I SA/Gd 717/11
WyrokWSA w Gdańsku2011-10-19
Skład orzekający: Zbigniew Romała, Irena Wesołowska, Ewa Wojtynowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić podatnikowi prawa do odliczenia podatku naliczonego na podstawie oceny pozorności transakcji, pomimo prawomocnego wyroku sądu administracyjnego ustalającego stan faktyczny i prawo do odliczenia?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest związany prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego dotyczącym ustalenia stanu faktycznego i oceny prawnej, w szczególności w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego. Odstąpienie od takiej oceny wymaga zaistnienia istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego. W niniejszej sprawie organ naruszył zasadę związania wyrokiem, dokonując odmiennej oceny stanu faktycznego i prawa, co skutkowało wadliwym pozbawieniem podatnika prawa do odliczenia podatku VAT.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z 12 maja 2011 r. określającej zobowiązanie podatkowe spółki 'A' za maj 2001 r. w podatku od towarów i usług. Organ podatkowy pozbawił spółkę prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej zakup maszyny, uznając transakcję za pozorną na podstawie decyzji wydanej wobec innego podmiotu. Spółka kwestionowała tę decyzję, podnosząc naruszenie prawa i związanie organu prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, który wcześniej uchylił decyzję organu w tej sprawie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 maja 2011 r., orzekł o niemożności jej wykonania oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 13.919 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 października 2011 r. sprawy ze skargi "A" Spółka Jawna z siedzibą w G.u na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2001 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 13.919 (trzynaście tysięcy dziewięćset dziewiętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233 §1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. - dalej: O.p.), art. 2 ust.1, art. 6 ust.4, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm. - dalej: ustawa o Vat), § 50 ust. 4 pkt 5 lit. c) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym(Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.), uwzględniając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 maja 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 252/09 uchylający decyzję tego organu z dnia 5 września 2006 r. w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2001 r., po ponownym rozpatrzeniu odwołania "A" Spółka jawna w G. (dalej określanej jako Spółka) od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 7 marca 2006 r. określającej tej Spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2001 r., zmienionej jego decyzją z dnia 31 stycznia 2011 r. w zakresie rozliczenia miesiąca maja 2001 r., utrzymał ją w mocy.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i rozważania:
Decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 7 marca 2006 r. określono "A" Spółka jawna w G. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2001 r. W przedmiotowej decyzji organ określił min. zobowiązanie podatkowe za miesiąc maj 2001 r. w wysokości 3.844 zł., w miejsce deklarowanej przez podatnika nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 191.172,00 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 5 września 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżona decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w całości podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że transakcje obrotu obuwiem, płytkami węglika spiekanego, linią technologiczną do produkcji guzików oraz częściami zamiennymi do maszyn i urządzeń miały charakter czynności pozornych, o których mowa w art. 83 Kodeksu cywilnego i służyły obejściu prawa w rozumieniu art. 58 Kodeksu cywilnego. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej o pozorności transakcji świadczyło przede wszystkim to, że były one dokonywane przez określoną grupę, powtarzających się podmiotów gospodarczych pomiędzy którymi istniały liczne powiązania zarządzające i kapitałowe np. obsługa księgowa dokonywana przez tą samą osobę. Niezależnie od tego Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że poza tymi powiązaniami, o pozorności czynności świadczyły także okoliczności takie jak: sposób wyceny wartości towaru w poszczególnych transakcjach, sposób zapłaty za nie oraz przeprowadzenia transakcji w oderwaniu od realiów gospodarczych. Ponadto poszczególne, dokonujące obrotu podmioty, w tym podatnik, nie były zainteresowane szczegółowym asortymentem kupowanego towaru. Z kolei sam towar, pomimo całego szeregu transakcji kupna - sprzedaży nie trafił do końcowego odbiorcy, jakim jest konsument.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła spółka, żądając uchylenia decyzji organów obu instancji oraz umorzenia postępowania w sprawie. Spółka podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, że nie dokonywała transakcji o charakterze pozornym. Ponownie zakwestionowała przyjęty przez organy podatkowe stan faktyczny sprawy, podkreślając, że poszczególne okoliczności zostały uznane za udowodnione nie na podstawie całokształtu materiału dowodowego, ale na podstawie pojedynczych dowodów dobranych przez organy w sposób wybiórczy i tendencyjny. Ponadto strona skarżąca wskazała, że wszystkie zakwestionowane przez organy faktury zostały przez nią zaksięgowane w sposób prawidłowy. Stanowiły one jednocześnie rzetelne dowody księgowe. Rzetelność ksiąg handlowych spółki nie została zakwestionowana w rozumieniu art. 193 O.p. Tym samym Dyrektor Izby Skarbowej, zgodnie z art. 191 O.p., przy określeniu zobowiązań podatkowych spółki był zobowiązany uwzględnić wszystkie faktury zakupu i wszystkie faktury dokumentujące sprzedaż. Końcowo strona skarżąca wskazała, że zaskarżona decyzja została wydana przy naruszeniu art. 200 § 1 O.p., ponieważ organ podatkowy nie zawiadomił strony o zakończeniu postępowania dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 17 lipca 2007 r., sygn. akt. I SA/Gd 909/06, oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że przepis § 50 ust. 4 pkt 5 lit. c) rozporządzenia Ministra Finansów z 1999 r. nie zawierał unormowania, którego nie dałoby się wyprowadzić w drodze wykładni art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Gdy czynności prawne, które miały prowadzić do takiego nabycia były nieważne (art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego), nie dochodziło do nabycia towarów i usług w rozumieniu ustawy o VAT.
