I SA/Gd 730/24

Dnia 20 listopada 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2024 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kościerzynie z 13 maja 2021 r. w przedmiocie wykreślenia z rejestru podatników VAT i VAT UE p o s t a n a w i a: odrzucić skargę M. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej w skrócie zwana Spółką) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę, w której domagała się zobowiązania Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kościerzynie (dalej w skrócie zwanego Naczelnikiem) do wydania postanowienia nakazującego organowi przywrócenie Spółce statusu czynnego podatnika podatku VAT. Skarga została nadana przesyłką poleconą w dniu 30 lipca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako wniesiona z uchybieniem terminu. Z analizy treści skargi wynika, że strona skarżąca formułując swoje żądanie, kwestionuje legalność działania organu polegającego na wykreśleniu Spółki z rejestru podatnik VAT i VAT UE. Wykreślenie z urzędu podatnika z rejestru VAT na podstawie art. 96 ust. 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r. poz. 685 ze zm.) następuje z urzędu, w drodze czynności materialno-technicznej organu. Czynności materialno-techniczne to działania organów administracji, które będąc czynnościami faktycznymi, oparte są na wyraźnej podstawie prawnej i wywołują konkretne skutki prawne. Od aktów administracyjnych czynności materialno-techniczne różnią się tym, że są działaniami faktycznymi, które nie powodują powstania żadnej normy postępowania, przy czym cechuje je możliwość ich realizacji przez przymus państwowy (J. Starościak, Prawne formy działania administracji, Warszawa 1957, s. 302). Czynności te wywołują zatem skutki prawne poprzez fakty, z którymi obowiązujące przepisy prawa wiążą powstanie określonych konsekwencji w sferze stosunków prawnych (M. Masternak, Czynności materialno-techniczne, jako prawna forma działania administracji publicznej, Toruń 2018, s. 145). Ponieważ czynności takie, nierodzące po stronie podatnika żadnej normy postępowania, niewątpliwie godzą jednak pośrednio w jego interesy, istotnym jest prawo zaskarżenia tego działania administracji podatkowej. Możliwość zaskarżania czynności materialno-technicznych, jako czynności z zakresu administracji publicznej, wynika z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259) – dalej zwana p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 17 grudnia 2020 r., sygn. akt I FZ 267/20, z 20 grudnia 2023 r. I FZ 322/23). Skoro czynność polegająca na wykreśleniu Spółki z rejestru VAT i VAT UE należy do czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., to należało rozważyć, w jakim terminie dopuszczalne było wniesienie skargi do sądu administracyjnego na działanie organu. W tym zakresie będzie miała zastosowanie regulacja zawarta w art. 53 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Analizując terminowość wniesienia skargi należy wskazać, że w aktach sprawy znajduje się pismo z 27 lipca 2021 r. (nadane na poczcie w tym samym dniu), podpisane przez Prokurenta Spółki tj. T.K. Z treści wskazanego dokumentu wynika, że T.K. dysponowała informacją o tym, że skarżąca Spółka została wykreślona z rejestru VAT i VAT UE, w związku z czym domaga się ona przywrócenia statusu czynnego podatnika VAT i VAT UE. Dodać jednocześnie należy, że analiza samego pisma oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, w jakiej dacie Spółka dowiedziała się o dokonaniu przez organ podatkowy czynności materialno-technicznej polegającej na wykreśleniu Spółki z rejestru podatników. W związku z powyższym Sąd, dla ustalenia początkowej daty, od której możliwe jest obliczanie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego przyjął dzień, w którym sporządzono i nadano pismo podpisane przez T.K., adresowane do Naczelnika, a zawierające żądanie przywrócenia statusu czynnego podatnika podatku VAT i VAT UE tj. dzień 27 lipca 2021 r. Mając na względzie tę datę oraz treść art. 53 § 2 p.p.s.a. należało uznać, że termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego upływał 26 sierpnia 2021 r. Skoro skarga została wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku dopiero 30 lipca 2024 r., to nastąpiło to z uchybieniem terminu. Jak stanowi natomiast art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). Przed odrzuceniem skargi Sąd analizował również to, czy zaistniały okoliczności, które mogły uprawniać Sąd do rozpoznania skargi pomimo wniesienia jej z uchybieniem terminu (art. 53 § 2 zdanie drugie p.p.s.a.). Odnosząc się do kwestii tego, czy uchybienie terminowi do wniesienia skargi mogło mieć charakter niezawiniony należy wskazać, że Spółka jest osobą prawną, która prowadzi działalność gospodarczą, funkcjonującą w obrocie od 2017 r., co wynika z dokumentu KRS. Jest to zatem podmiot, który powinien być odpowiednio zorganizowany w celu realizacji określonych zadań, wymagających również niekiedy wystąpienia na drogę postępowania sądowego. Nieznajomość prawa nie uwalnia od negatywnych skutków uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej. Natomiast uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2012 r., I FZ 522/11, LEX nr 1115932). W omawianej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.