I SA/Gd 698/12

Dnia 8 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 8 października 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 19 kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi A.K., reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Gdańsku decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 19 kwietnia 2012 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok. Zarządzeniem z dnia 27 czerwca 2012 r. pełnomocnik strony został zobowiązany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 2.000 zł z pouczeniem, że nieziszczenie wpisu w terminie 7 dni skutkować będzie odrzuceniem skargi. Przesyłka zawierająca zarządzenie została doręczona pełnomocnikowi w dniu 9 lipca 2012 r. (vide zwrotne poświadczanie odbioru przesyłki k. 29). Wpis został uiszczony w dniu 17 lipca 2012 r. (vide kserokopia polecenia przelewu k. 37). Pismem z dnia 7 września 16 lipca 2012 r. pełnomocnik strony złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi podnosząc, że w okresie kiedy doręczono zobowiązanie do uiszczenia wpisu, A.K. przebywał za granicą co uniemożliwiało kontakt ze skarżącym. Jednocześnie wpis został uiszczony niezwłocznie po powrocie do kraju. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 tekst jedn.). Zgodnie z art. 85 powołanej wyżej ustawy czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 cyt. ustawy). Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią zaś, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są więc: • zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, • uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, • dokonanie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono. Pełnomocnik skarżącego wnioskując o przywrócenie uchybionego terminu powołał się na fakt nieobecności A.K. w kraju w chwili odebrania zobowiązania do uiszczenia wpisu. W ocenie Sądu przedstawiona przez pełnomocnika strony okoliczność nie świadczy o braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę (jej pełnomocnika) obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., II OZ 179/12, LEX nr 1138241). Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Należy przy tym dodać, że w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Jednocześnie kryterium należytej staranności jest podwyższone, ponieważ adwokat czy radca prawny posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Oznacza to, że dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (zob. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2009 r., I FZ 69/09, LEX nr 565711). Z brakiem winy mamy zatem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od pełnomocnika i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, gdy pełnomocnik nie mógł usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Okolicznością taką nie jest w ocenie Sądu fakt, że pełnomocnik nie mógł skontaktować się ze swoim mocodawcą w chwili, kiedy otrzymał zobowiązanie do uiszczenia wpisu od skargi. Należy zauważyć, że profesjonalny pełnomocnik, dbający należycie o interesy reprezentowanego mocodawcy, przed wniesieniem skargi do sądu powinien przedsięwziąć odpowiednie kroki, aby dysponować środkami niezbędnymi na poczet wpisu. Od profesjonalnego pełnomocnika można zatem było wymagać, aby dokonał obliczenia wysokości wpisu jaki będzie zobowiązany uiścić strona i przed złożeniem skargi do sądu zabezpieczył na ten cel odpowiednią ilość środków pieniężnych pozyskując je od strony. Ewentualnym działaniem, jakie powinno cechować pełnomocnika należycie pilnującego interesów procesowych strony było także poinformowanie strony o konsekwencjach płynących z nieuiszczenia należnej w sprawie opłaty i zobowiązanie jej do osobistego wpłacenia wpisu od skargi już w momencie jej wnoszenia. Zapatrywania powyższego nie zmienia przy tym fakt, że dopuszczalne jest aby strona (również ta reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem) uiściła wpis dopiero w odpowiedzi na zarządzenie przewodniczącego wydziału wzywające do uiszczenia wpisu i wskazujące kwotę należnej opłaty, a nie już w momencie wnoszenia skargi do sądu. Znajomość procedur sądowoadministracyjnych umożliwia bowiem pełnomocnikowi samodzielne obliczenie należnego w sprawie wpisu nawet wówczas, gdy stronie nie zostało jeszcze doręczone zarządzenie przewodniczącego. Zatem w sytuacji, gdy pełnomocnik będący adwokatem nie podejmuje takich działań, należy uznać to za brak szczególnej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnego zastępcy procesowego należycie wykonującego swoje zawodowe obowiązki. W związku powyższym, okoliczność braku kontaktu ze stroną w związku z jej pobytem zagranicą nie uzasadnia przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu. Brak właściwego postępowania pełnomocnika polegający na niepodjęciu odpowiednich działań, które zagwarantowałyby możliwość niezwłocznego wpłacenia należnego w sprawie wpisu, nawet w sytuacji przebywania strony poza granicami kraju, nie może zostać uznany za okoliczność o charakterze nadzwyczajnym, która uzasadniałaby uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Przy ocenie winy strony (pełnomocnika) lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie (pełnomocnikowi) dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę (pełnomocnika) działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2012 r., II OZ 221/12, LEX nr 1138266). Zatem, jak to zostało już wyżej stwierdzone, opóźnienie w dokonaniu tej czynności, zaistniałe wskutek zaniechania bądź zaniedbania umocowanego pełnomocnika, obciążają samą stronę skarżącą, która ponosi konsekwencje za jego winę w uchybieniu terminu. Dodatkowo należy podkreślić, że okoliczność pobytu A.K. za granicą i utrudnień w kontakcie z nim, nie została w żaden sposób uprawdopodobniona przez pełnomocnika. Jakkolwiek uprawdopodobnienie nie jest równoznaczne z udowodnieniem to jednak wymaga, co najmniej przedstawienia okoliczności, które uwiarygodniłyby wystąpienie określonego zdarzenia. Nie jest do tego natomiast wystarczające poprzestanie na ogólnikowym stwierdzeniu o zaistnieniu jakiegoś faktu bez wskazania choćby tego, jakie przyczyny legły u braku możliwości skontaktowania się ze stroną. Nie sposób bowiem przyjąć za wiarygodne, że w dobie rozwoju systemów komunikowania się na odległość, sam fakt przebywania za granicą uniemożliwia kontakt z określoną osobą. W tym stanie rzeczy, Sąd na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.