnomocnik skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku opinię o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku oraz wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wraz ze zwrotem wydatków pełnomocnika przeznaczonych na korespondencję po wydaniu wyroku przez Sąd pierwszej instancji w kwocie 21,28 zł. W ww. wniosku zawarte zostało oświadczenie, że opłaty za czynności wykonane w ramach prawa pomocy nie zostały zapłacone w całości lub w części. Jednocześnie pełnomocnik wykazała w sposób należyty, że przedłożona opinia została skarżącej przekazana. W związku z powyższym stwierdzono, co następuje. Zgodnie z treścią art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 461). Stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) tego rozporządzenia stawka minimalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Zgodnie zaś z § 2 ust. 3 ww. rozporządzenia opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Ponieważ w niniejszej sprawie stawka minimalna określona w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) powołanego rozporządzenia wynosi 240 zł, wynagrodzenie za sporządzenie powyższej opinii należne pełnomocnikowi wyznaczonemu przed wydaniem wyroku przez sąd pierwszej instancji przysługuje w wysokości 120 zł (50 % x 240 zł), co po podwyższeniu o 23 % stawkę podatku od towarów i usług daje kwotę 147,60 zł. W tym miejscu należy zauważyć, że pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej. Innymi słowy, subsydiarny obowiązek poniesienia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu dotyczy pomocy faktycznie udzielonej i nie jest następstwem samego ustanowienia pełnomocnika oraz gotowości pełnomocnika do jej świadczenia (zob. w tej materii: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt III CZP 2/12; publ. OSNC 2012/10/115 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04; publ. ONSAiWSA 2005/5/93). W przypadku, gdy pomoc prawna w danej sprawie polega na sporządzeniu dla strony opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, pełnomocnik powinien również wykazać, że opinia została sporządzona i przekazana stronie przy czym referendarz (Sąd) ustalając, czy pomoc prawna została udzielona, może poprzestać na oświadczeniu pełnomocnika. W rozpatrywanej sprawie pełnomocnik wykazała w sposób prawidłowy, że przedmiotowa opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej została skarżącej przesłana. Z powyższych względów, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz cytowanych powyżej przepisów orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Odnosząc się natomiast do wniosku o zwrot wydatków tytułem kosztów korespondencji w łącznej wysokości 21,28 zł przypomnieć należy, że zgodnie z przywołanym wyżej art. 250 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyznaczony pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie w zakresie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Użyte w tym przepisie pojęcie "niezbędnych wydatków" nie zostało przez ustawodawcę sprecyzowane. Niemniej nie powinno budzić wątpliwości, że niezbędnym wydatkiem jest tylko taki wydatek, którego konieczność poniesienia związana jest z ochroną w toku postępowania sądowego interesu prawnego mocodawcy. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się w związku z tym, że zakres wydatków profesjonalnego pełnomocnika nie może być rozszerzany na wydatki drobne i zwykle występujące przy okazji prowadzenia procesu sądowego. Do takich wydatków orzecznictwo zalicza m.in. wydatki na korespondencję (zob. w tej materii m.in.: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 28 września 2005 r., sygn. akt I SA/Op 73/05; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 3012; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2010 r., sygn. akt II OZ 626/10; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto należy mieć na uwadze, że w świetle art. 39 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pełnomocnictwo ogólne obejmuje, między innymi, umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem. Oznacza to, iż w ramach istniejącego umocowania profesjonalny pełnomocnik jest uprawniony, a jednocześnie zobowiązany do dokonywania w imieniu strony wszelkich czynności procesowych stosownie do stanu sprawy, w tym sporządzania i składania pism procesowych obejmujących określone wnioski i oświadczenia. Skoro wnoszenie przez adwokata pism procesowych w imieniu strony dokonywane jest w ramach istniejącego pełnomocnictwa do prowadzenia danej sprawy (zob. art. 244 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), to wynagrodzenie, które należne mu jest za prowadzenie tej sprawy, pokrywa również koszty związane z wysyłaniem przesyłek pocztowych. W ocenie referendarza sądowego nie można bowiem przyjąć, że koszty wnoszenia i doręczenia pism procesowych są odrębnymi wydatkami pełnomocnika, podlegającymi zwrotowi niezależnie od przyznanego mu wynagrodzenia. Z powyższych względów, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz cytowanych powyżej przepisów orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.