I SA/Gd 733/12
WyrokWSA w Gdańsku2012-09-11
Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Ewa Kwarcińska, Krzysztof Przasnyski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, odmawiając rozłożenia na raty zaległości podatkowych i umorzenia odsetek za zwłokę, prawidłowo ocenił, że nie zachodzi ważny interes podatnika ani interes publiczny, mimo argumentacji strony o nadzwyczajnych okolicznościach powstania zaległości i odsetek?Ratio decidendi
Organ podatkowy, rozpatrując wniosek o ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych, działa w ramach uznania administracyjnego. Nawet jeśli istnieją przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, organ nie ma obowiązku przyznania ulgi. Kluczowe jest, aby strona wykazała istnienie nadzwyczajnych okoliczności, na które nie miała wpływu, a które uniemożliwiają spłatę zobowiązania. W przypadku braku pełnej dokumentacji finansowej i majątkowej strony, a także gdy proponowany układ ratalny jest niemożliwy do zrealizowania, organ może odmówić przyznania ulgi, a sąd administracyjny nie stwierdzi naruszenia prawa, jeśli decyzja mieści się w granicach uznania administracyjnego.Stan faktyczny
Podatnik Z.D. złożył wniosek o rozłożenie na 24 raty zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2002 i 2003 oraz o umorzenie odsetek za zwłokę. Argumentował, że powstanie zaległości i odsetek było wynikiem błędnej klasyfikacji obowiązku podatkowego w Niemczech, późnego wydania decyzji wymiarowych w Polsce oraz nieuznania przez organ podatkowy zapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne w Niemczech. Organy podatkowe odmówiły przyznania ulgi, wskazując na brak wystarczających dowodów potwierdzających sytuację materialną podatnika, brak wykazania nadzwyczajnych okoliczności oraz niemożliwość realizacji proponowanego układu ratalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę podatnika.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 września 2012 r. sprawy ze skargi Z.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 27 kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2002 i 2003 oraz odmowy umorzenia odsetek za zwłokę oddala skargę.
Wnioskiem z dnia 23 października 2011 r. Z.D. zwrócił się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. o udzielenie ulgi w spłacie zaległości podatkowych w postaci: rozłożenia na 24 raty zapłaty zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2002 i 2003 w łącznej kwocie 94.472,69 zł oraz umorzenia odsetek za zwłokę od ww. zaległości.
W uzasadnieniu podatnik podał, że nie posiada środków na wpłatę pozostałej do zapłaty części odsetek oraz wskazał, że nie przyczynił się do ich naliczenia. Na powstanie zaległości podatkowych oraz odsetek za zwłokę miały wpływ następujące okoliczności: pierwotne opodatkowanie dochodów w Niemczech w wyniku błędnej klasyfikacji obowiązku podatkowego; dokonany po trzech latach przez niemiecki organ podatkowy zwrot zapłaconego podatku wraz z odsetkami za zwłokę, przy czym nie zwrócono podatnikowi zapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne; wydanie decyzji wymiarowych za 2002 i 2003 r. dopiero we wrześniu 2008 r.
Decyzją z dnia 30 stycznia 2012 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. odmówił Z.D. rozłożenia na 24 raty zapłaty zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2002 i 2003 w łącznej wysokości 94.472,69 zł oraz umorzenia odsetek za zwłokę w łącznej kwocie 72.963 zł od ww. zaległości podatkowych naliczonych na dzień złożenia wniosku.
Organ podatkowy ustalił, że wnioskodawca uzyskuje dochód na terenie Niemiec w wysokości 2 105 euro netto miesięcznie, zaś jego małżonka jest zatrudniona na terenie kraju. Łączne dochody małżonków wynoszą 12 021 zł netto.
Z nadesłanego przez podatnika zestawienia kosztów utrzymania w kraju wynika, że ich miesięczna wysokość wynosi 5 474 zł (wydatki na ogrzewanie, wodę, energię elektryczną, ubezpieczenie rentowe małżonki, Internet, TV, indywidualne ubezpieczenie medyczne, utrzymanie studiującej córki, lekarstwa żony, wyżywienie, środki czystości itp.). Na miesięczne wydatki na terenie Niemiec w kwocie 4 856 zł składają się natomiast koszty wynajmu mieszkania, utrzymania samochodu, wyżywienia, zakupu środków czystości itp.