Sąd stwierdził, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i dokonały oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu w zgodzie z art. 191 O.p. Zdaniem Sądu nie budziła wątpliwości ocena transakcji dokonana przez organy podatkowe w niniejszej sprawie w zakresie obrotu linią technologiczną do produkcji guzików oraz maszynami obuwniczymi, urządzeniami, kopytkami oraz wykrojnikami, polegająca na przyjęciu, że poszczególne czynności, pomimo ich jednostkowej prawidłowości, nie stanowiły nabycia towarów i usług dającego podstawę do zwrotu podatku. Organy podatkowe odtworzyły "łańcuch" transakcji związanych ze sprzedażą powyższego towaru i – wbrew twierdzeniom skarżącej – słusznie przyjęły, że całokształt transakcji wskazuje na ich pozorny charakter, a poszczególni podatnicy byli ze sobą powiązani i zdawali sobie sprawę w uczestniczeniu w "łańcuchu" firm służącym dokonaniu nadużycia prawa do dokonania obniżenia podatku należnego.
W ocenie Sądu organy podatkowe nie naruszyły żadnego z szeregu wskazanych zarówno przez spółkę w skardze, jak i jej pełnomocnika w składanych pismach procesowych przepisów postępowania podatkowego.
Skarżąca spółka wniosła skargę kasacyjną i na podstawie art. 173 i art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., zaskarżyła w całości powyższy wyrok i wniosła o przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z dnia 18 lutego 2009 r., sygn. akt I FSK 1919/07, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. NSA stwierdził, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, bowiem zastosowanie art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o VAT w zw. z § 50 ust. 4 pkt 5 lit. c rozporządzenia Ministra Finansów z 1999 r. do ustalonego stanu faktycznego wykroczyło poza hipotezę tej normy i taki zarzut kasacyjny został sformułowany. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że jedyną przyczyną pozbawienia spółki prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o naliczony było oderwanie transakcji od zasad racjonalnego obrotu gospodarczego. Wskazał, iż najistotniejszym w sprawie było to, że nie było zastrzeżeń co do tego, że w całym łańcuchu, sprzedaż na rzecz kupujących była wykazana, a należny podatek był zapłacony, a w takim wypadku kupujący mają prawo do odliczenia podatku w takiej wysokości, w jakiej ten podatek był zapłacony lub zmniejszony o podatek naliczony. W ocenie NSA organ podatkowy nie może powołując się na § 50 ust. 4 pkt 5 lit. c rozporządzenia pozbawić kupujących tego prawa tylko dlatego, że w jego ocenie przedsiębiorca jest nieracjonalny, a skutek obrotu handlowego w postaci trafienia towaru do końcowego odbiorcy nie został osiągnięty.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wydał wyrok z dnia 21 maja 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 252/09, w którym uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na ustalenia Naczelnego Sądu Administracyjnego uznające, że najistotniejszym w sprawie było to, że nie było zastrzeżeń co do tego, że w całym łańcuchu, sprzedaż na rzecz kupujących była wykazana, a należny podatek był zapłacony, a w takim wypadku kupujący mają prawo do odliczenia podatku w takiej wysokości, w jakiej ten podatek był zapłacony lub zmniejszony o podatek naliczony. Organ podatkowy nie może powołując się na
§ 50 ust. 4 pkt 5 lit. c rozporządzenia z 1999 r. pozbawić kupujących tego prawa tylko dlatego, że w jego ocenie przedsiębiorca jest nieracjonalny, a skutek obrotu handlowego w postaci trafienia towaru do końcowego odbiorcy nie został osiągnięty. Z tych przyczyn zastosowanie przez organy podatkowe art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o VAT w zw. z § 50 ust. 4 pkt 5 lit. c rozporządzenia do tak ustalonego stanu faktycznego wykroczyło poza hipotezę tej normy. Jednocześnie Sąd wskazał, że rozpatrując ponownie sprawę Dyrektor Izby Skarbowej uwzględni wyrażoną w uzasadnieniu wyroku ocenę prawną.
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 11.06.2010 r. dopuścił jako dowód w toczącym się postępowaniu materiał uzyskany od Naczelnika Urzędu Skarbowego i od Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz dowód z postanowienia WSA w Gdańsku z dnia 21 marca 2005 r. sygn. akt I SA/Gd 160/05 dotyczącego kontrahentów strony tzn. "B" Sp. z o.o. i "C" Sp. z o.o.
Postanowieniem z dnia 4 października 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił sprawę organowi I instancji w celu dokonania wymiaru uzupełniającego, poprzez zmianę decyzji z dnia 7 marca 2006 r. w zakresie miesiąca maja 2001 r. Jako podstawę uzasadniającą zastosowania art. 230 O.p. organ uznał fakt, że kwota zobowiązania podatkowego z miesiąc maj 2001 r. określona została w niższej wysokości niż to wynika z przepisów prawa podatkowego.
Następnie Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wydał decyzję z dnia 31 stycznia 2011 r., którą zmienił decyzję z dnia 7 marca 2006 r. w zakresie miesiąca maja 2001 r. określając zobowiązanie podatkowe w wysokości 480.708,00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji uwzględnił fakt, że sprawa toczy się po wyroku WSA w Gdańsku i stanowisko Sądu odnośnie interpretacji powołanych w sprawie przepisów prawa materialnego. Pozbawił jednak podatnika prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury nr [...] z dnia 21 maja 2001 r. (kwota netto 3.054.000, podatek VAT 671.880 zł) wystawionej przez "B" Sp. z o.o. na zakup maszyny wraz z oprzyrządowaniem (element linii technologicznej do produkcji guzików i dodatków krawieckich). Do powyższej faktury spółka "B" w dniu 26 października 2001 r. wystawiła fakturę korygującą nr [...] – w związku ze zwrotem towaru (wartość netto 3.054.000, podatek VAT 671.880 zł), którą podatnik ujął w rozliczeniu za październik 2001 r.
W ocenie organu I instancji zasadnym jest pozbawienie podatnika prawa, o którym mowa w art. 19 ust. ust. 1,2,3 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, na podstawie 50 ust. 4 pkt 5 lit c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. Jak wynika z ostatecznej i prawomocnej decyzji (wydanej na podstawie postanowienia WSA z dnia 21 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Gd 160/05) Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 grudnia 2004 r. wydanej dla spółki "B" transakcja kupna-sprzedaży między spółkami "B" a "A" potwierdzona fakturą nr [...] uznana została za pozorną. Stanowiło to podstawę do pozbawienia spółki "B" podatku naliczonego przy zakupie, ale także brak podstaw do deklarowania i zapłaty przez ten podmiot podatku należnego w kwocie 671.880,00 zł., jak stanowi art. 3 ust. 3 ustawy o VAT. Ponadto w decyzji organ I instancji uznał, że stosownie do stanowiska WSA, brak jest podstaw do kwestionowania dokonanej przez stronę w maju 2001 r. sprzedaży obuwia oraz części maszyn i urządzeń na podstawie faktury nr [...] z dnia 2 maja 2001r. na kwotę netto – 361.000,00 zł., podatek VAT – 79.420,00 zł. dokumentującej sprzedaż 1203 par obuwia oraz faktury nr [...] z dnia 8 maja 2001 r. na kwotę netto - 2.051,160 zł. podatek VAT – 451.255,20 zł. dokumentującej sprzedaż części do maszyn i urządzeń spółce "B".
Dyrektor Izby Skarbowej rozpoznając odwołanie spółki, zarzucającej decyzji organu I instancji naruszenie art. 170 p.p.s.a., art. 120, 121 § 1, 122, 125 § 1, art. 210 §1 pkt. 4 i 6 i art. 210 § 4 O.p., art. 1891 K.p.c. w związku z art. 199 a O.p., § 50 ust. 4 pkt 5 lit. c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, art. 2 ust. 1 i 4, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o Vat, w dniu 12 maja 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora UKS.
W pierwszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że wydając zaskarżoną decyzję brał pod uwagę fakt, że sprawa toczy się w następstwie prawomocnego wyroku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w dniu 21 maja 2009 r., sygn. akt ISA/Gd 252/09, działającego zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2009 r. sygn. akt I FSK 1919/07, w szczególności poprzez uwzględnienie przepisu art. 170 p.p.s.a. oparł swoje rozstrzygnięcie na interpretacji przepisów dokonanych przez sądy w tych wyrokach.
To właśnie Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swego orzeczenia odnosząc się do kwestii pozbawienia skarżącej prawa wynikającego z art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o Vat, stosownie do powołanego przez organy podatkowe § 50 ust. 4 pkt 5 lit c rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonani niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, zgodnie z którym: w przypadku gdy wystawiono faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne potwierdzające czynności do których zastosowanie mają przepisy art. 58 i 85 Kodeksu cywilnego, faktury te i dokumenty nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku oraz zwrotu podatku naliczonego – dokonał ich interpretacji. Odrzucając kwestię powiązań kapitałowych i zarządczych, sposób wyceny wartości towaru w poszczególnych transakcjach (kilkakrotnie lub kilkudziesięciokrotnie wyższej lub kilkudziesięciokrotnie niższej od ceny zakupu), sposobu zapłaty (kompensaty i wierzytelności), brak zainteresowania kupujących asortymentem kupowanego towaru i faktem, że towar ostatecznie nie trafił do konsumenta, NSA wskazał, że faktem najistotniejszym dla sprawy jest to, że nie było zastrzeżeń co do tego, że w całym łańcuchu sprzedaż na rzecz kupujących była wykazana, a należny podatek był zapłacony, a w takim wypadku kupujący mają prawo odliczenia podatku w takiej wysokości, w jakiej ten podatek był zapłacony lub zmniejszony o podatek naliczony przez sprzedającego.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że stan faktyczny, na którym oparły swoje orzeczenia sądy administracyjne w tej sprawie był inny niż ten ustalony przez organy podatkowe. Oba sądy administracyjne wydając orzeczenia nie posiadały wiedzy, że sprzedaż na rzecz kupującego i należny podatek od transakcji potwierdzonej sporną fakturą nie został zapłacony. Jak wynika z prawomocnej i ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 grudnia 2004 r. wydanej wobec "B" spółka z o.o. transakcja związana z obrotem maszyną wraz z oprzyrządowaniem (element linii technologiczne do produkcji guzików i dodatków krawieckich) uznana została za pozorną.
Powyższe ustalenia w sposób bezsporny kwestionują tezę, że sprzedaż w całym łańcuchu na rzecz kupujących była wykazana, a należny podatek był zapłacony.
Podatnik żądając odliczenia podatku naliczonego w miesiącu maju 2001 r. w wysokości 671.880,00 zł. uszczuplił podatek należny, gdyż kwota taka nie trafiła do budżetu państwa. Według Dyrektora Izby Skarbowej kwestia ta nie stanowiła rozważań w poprzednich etapach postępowania, gdyż jej istota zaistniała dopiero po wyroku WSA w Gdańsku z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 252/09.
Jak wskazano, wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony, powyższe wiążące stanowisko Sądu nie wymagało badania kwestii pozorności transakcji, stąd zarzuty dotyczące nie przeprowadzenia postępowania u kontrahenta z udziałem strony, co skutkowało naruszeniem powoływanych w odwołaniu przepisów art. 120, 121 § 1, 122, 125 § 1 O.p. oraz art. 1891 Kodeksu postępowania cywilnego w związku z art. 199 a O.p., należy uznać za bezzasadne. W związku z tym także badanie zamiaru obu stron czynności poprzez dokonanie ich przesłuchania nie znajduje uzasadnienia.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 210 §1 pkt 4 O.p. organ wskazał na jego bezzasadność, skoro pełnomocnik spółki nie wskazał jakich przepisów prawa procesowego lub materialnego brak jest w zaskarżonej decyzji. Również zarzut naruszenia art. 210 §1 pkt 6 i § 4 O.p. według organu nie zasługuje na uwzględnienie, skoro z uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji organu I instancji jednoznacznie wynika, że w odniesieniu do rozliczeń za maj 2001 r. wskazano dowód, któremu dano wiarę i który przesądził o przyjętym rozstrzygnięciu tj. prawomocna decyzja, która chociaż wydana została wobec innego podatnika to jako dokument urzędowy, przesądziła o przyjętym rozstrzygnięciu w zakresie prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez spółkę "B".
Uwzględniając stanowisko WSA zawarte w prawomocnym orzeczeniu, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że brak jest podstaw do kwestionowania dokonanej przez stronę w maju 2001r. sprzedaży:
- 1.203 par obuwia na podstawie faktury nr [...] z dnia 2 maja 2001r. na kwotę netto -361.000 zł, podatek VAT-79.420zł,
- części do maszyn i urządzeń, kopyta BIZZ, wykrojnik BIZZ, wykrojnik MULTON na podstawie faktury nr [...] z dnia 8 maja 2001r. na kwotę netto- 2.051.160 zł, podatek VAT- 451.255,20zł.
Uwzględniając zapisy art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o Vat oraz art. 6 ust. 4 tej ustawy (zgodnie z którym jeżeli sprzedaż towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7 dniu od dnia wydania towaru lub wykonania usługi) organ II instancji za zasadne i prawidłowe uznał stanowisko Dyrektora UKS, który w maju 2001r.:
- nie uznał prawa podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w kwocie 671.880 zł wynikający z faktury nr [...] z dnia 21 maja 2001 r. wystawionej przez Spółkę z o.o. "B" dokumentującej zakup maszyny wraz z oprzyrządowaniem (element linii technologicznej do produkcji guzików),
- zwiększył podatek należny o 79.420 zł wynikający z faktury nr [...] z dnia 2 maja 2001r. wystawionej na "B" sp. z o.o. dokumentującej sprzedaż 1203 par obuwia, której to sprzedaży organ I instancji nie uwzględnił, uznając transakcję za pozorną;
- zwiększył podatek należny o 451.255,20 zł wynikający z faktury nr [...] z dnia 8 maja 2001r. wystawionej na "B" sp. z o.o. dokumentującej sprzedaż części maszyn i urządzeń, której to sprzedaży organ I instancji nie uwzględnił, uznając transakcję za pozorną dokonując rozliczenia podatku od towarów i usług za maj 2001r. jak w zaskarżonej decyzji.
Następnie spółka reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego R. B. zaskarżyła do tut. Sądu powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie: art. 170 p.p.s.a., zasad: praworządności z art. 120 O.p., zaufania do organu z art. 121 § 1 O.p., art. 122 O.p. poprzez pozostawienie w obiegu prawnym decyzji wydanej bez samodzielnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, zasady wynikającej z art. 125 § 1 O.p., art. 1891 K.p.c w związku z art. 199 a O.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej z pominięciem tych przepisów i nieprzeprowadzenie postępowania podatkowego niemal w całym zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia, § 50 ust. 4 pkt 5 lit. c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, art. 58 i 85 Kodeksu cywilnego, a także art. 2 ust 1 i ust. 4, art. 19 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Vat, normy z art. 210 §1 pkt 4 i 6 O.p. przez niepowołanie pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i niepełne wskazanie podstawy faktyczne, a także normy art. 210 § 4 O.p. przez niewyjaśnienie w całości podstawy prawnej rozstrzygnięcia i pominięcie wielu zasadniczych faktów wpływających na rozstrzygnięcie, a nadto zasady praworządności i legalizmu wyrażonej w art. 120 O.p., która w związku z przepisami art. 220 i 221, art. 233 § 1 pkt 2 lit a, § 2 O.p., który zakazuje organowi odwoławczemu pozostawienia w obiegu prawnym decyzji wydanej z naruszeniem prawa, przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w zakresie ustalenia skarżącej zobowiązania podatkowego za maj 2001 r.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej odniósł się w pierwszej kolejności do tezy zaprezentowanej przez organ na stronie 3 zaskarżonej decyzji, że współuczestnicy stanu pozorności mieli na celu wygenerowanie znaczących nadwyżek podatku naliczonego nad należnym, o czym w szczególności miały świadczyć wielokrotne transakcje obrotu rzeczami przy zmiennej ich cenie. Tymczasem, jak wywodzi pełnomocnik, zwiększenie ilości podmiotów uczestniczących w transakcjach, a tym samym zwiększenie liczby transakcji powoduje zwiększenie wpływów fiskalnych Skarbu Państwa z tytułu podatku od towarów i usług, a zwiększenie i zmniejszenie ceny nie wpływa na obniżenie tych wpływów, nie może być zatem sankcjonowane przez racjonalnego ustawodawcę. Przyjęcie poglądu, że czynność jest uznawana za pozorną ze skutkiem niekorzystnym wyłącznie dla podatnika prowadziłoby do wniosku, że o uznaniu czynności za pozorną decydować może istnienie korzyści fiskalnej, co jest sprzeczne z podstawowymi zasadami państwa prawa, w szczególności zasadą praworządności. Fiskus pobierając z jednej strony podatek, a z drugiej odmawiając prawa do rozliczenia tego podatku w niektórych przypadkach osiągałby niemal podwójną korzyść podatkową.
Następnie pełnomocnik spółki podniósł, że zarzut pozorności transakcji zakupu maszyny wraz z oprzyrządowaniem (element linii technologicznej do produkcji guzików i dodatków krawieckich) był przedmiotem oceny w postępowaniu sądowo- administracyjnym, a organy podatkowe nie omawiają konsekwencji pozorności transakcji zwrotu tej maszyny. Ponadto organ I instancji dostrzegł, iż w niniejszej sprawie w rozstrzygnięciach sądowo administracyjnych zawarto tezę, że w całym łańcuchu transakcji sprzedaż na rzecz kupujących była wykazana, a należny podatek zapłacony. Oceny tej organ odwoławczy nie zakwestionował.
Rozwijając zarzuty podane w skardze pełnomocnik skarżącej podniósł, że motywy uzasadnienia skarżonej decyzji zawarte na str. od 12 do 15 są podane w sposób niejasny, gdyż nie wiadomo na jakiej podstawie uznano, że spółka "B" nie zapłaciła należnego podatku, a podatek wykazany w decyzji wydanej wobec tej spółki nie jest podatkiem, który miała zapłacić według stanu operacji gospodarczych ze skarżącą spółką. Podatek ten został ustalony w związku ze stwierdzeniem, że transakcja zawarta ze spółką "B" jest pozorna, a zatem jest podatkiem obliczonym w następstwie zastosowania sankcji polegającej na pozbawieniu prawa do odliczenia.
Zdaniem strony skarżącej, naruszono normę art. 170 p.p.s.a próbując dokonać wyłomu w zasadzie związania wyrokiem. Decyzja wydana innemu podatnikowi nie jest nową okolicznością faktyczną, lecz inną oceną w innej sprawie, sprzeczną z oceną NSA w sprawie niniejszej. Decyzja wydana innemu podatnikowi nie może wiązać bez przeprowadzenia pełnego postępowania podatkowego w danej sprawie ze względu na brak tożsamości stron i brak możliwości wzięcia udziału przez skarżącego w postępowaniu wobec innego podatnika. W ocenie strony rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji nie spełnia minimów ustalonych przez normy regulujące postępowanie podatkowe, gdyż zastąpiono je rozstrzygnięciem z innej decyzji, z postępowania, w którym skarżący nie brał udziału. Co więcej, do pozorności wymagane jest zbadanie zamiaru obu stron czynności, a skoro pozorność jest wadą leżącą w sferze motywacji niezbędne jest przesłuchanie stron. Badając wolę tylko jednej ze stron można udowodnić jedynie błąd (podstęp) nie objęte hipotezą omawianej normy. Tryb orzekania przez organy podatkowe o skutkach prawnych norm prawa cywilnego stanowił spór w doktrynie. Do rozstrzygnięcia o skutkach podatkowych w przypadku wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa wskazane zostały sądy powszechne, a prowadzenie wyczerpującego postępowania podatkowego w takich przypadkach uznane zostały za konieczne.
Pełnomocnik spółki podkreślił również, że organ podatkowy nie ustalił motywu zawierania pozornych transakcji ani zaistnienia uszczuplenia podatku. Nie ustalono również żadnych powiązań dotyczących skarżącej z innymi uczestnikami obrotu, stąd nie ma dowodów do uznania istnienia wady oświadczenia woli. Organy podatkowe nie wykazały, a nawet nie zarzucały skarżącej, że w wyniku jej czynności handlowych Skarb Państwa cokolwiek stracił.
Ostatecznie strona wskazała, że NSA w Warszawie w wyroku z dnia 3 października 2006 r., sygn. akt IFSK 17/06-Lex 263121 zawarł fundamentalną tezę, iż niedopuszczalne jest wyłączenie prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego w oparciu o samą konstrukcję, czy też istotę podatku, w tym określoną w art. 19 ustawy o Vat. Niedopuszczalnym jest zatem orzekanie o możliwości pozbawienia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy nie wykazano wyraźnego naruszenia przepisów prawa podatkowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych aktów z prawem. W wyniku takiej kontroli akt może zostać uchylony w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi.
Posiadając tak określony zakres swojej kognicji Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga zasługuje na uwzględnienie, zaś zaskarżona decyzja narusza prawo, co stanowi podstawę wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Skarżąca spółka nie zgadzając się z ustaleniami organów podatkowych obu instancji, podważyła przyjęte rozstrzygnięcie, podnosząc w skardze zarzuty zarówno o charakterze procesowym jak i materialnym. W takiej sytuacji, koniecznym jest odniesienie się w pierwszej kolejności do zarzutów procesowych. W tej grupie zarzutów skarżąca podnosi naruszenie: art. 170 p.p.s.a., art.120, art. 121 § 1,art. 122, art. 125 § 1, art. 199a, art. 210 § 1, art.220, art.221, art. 233 §1 pkt 2 lit.a) O.p., polegających w szczególności na pozostawieniu w obiegu prawnym decyzji wydanej bez samodzielnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, naruszenia zasady praworządności i legalizmu oraz prowadzenia sprawy wnikliwie, nieprzeprowadzenia postępowania podatkowego niemal w całym zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia, niepowołanie pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i niepełne wskazanie podstawy faktycznej, niewyjaśnienie w całości podstawy prawnej rozstrzygnięcia i pominięcie wielu zasadniczych faktów wpływających na rozstrzygnięcie.
Przechodząc do kontroli zaskarżonej decyzji wskazać należy, że zgodnie z prawomocnym wyrokiem z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 252/09 wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyniku ponownego rozpoznania sprawy po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2009 r. I FSK 1919/07, decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 września 2006 r. określająca "A" Spółka jawna w G. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2001 r. została uchylona. Nadmienić należy, że przy wydaniu tego wyroku, zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a. WSA w Gdańsku był związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraził zalecenie dla organów podatkowych, które ponownie będą rozpoznawać sprawę, aby uwzględniły ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku.
Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.
Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie przez sąd pierwszej instancji istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, a więc nie tylko samą wykładnię w ścisłym tego słowa znaczeniu. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność) zostało uznane za wadliwe. Ocena ta może odnosić się do przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego i dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie. Z kolei wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania stanowią konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w danej sprawie. Mają one wytyczać kierunek działania organu przy ponownym przyszłym rozpoznaniu sprawy, określają sposób ich postępowania w przyszłości. Zmierzają do uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazują kierunek, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości. Między oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi więc ścisły związek. Podnieść nadto należy, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane; postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne; przyszłe postępowanie administracyjne, w tym także w sprawie stwierdzenia nieważności aktu i wznowienia postępowania administracyjnego, oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowoadministracyjne, w tym także przed NSA w przypadku ewentualnego rozpoznawania skargi kasacyjnej od ponownego wyroku sądu pierwszej instancji. Skutkiem wyroku sądu administracyjnego w toku każdego z tych postępowań jest zakaz formułowania nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.
Wiążąca ocena prawna traci moc, gdy po wydaniu wyroku nastąpiła zmiana stanu prawnego (mającą wpływ na wynik sprawy) bądź istotna zmiana stanu faktycznego (tak np.w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 1990 r., sygn. akt SA/Wr 137/90, A. Kabat (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Zakamycze 2006, wyd. II, str. 325-326 oraz Jan Paweł Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, str. 220).
Możliwość odstąpienia od oceny prawnej, dotyczącej stanu faktycznego jest zatem dopuszczalna w sytuacji, gdy po wydaniu wyroku zajdą okoliczności mające znaczenie dla sprawy, nie stanowi natomiast takiej okoliczności możliwość przeprowadzania nowych dowodów, mających podważyć dotychczasowe ustalenia, uznane za prawidłowe. Nie wyklucza to odstąpienia od związania wyrokiem w sytuacji, gdy zostanie on wzruszony w odpowiednim trybie przewidzianym przepisami prawa.
Rozstrzygnięcie co do zakresu związania wydanym wcześniej wyrokiem jest o tyle istotne, że naruszenie przez organ podatkowy reguły z art. 153 p.p.s.a. powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia.
Jeżeli zatem w prawomocnym wyroku sąd uzna postępowanie administracyjne (podatkowe) za przeprowadzone prawidłowo, a stan faktyczny za wyjaśniony w sposób wystarczający dla potrzeb rozstrzygnięcia, to tą konkluzją związany jest zarówno organ, którego rozstrzygnięcie zaskarżono, jak i sąd kolejno orzekający w tej sprawie. Nie może on w tym zakresie formułować odmiennych ocen, sprzecznych z poprzednio wyrażonym poglądem, lecz musi mu się w pełni podporządkować do wyrażonej w wyroku oceny prawnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 1999 r., sygn. akt IV SA 527/97 i z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 506/05). Należy podkreślić, że w wyniku uchylenia decyzji organu odwoławczego nie może być prowadzone postępowanie dowodowe zmierzające do podważenia przyjętych już za wiążące ustaleń faktycznych, prowadzący je organ podatkowy działałby bowiem wbrew wiążącej go ocenie prawnej. Odmienne zachowanie byłoby niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą poszanowania wartości - pewności prawa, zaufania obywateli do państwa, spójności działania organów państwowych (por. poglądy wyrażone m.in. w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 maja 2000 r., sygn. akt SK 22/99).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe nie wykazały zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w poprzednio podjętym w tej sprawie wyroku z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 252/09.
Przypomnieć zatem należy, że w wyroku tym wskazano, że w ustalonym przez organy stanie faktycznym nie było zastrzeżeń co do tego, że w całym łańcuchu podmiotów gospodarczych, sprzedaż na rzecz kupujących była wykazana, a należny podatek był zapłacony, a w takim wypadku kupujący mają prawo do odliczenia podatku w takiej wysokości, w jakiej ten podatek był zapłacony lub zmniejszony o podatek naliczony. Organ podatkowy nie może powołując się na § 50 ust. 4 pkt 5 lit. c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.) pozbawić kupujących tego prawa tylko dlatego, że w jego ocenie przedsiębiorca jest nieracjonalny, a skutek obrotu handlowego w postaci trafienia towaru do końcowego odbiorcy nie został osiągnięty. Z tych przyczyn zastosowanie przez organy podatkowe art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o VAT w zw. z § 50 ust. 4 pkt 5 lit. c rozporządzenia do tak ustalonego stanu faktycznego wykroczyło poza hipotezę tej normy. Powyższe oznacza, że postępowanie organów podatkowych wymagało bezwzględnego zastosowania się do tej oceny i wydania rozstrzygnięcia odpowiadającego jej treści.
Wbrew twierdzeniom organów w niniejszej sprawie nie doszło do istotnej zmiany stanu faktycznego w rozumieniu przepisu art. 153 p.p.s.a. Dopuszczenie postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 czerwca 2010 r. materiałów uzyskanych od Naczelnika Urzędu Skarbowego i od Naczelnika Urzędu Skarbowego, Decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 grudnia 2004 r. wydanej wobec "B" Spółka z o.o. oraz dowodu w postaci postanowienia WSA w Gdańsku z dnia 21 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Gd 160/05 odrzucającego skargę na tę decyzję z powodu upływu terminu do jej złożenia, w zakresie uznania przez organy podatkowe transakcji udokumentowanej fakturą nr [...] z dnia 21 maja 2001 r., jako pozornej i pominiętej przy rozliczeniu podatku VAT, stanowi zdaniem Sądu niedopuszczalną praktykę wkraczania przez organ w zupełnie nową sprawę.
Wymaga stanowczego podkreślenia, że w sytuacji, gdy Sąd uchyli decyzję to sprawa wraca do rozpoznania według stanu faktycznego z dnia wydania decyzji ostatecznej, w tym wypadku 5 września 2006 r. W wyniku uchylenia sprawy przez sąd administracyjny nie powstaje nowa sprawa, a organ ma obowiązek rozpoznać sprawę według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania decyzji.
Zatem organ podatkowy nie mógł przeprowadzić ponownie postępowania na okoliczności, które Sąd uznał za ustalony w sposób prawidłowy, nawet jeżeli w trakcie tego postępowania o to wnioskowała skarżąca spółka.
Tymczasem organy podatkowe stanęły na stanowisku, że skoro stan faktyczny, na którym oparły swoje orzeczenia administracyjne w tej sprawie był inny niż ten przez nie ustalony w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, to należy zweryfikować pogląd o fakcie zapłaty podatku potwierdzonego sporną fakturą. Oba sądy administracyjne wydając orzeczenia nie posiadały bowiem wiedzy, że sprzedaż na rzecz kupującego i należny podatek od transakcji potwierdzonej fakturą [...] z dnia 21 maja 2001 r. nie został zapłacony, a to, jak dowiodło postępowanie dowodowe nie było zgodne z rzeczywistością, skoro z prawomocnej i ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 grudnia 2004 r. wydanej wobec "B" spółka z o.o. wynika, że transakcja związana z obrotem maszyną wraz z oprzyrządowaniem (element linii technologicznej do produkcji guzików i dodatków krawieckich) uznana została za pozorną.
Wskazać należy, że przedmiotowa decyzja nie stanowi nowej okoliczności faktycznej, lecz jest niezależną oceną zastosowaną przez organ podatkowy co do stanu faktycznego w innej sprawie. Na podstawie tej oceny, organ wydał wiążącą decyzję dla innego podatnika. W niniejszej sprawie oceny stanu faktycznego dokonał w swoim orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny, a następnie w wydanym na jego podstawie wyroku z dnia 21 maja 2009 r. WSA w Gdańsku i ta ocena jej wiążąca dla skarżącej oraz organów podatkowych, co expressis verbis Sąd wyraził w uzasadnieniu wyroku.
Zatem, odstąpienie od wytycznych WSA w Gdańsku stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, tym samym dokonanie ustaleń faktycznych odmiennych od zaakceptowanych przez sądy obu instancji, a także Sąd rozpoznający po raz trzeci przedmiotową sprawę, niewątpliwie musi prowadzić do usunięcia zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Na marginesie jedynie należy zauważyć, że decyzja na którą powołują się organy uzasadniając swoje stanowisko funkcjonowała już w obrocie prawnym w momencie orzekania przez nie po raz pierwszy, a następnie WSA w Gdańsku, jak i Naczelny Sąd Administracyjny i kolejno WSA w Gdańsku.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przepisów postępowania, podzielić należy stanowisko jej pełnomocnika, że został przez organy naruszony powołany w skardze art. 170 p.p.s.a, Jak trafnie podniesiono kwestia odliczenia podatku od towarów i usług od transakcji, na mocy której podatnik kupił od "B" Sp. z o.o. maszynę wraz z oprzyrządowaniem (element linii technologicznej do produkcji guzików i dodatków krawieckich) za sumę netto 3.054.000,00 zł oraz podatek Vat w wysokości 671.880,00 zł, o którą chodzi w zaskarżonej decyzji, podlegała kontroli sądowoadministracyjnej i w następstwie tej kontroli nie uznano tej transakcji za pozorną, czy też za transakcję, od której podatek naliczony nie może pomniejszać podatku należnego. Orzekając odmiennie normę tą w zaskarżonej decyzji naruszono, próbując dokonać wyłomu w zasadzie związania wyrokiem. W kontekście powyższego na uwzględnienie zasługuje zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 120 i 121 § 1 O.p. zaskarżonym orzeczeniem, choć z innych przyczyn niż przedstawione w uzasadnieniu skargi. Zasada praworządności i zaufania do organu wyznacza granice działania organów państwa. Organy podatkowe w swoim działaniu winny się kierować i działać w granicach prawa. Naruszając zasadę określoną w art.153 i art. 170 p.p.s.a. organy podatkowe naruszyły powyższe przepisy, co niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W konsekwencji wadliwie wydanej decyzji doszło do ponownego pozbawienia podatnika prawa do obniżenia podatku naliczonego o podatek naliczony, czym naruszono również art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o Vat.
Dlatego też przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy powinien uwzględnić powyższe uwagi i zastosować się do wytycznych zawartych w prawomocnym wyroku WSA w Gdańsku z dnia 21 maja 2009 r., mając na uwadze stan faktyczny, który był przedmiotem rozstrzygania przez ten Sąd, jak i uwagi zawarte w treści uzasadnienia niniejszego wyroku.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit.c) p.p.s.a. skargę uwzględnił. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 p.p.s.a., zaś rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia niemożności wykonania zaskarżonej decyzji wydano na podstawie art. 152 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło