I SA/Gd 747/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 13 sierpnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na wyżej opisane postanowienie skarżący wniósł o "wstrzymanie prowadzenia egzekucji". Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z treści powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że przedmiotem orzekania sądu w ramach instytucji wstrzymania wykonania mogą być objęte jedynie "akty lub czynności", na które wniesiono skargę, a także te "akty", które zapadły w granicach sprawy będącej przedmiotem zaskarżenia. Chodzi zatem o zakres aktów lub czynności przewidzianych w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a., w szczególności decyzje i postanowienia, przy jednoczesnym braku przesłanek negatywnych skutkujących koniecznością odrzucenia skargi w ramach art. 58 p.p.s.a. W oparciu o przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może, po uprzednim złożeniu stosownego wniosku przez stronę skarżącą, wstrzymać wykonanie (w całości lub w części) wskazanych wyżej aktów lub czynności lub odmówić takiego wstrzymania. Przenosząc powyższe uwagi na realia tej sprawy, stwierdzić należało, iż wniosek skarżącego dotyczył wstrzymania postępowania egzekucyjnego, nie zaś wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. postanowienia z dnia 13 sierpnia 2009 r., czy też postanowienia go poprzedzającego z dnia 10 lipca 2009 r. Taki stan rzeczy prowadzić musiał zatem do stwierdzenia, iż Sąd w ramach uprawnień przewidzianych w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie był władny do wstrzymania postępowania egzekucyjnego, gdyż postępowanie to samo w sobie nie może być przedmiotem zaskarżenia do sądu. Zaskarżeniu podlegają bowiem np. określone postanowienia wydawane w jego toku, a nie postępowanie jako takie (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 10 maja 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 4128/06). Skoro więc postępowanie egzekucyjne nie może być przedmiotem skargi, gdyż nie jest ani aktem ani czynnością, o których była mowa wyżej, to tym samym brak jest prawnych możliwości jego wstrzymania przez sąd administracyjny w oparciu o wskazany przepis (por. postanowienia NSA z dnia 21 maja 2004 r., sygn. akt FZ 90/04 oraz WSA w Szczecinie z dnia 20 maja 2005 r., sygn. akt I SA/Sz 200/05). Gdyby zaś przyjąć wbrew literalnemu brzmieniu wniosku o wstrzymanie egzekucji sformułowanemu w skardze, iż dotyczy on zaskarżonego postanowienia, to wniosek taki również nie zasługiwałby na uwzględnienie. Postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, z uwagi na swój charakter nie podlega bowiem wykonaniu w rozumieniu art. 61 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z przeważającym w orzecznictwie poglądem, który niniejszy skład Sądu podziela, stwierdzić należy, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. orzeczenia NSA: z 8 lipca 2009 r., II GZ 148/09, z 17 lipca 2006 r., I FZ 281/06, OSP 2007, nr 6, poz.76, z 4 lutego 2005 r., II GZ 1/05, niepubl.). Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, sprowadzenie, w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, takiego stanu rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z treścią aktu. Ten stan w rzeczywistości społecznej, którego spowodowanie nakazuje akt administracyjny, stanowi przedmiot jego wykonania. Przedmiotem wykonania aktu administracyjnego jest więc każde zachowanie się podmiotu zobowiązanego do jego wykonania (adresata aktu), polegające na działaniu, zaniechaniu określonego działania, znoszeniu zachowań innych podmiotów, a nawet świadczeniu w rozumieniu prawa cywilnego (np. sumy pieniężnej odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość). Akt administracyjny zostaje wykonany, gdy rzeczywisty stan stosunków społecznych odpowiadać będzie stanowi określonemu w nim jako powinny (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 2, str. 336; podobnie: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 3, str. 216; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat. M. Niezgódka - Medek Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 2, str. 160-161 ). Zgodnie z przedstawionym rozumieniem wykonania, nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. W rzeczywistości więc problem wykonania aktu administracji dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki. Tym samym wszelkie akty administracyjne odmowne (a taki charakter ma zaskarżone postanowienie w niniejszej sprawie) do wykonania się nie kwalifikują. Zaskarżone postanowienie nie posiada zatem w ocenie Sądu tak rozumianego przymiotu wykonalności. Bezzasadny byłby zatem wniosek o wstrzymanie jego wykonania. W tej sytuacji złożony wniosek należało oddalić. Mając na względzie przedstawiony stan faktyczny i prawny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.