Wnioskodawca nie przedłożył stosownych dowodów potwierdzających ponoszenie wymienionych wydatków.
W toku postępowania podatnik odmówił złożenia oświadczenia o posiadanych nieruchomościach i prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej i rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego.
Organ podatkowy I instancji ustalił w Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych, że Z.D. jest współwłaścicielem nieruchomości gruntowej w G., przy ul. [...] o powierzchni 0,0302 ha (działka nr [...]) zabudowanej budynkiem mieszkalnym o powierzchni 152,1 m2 (objętej małżeńską wspólnością ustawową); posiada 1/32 udziału w prawie wieczystego użytkowania nieruchomości (działka nr [...]) o powierzchni 0,0519 ha położonej w G., przy ul. [...]; posiada 1/10 udziału w prawie wieczystego użytkowania nieruchomości (działka nr [...]) o powierzchni 0,0226 ha położonej w G., przy ul. [...].
Po przedstawieniu charakteru prawnego decyzji uznaniowej, rozumienia pojęć ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. wskazał, że zebrany materiał dowodowy nie dawał podstaw do uwzględnienia wniosku. Za takim stanowiskiem przemawia wysokość uzyskiwanych przez wnioskodawcę i jego małżonkę stałych dochodów, w stosunku do ponoszonych wydatków. Ponadto podatnik nie wykazał, że w sprawie wystąpiły okoliczności o charakterze szczególnym i wyjątkowym oraz takie, na które mimo dołożenia wszelkich starań nie mógł mieć wpływu.
W odwołaniu od tej decyzji Z.D. zarzucił organowi podatkowemu naruszenie przepisów art. 67a § 1 pkt 2 i 3, art. 122, art. 191 oraz art. 210 § 4 ustawy z dnia ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej O.p.
Dyrektor Izby Skarbowej, decyzją z dnia 27 kwietnia 2012 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Przytaczając treść art. 67a § 1 pkt 2 i 3 O.p. organ wskazał, że przyznanie ulgi w spłacie należności podatkowych opiera się na uznaniu administracyjnym. Następnie dokonując oceny stanu faktycznego strony pod kątem jej ważnego interesu lub interesu publicznego podkreślił, że Z.D. nie przedstawił pełnej dokumentacji dotyczącej jego aktualnej sytuacji materialnej. Podatnik nie wskazał również dowodów na zaistnienie okoliczności nadzwyczajnych, niezależnych od jego woli, które stanowiły przeszkodę w jednorazowym uregulowaniu zaległości podatkowej, jak również nie przedstawił i nie udokumentował żadnych okoliczności wyjątkowych, które mogłyby przemawiać za uznaniem ważnego interesu strony lub interesu publicznego. Ponadto z akt sprawy nie wynika, aby podatnik poniósł jakiekolwiek nadzwyczajne wydatki związane z okolicznościami o charakterze losowym, jak również nie wskazał, że takowe okoliczności w ogóle wystąpiły. Strona nie wykazała, że posiada wolne środki finansowe, z których mogłaby regulować wnioskowane raty, jak również - odmawiając złożenia oświadczenia ORD-HZ nie wskazała, że posiada majątek, który mógłby stanowić zabezpieczenie ewentualnego układu ratalnego. Organ uznał, że w sytuacji, gdy nadwyżka uzyskiwanych przez małżonków dochodów nad wydatkami wynosi jedynie 1 691 zł - co w kontekście ilości proponowanych rat (24) oraz wysokości zaległości podatkowej będącej przedmiotem żądania (94.472,69 zł) - to realizacja zaproponowanego przez stronę układu ratalnego jest niemożliwa. Ewentualne rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej - wobec braku środków gwarantujących wywiązanie się z konieczności spłacania rat - byłoby rozwiązaniem pozornym.
W tych okolicznościach uwzględnienie wniosku o udzielenie ulgi stanowiłoby nieuzasadnioną pomoc państwa, i stawiałoby stronę w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do podatników, którzy pomimo problemów finansowych wywiązują się z obowiązku regulowania należności publicznoprawnych.
Organ zauważył, że wskazywana przez stronę chęć opodatkowania dochodów w Polsce nie była równoznaczna z wolą zobowiązanego do uregulowania tego zobowiązania podatkowego, zaś przewlekłość postępowań podatkowych związana była z kwestionowaniem przez stronę wysokości zobowiązania podatkowego i wniesieniem środków zaskarżenia. Nadzwyczajną okolicznością nie jest również nieposiadanie przez podatnika środków na spłatę pozostałej do zapłaty części odsetek, bowiem podatnik nie udokumentował własnej sytuacji finansowo-majątkowej, przez co nie można stwierdzić, że środków na spłatę odsetek za zwłokę nie posiadał, jak również nie wskazał źródła dochodów, które mogłyby stanowić zabezpieczenie ewentualnej spłaty ratalnej zaległości podatkowych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Z.D. zarzucił decyzji Dyrektora Izby Skarbowej naruszenie art. 67a § 1 pkt 2 i 3, art. 122, art. 191 oraz art. 210 § 4 O.p. i wniósł o jej uchylenie w całości.
W uzasadnieniu skargi przedstawił okoliczności związane z powstaniem zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę. Następnie stwierdził, że niezwłocznie po otrzymaniu zwrotu "niemieckiego" podatku zadeklarował chęć opodatkowania swoich dochodów w Polsce. Skarżący nie przyczynił się zatem do powstania tak wysokich odsetek za zwłokę. Dysproporcja w wysokości odsetek (pomiędzy odsetkami "niemieckimi" a obecnymi odsetkami za zwłokę) wynika z wyższego w Polsce opodatkowania odsetek oraz z przedłużających się postępowań podatkowych. Na wysokość zaległości podatkowych (a także odsetek za zwłokę) miał również wpływ fakt pozbawienia podatnika uprawnienia odliczenia od osiągniętych dochodów zapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne w Niemczech. Według skarżącego, gdyby organ podatkowy w odpowiednim czasie wydał decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 i 2003 r. oraz nie zaliczył kwoty 16.790 zł uzyskanej w wyniku zajęcia egzekucyjnego rachunku bankowego na koszty egzekucyjne wówczas odsetki za zwłokę nie byłyby tak wysokie.
W ocenie skarżącego, uzasadnienie zaskarżonej decyzji koncentruje się na tym, że podatnik nie przedstawił dowodów świadczących o jego sytuacji majątkowej i nie wykazał istnienia nadzwyczajnych wypadków losowych, uzasadniających przyznanie ulg. Jego zdaniem, okoliczności powstania zaległości, w szczególności odsetek za zwłokę miały charakter nadzwyczajny, skoro podatnik nie miał na nie wpływu. Skarżący nie dokonywał wpłat ponieważ od samego początku miał inne niż organy stanowisko w zakresie rozliczania delegacji zagranicznych, stąd powstał problem w ustaleniu wysokości samego zobowiązania.
Przerzucanie na podatnika odpowiedzialności za długotrwałość postępowania jest niezrozumiałe, bowiem obowiązkiem organu jest wnikliwe i szybkie rozpoznanie sprawy. Organ odwoławczy nie zajął żadnego stanowiska, co kwestii związanych z wysokością odsetek oraz należności głównej. Natomiast kwestia niepełnego przedstawienia przez skarżącego dowodów świadczących o jego sytuacji majątkowej jest sprawą drugorzędną i nie powinna mieć zasadniczego wpływu na przyznanie ulgi.
Skarżący podkreślił, że organ podatkowy po uzyskaniu informacji o posiadaniu przez podatnika udziałów w nieruchomości przy ul. [...] nie zbadał, jakiego rodzaju nieruchomości ten udział (1/32) dotyczy i jaki mogłaby mieć realny wpływ na możliwość jednorazowej zapłaty podatku oraz odsetek.
Zdaniem skarżącego, w interesie publicznym leży takie traktowanie podatników, które wzbudza zaufanie do organów podatkowych, oraz że zaufanie do organów ma bezpośredni wpływ na ściągalność podatku. Natomiast z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz przebiegu postępowania wynika, że organ w sposób całkowicie dowolny i wybiórczy podszedł do podnoszonych przez podatnika okoliczności.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., Poz. 270, określanej dalej jako p.p.s.a).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i procesowego w stopniu powodującym konieczność jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 67a § 1 pkt 2 i 3 O.p., stanowiący, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a; umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Wynikająca z art. 67a O.p. możliwość udzielania przez organ podatkowy ulg w spłacie przez podatnika zobowiązań podatkowych, świadczy o uznaniowym charakterze decyzji wydawanych w tym przedmiocie. Oznacza to, że upoważniając organy podatkowe do orzekania o ulgach w ramach uznania administracyjnego, ustawodawca pozostawił tym organom ocenę okoliczności faktycznych, uzasadniających - zgodnie z powołanym przepisem - umorzenie odsetek za zwłokę oraz rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowych oraz ich zakres. Zatem nawet zaistnienie jednej z przesłanek określonych w art. 67a § 1 pkt 2 i 3 O.p. nie musi prowadzić do pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Ustawodawca nie wskazał bowiem sytuacji, w której organ miałby obowiązek zastosowania ulgi.
Uznanie administracyjne jest konstrukcją prawną, która pozwala organowi administracji publicznej na wybór konsekwencji prawnych zaistnienia sytuacji, do której odnosi się hipoteza normy prawnej. Oznacza to, iż do organu podatkowego należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Organ podatkowy może, ale nie musi umorzyć odsetki za zwłokę, bądź rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowych. Uznanie to jest ograniczone kierunkowymi dyrektywami wyboru, jakimi są użyte w treści art. 67a § 1 O.p. zwroty: ważny interes podatnika oraz interes publiczny.
Stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności odpowiadające takiej lub innej kierunkowej dyrektywie wyboru może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia sprawy pozytywnego dla wnioskodawcy. Podkreślenia wymaga, że uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny okoliczności, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet przy ustaleniu ważnego interesu podatnika.
Ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowych lub odsetek od zaległości. O istnieniu ważnego interesu podatnika nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika, lecz kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości.
W orzecznictwie i doktrynie prezentowany jest pogląd, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika oraz, że umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek uzasadnione będzie jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu, i które są niezależne od sposobu jego postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 kwietnia 2004 r., I SA/Wr 735/02, LEX nr 129659; zob. też P. Roksisz, Uznanie administracyjne w ramach instytucji umorzenia zaległości podatkowych, Dor. Podatk. z 2004 r. Nr 1, s . 37).
Przesłanka interesu publicznego to respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu władzy, korekta błędnych decyzji organów władzy itp. W konsekwencji sądowa kontrola legalności decyzji wydanych na podstawie art. 67a O.p. w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów.
Badając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził, aby naruszała ona prawo w stopniu wymagającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. W ocenie Sądu organy wywiązały się z ciążących na nich obowiązków.
W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe z zachowaniem obowiązujących zasad przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, zbadały sytuację materialną i finansową skarżącego, oraz poddały ocenie racje, na które powołał się skarżący. Sytuacja skarżącego nie została jednak uznana jako szczególna i wyjątkowa. Zdaniem Sądu ocenie tej nie można zarzucić dowolności, opiera się ona bowiem na przyjętej w orzecznictwie wykładni art. 67a § 1 pkt 2 i 3 O.p., mieści się w ramach przyznanego organom uznania administracyjnego. W sytuacji, gdy organy podatkowe wszechstronnie rozważyły i oceniły wszystkie aspekty faktyczne i prawne i w wyniku tej oceny podjęta została decyzja mieszcząca się granicach uznania administracyjnego, Sąd nie znalazł podstaw do uznania jej za niezgodną z prawem.
Za prawidłowe Sąd uznał również uzasadnienie dokonanego przez organy podatkowe wyboru co do jednego z alternatywnych rozstrzygnięć. W tej mierze organy podatkowe wskazywały bowiem, że skarżący nie przedstawił pełnej dokumentacji dotyczącej aktualnej sytuacji materialnej, nie wskazał dowodów na zaistnienie okoliczności nadzwyczajnych, niezależnych od jego woli, które stanowiły przeszkodę w jednorazowym uregulowaniu zaległości podatkowej, jak również nie przedstawił i nie udokumentował okoliczności wyjątkowych, które mogłyby przemawiać za uznaniem ważnego interesu strony lub interesu publicznego.
W odniesieniu do proponowanego sposobu rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowych, organ odwoławczy argumentował, że skarżący nie wykazał, że posiada środki finansowe, z których mógłby regulować raty, a wobec odmowy złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 39 § 1 O.p. nie wykazał, że posiada majątek, który mógłby stanowić zabezpieczenie ewentualnego układu ratalnego. W sytuacji, gdy nadwyżka dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i jego małżonkę nad wydatkami wynosi 1 691 zł, to ewentualne rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej, w świetle ilości proponowanych rat oraz wysokości zaległości podatkowej będącej przedmiotem żądania, byłoby rozwiązaniem pozornym.
Uzasadnienie wniosku o udzielenie ulg w spłacie oraz zarzuty skargi w zasadniczej mierze koncentrowały się na kwestiach związanych z okolicznościami powstania zaległości podatkowych oraz odsetek od tychże zaległości. Odnosząc się do tej argumentacji, Sąd w niniejszym składzie podziela prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, iż przy ocenie ważnego interesu podatnika i interesu publicznego przyczyny, które doprowadziły do powstania stanu zaległości nie mają istotnego znaczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2012 r. II FSK 1652/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przechodząc do zarzutów naruszenia art. 122 oraz art. 191 O.p. Sąd w niniejszym składzie nie podziela stanowiska, iż kwestia niepełnego przedstawienia przez skarżącego dowodów świadczących o jego sytuacji majątkowej jest sprawą drugorzędną i nie powinna mieć zasadniczego wpływu na przyznanie ulgi. Wprawdzie w postępowaniu podatkowym to organ podatkowy ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy oraz podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Nie oznacza to jednak, że strona nie powinna w procesie gromadzenia dowodów współdziałać z organem podatkowym. Aby nie narazić się na negatywne rozstrzygnięcie strona powinna ujawniać fakty, czy też dowody będące w jej posiadaniu, przyczyniając się tym samym do wyjaśnienia sprawy. Potrzeba taka aktualizuje się zwłaszcza w przypadku rozstrzygania przez organy o prawie podatnika do ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. To podatnik bowiem występuje ze stosownym wnioskiem o wszczęcie postępowania w tym zakresie i to podatnik powinien starć się wykazywać, że znajduje się w takiej sytuacji, która uzasadnia przyznanie takiej ulgi. Nie oznacza to jednak, że organ zwolniony jest z obowiązku dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dążenia do załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.
W rozpatrywanej sprawie organy wzięły pod uwagę dokumenty i oświadczenia przedstawione przez skarżącego. Co więcej organ I instancji wzywał podatnika m.in. do przedstawienia aktualnej sytuacji majątkowej i finansowej oraz dowodów potwierdzających miesięczną wysokość stałych obciążeń (akta administracyjne, k. 28).
Skarżący dostarczył dokumenty, jednak nie w takim zakresie, w jakim prosił o to organ. W konsekwencji organy opierając się na dostępnych w sprawie dowodach, zebranych również z własnej inicjatywy (m.in. informacjach z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców oraz Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych) uznały, że sytuacja finansowa skarżącego nie jest na tyle wyjątkowa, aby można było przyjąć, że w sprawie wystąpił ważny interes podatnika. Dokonując analizy sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego, organy nie dostrzegły wyjątkowości położenia strony w kontekście zastosowania wnioskowanych ulg w spłacie zaległości podatkowych. Wyraz tej analizy i wniosków, jakie wywiódł z niej organ znajduje się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Sądu, postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś stanowisko organów podatkowych zostało należycie wyjaśnione i uzasadnione.
Wbrew zarzutowi naruszenia art. 210 § 4 O.p., organy obu instancji uwzględniły całokształt okoliczności faktycznych mogących wskazywać nie tylko na ważny interes podatnika ale również interes publiczny, zaś przy orzekaniu nie naruszyły zasady swobodnej oceny dowodów. Wprawdzie uzasadnienie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej rozważań dotyczących przesłanki interesu publicznego jest nieco lakoniczne, jednak uchybienie w tym zakresie nie miało istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Nie jest bowiem uzasadnieniem wadliwym takie, w którym organ wyraża odmienną niż strona ocenę co do rozumienia przesłanek z art. 67a § 1 pkt 2 i 3 O.p.
Na marginesie zauważyć należy, iż odmowa rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowych oraz umorzenia odsetek za zwłokę nie stwarza stanu res iudicata i na podstawie powołanych przepisów można żądać zastosowania ulg w spłacie zaległości podatkowych tak długo, jak długo zaległości te i odsetki istnieją. Powyższy pogląd znajduje uzasadnienie, jeżeli po wydaniu decyzji odmawiającej przyznania takich ulg wystąpią okoliczności uzasadniające złożenie ponownego wniosku.
Mając na uwadze powyższe rozważania uznać należało, że organ podatkowy nie wykroczył poza granice przyznanego mu uznania administracyjnego, a zaskarżona decyzja nie naruszała prawa w stopniu wymagającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi oddalił ją na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło