I SA/Gd 763/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 lipca 2015 r. sprawy ze skargi W. N. i T. N. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławczego w z dnia 24 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ustalającej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w na rzecz skarżących kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 20 lutego 2013 r. Wójt Gminy zmienił decyzję ustalającą T. i W. N. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. i zobowiązanie to ustalił na kwotę 10.508 zł. W decyzji tej wskazano, że podatnicy, jako właściciele działki w obrębie K. o Nr [...] o powierzchni 1,52 ha oznaczonej w ewidencji gruntów symbolem Ba (tereny przemysłowe) i posadzonego na niej budynku o powierzchni 915,17 m2 są zobowiązani do zapłaty z tytułu podatku od nieruchomości - od gruntów pozostałych kwotę 5.472 zł, a od budynku (budynki pozostałe) kwotę 5.033,44 zł. Decyzją z dnia 3 czerwca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 20 listopada 2013 r. (sygn. akt I SA/Gd 1220/13) oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wnioskiem z dnia 7 lutego 2014 r. T. i W. N. zwrócili się do Wójta Gminy o wznowienie postępowania w sprawie wydanej przez ten organ decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne. W uzasadnieniu podnieśli, że działkę Nr [...] nabyli na powiększenie gospodarstwa rolnego, a w 2009 r. starosta bez ich wiedzy zmienił oznaczenie działki z użytków rolnych (Rv) na Ba. To zaś stało się podstawą wadliwego wymiaru podatku. Obecnie zaś na wniosek skarżących starosta dokonał zmiany w ewidencji gruntów i budynków dotyczącej tej działki z Ba na Rv i BRv korygując w ten sposób wcześniejszy błędny zapis. Jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania podano art. 240 § 1 ust. 1 i 5 O.p.. Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2014 r. Wójt Gminy wznowił postępowanie podatkowe zakończone decyzją ostateczną w sprawie wyniku łącznego zobowiązania pieniężnego Decyzją z dnia 12 września 2014 r. organ ten odmówił uchylenia decyzji z 20 lutego 2013 r. Odnosząc się do złożonego wniosku o wznowienie postępowania wskazał, że dopiero po dokonaniu zmian w ewidencji gruntów i budynków, możliwe jest opodatkowanie przedmiotowej działki Nr [...] podatkiem rolnym. Skoro Wójt Gminy otrzymał ze Starostwa Powiatowego powiadomienie o zmiany klasyfikacji działki z Ba (tereny przemysłowe) na Rv (0,82 ha) i B-Rv (0,70 ha) w lutym 2014 r., dane te są podstawą opodatkowania podatkiem rolnym dopiero od 1 lutego 2014 r. W odwołaniu od tej decyzji skarżący opisując okoliczności związane z nabyciem działki (załączono akt notarialny z 2007 r.), jak i błędy związane ze zmianą w ewidencji, które miały miejsce w 2009 r., powołali, że w sprawie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania z art. 240 § 1 ust. 7 O.p.. Decyzją z dnia 24 listopada 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji z 12 września 2014 r. Wskazując, że w sprawie nie zachodzi przesłanka wznowieniowa, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 7 O.p., stwierdzono, że skoro od 2009 r. działka nr [...] w ewidencji została sklasyfikowana, jako tereny przemysłowe, to nie można od tej nieruchomości za lata przed kolejną zmianą ewidencji w 2014 r. naliczyć podatku rolnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku T. i W. N. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i wskazując na okoliczności dokonania zmian w ewidencji w 2009 r. stwierdzili, że dzięki naprawieniu błędów w 2014 r. przywrócono stan poprzedni. Nabyta działka nr [...] od początku miała na celu powiększenie gospodarstwa rolnego, czego dowodem była zmiana ewidencji w 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). W świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej wskazywanej, jako: "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Aby zatem stwierdzić, że wystąpiło naruszenie prawa prowadzące do uchylenia zaskarżonego aktu lub stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2. p.p.s.a. sąd musi w pierwszej kolejności ustalić treść obowiązujących norm prawnych mających zastosowanie w sprawie i wywieść z nich określone prawa i obowiązki, następnie ustalić zakres niezbędnych okoliczności faktycznych, które należy wykazać w ramach postępowania dowodowego i w końcu ocenić prawidłowość dokonanej przez organy subsumcji ustalonych faktów do hipotetycznego stanu prawnego. W wyniku sądowej kontroli zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Sąd stwierdził naruszenia dające podstawę do jej uchylenia. Rozpoznając skargę należało mieć na uwadze, że sprawa, w której ją wniesiono toczyła się w trybie nadzwyczajnym w ramach wznowienia postępowania. Postępowanie w tym trybie może być wszczęte i prowadzone w razie zaistnienia przesłanek określonych w przepisach regulujących to postępowanie. Zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznych określoną w art. 128 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.), dalej powoływana jako O.p. lub Ordynacja podatkowa, decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej lub w ustawach podatkowych. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego oraz ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego, a wobec tego brak jest w nim podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Instytucja wznowienia postępowania nie jest środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną niezależnie od stopnia tej wadliwości. Omawiana instytucja ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, tylko wówczas, gdy postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami enumeratywnie wskazanymi w art. 240 Ordynacji podatkowej. W niniejszej sprawie strona skarżąca we wniosku o wznowienie postępowania .przywołała przesłanki z art. 240 § 1 ust. 1 i 5 O.p. Stanowiło to podstawę do wydania przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania, a następnie decyzji z dnia 12 września 2014 r., w której organ nie potwierdził zasadności przesłanek w zakresie określonym we wniosku o wznowienie. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze - co jest istotne w sprawie - odniosło się do przesłanki dodatkowo powołanej w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, tj. art. 240 § 1 ust. 7 O.p., całkowicie przy tym pomijając rozważania co do wskazanych podstaw wznowieniowych, które skarżący oparli na ust. 1 i 5 art. 240 § 1 O.p. W ocenie Sądu stanowi to, o oczywistej wadzie zaskarżonej decyzji, skutkującej koniecznością jej uchylenia. Tym bardziej, że najistotniejszą w niniejszej sprawie jest potrzeba oceny, czy decyzja wydana w dniu 20 lutego 2013 r. ustalająca podatek na skutek zmiany w ewidencji, która miała miejsce w 2009 r., a została skorygowana w 2014 roku, mieści się w przesłance, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.. Przepis art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej stanowi, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Brzmienie cytowanego przepisu wskazuje, że o zaistnieniu powołanej przesłanki wznowienia można mówić wtedy, gdy spełnione zostaną łącznie cztery warunki: 1) wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody; 2) okoliczności (dowody) te nie były znane organowi, który wydał decyzję: 3) okoliczności (dowody) istniały w dniu wydania decyzji; 4) są one istotne dla sprawy. Omawiana regulacja ma bogaty dorobek orzeczniczy, w którym wskazuje się, że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości (nie wystarczy fakt, iż organ ich wcześniej po prostu nie analizował, bądź analizował, ale błędnie), mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję oraz stronie lub będąc znanymi stronie, zostać po raz pierwszy przez nią zgłoszone. Przez "nowe okoliczności faktyczne" należy rozumieć zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu, przy czym, bez znaczenia pozostaje, dlaczego organ nie dysponował wiedzą o tych okolicznościach (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 170/04, LEX nr 143703). Chodzi tu o okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy, te które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych (por. wyrok NSA z dnia 23 maja 2003 r., sygn.. akt III SA 2484/01, niepubl.). Przez pojęcie okoliczności faktycznych nieznanych organowi, który wydał decyzję rozumieć trzeba tylko takie okoliczności, które z badanego materiału dowodowego wcześniej nie wynikały. Nowe okoliczności, o jakich stanowi art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, to zatem nowe fakty rozumiane, jako istniejące w dniu wydania decyzji elementy stanu faktycznego czyli obiektywnie istniejącej rzeczywistości, nowe dowody zaś środki dowodowe, które mogą prowadzić do zmiany ustaleń. Odnosząc powyższe do zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że pozbawiona jest ona rozważań co do tak rozumianej, a wskazanej we wniosku o wznowienie postępowania przesłanki. Jest to uchybienie organu oczywiste, tym bardziej, że prowadzić ono może do skutecznego wzruszenia decyzji z dnia 20 lutego 2013 r. Należy przy tym mieć na uwadze, że prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy powinno zawierać odniesienie do okoliczności sprawy, które wskazują na cel nabycia przez skarżących działki nr [...] (akt notarialny z 2007 r.), jak i przyczyny i warunków, w jakich nastąpiła zmiana zapisów w ewidencji w 2009 r. i 2014 r. Ocenie więc powinna podlegać kwestia uprawnień skarżących do żądania wzruszenia decyzji ostatecznej jeżeli okaże się, że decyzja ta została wydana na podstawie danych ewidencyjnych, które następnie w 2014 r. zostały zmienione przez właściwego Starostę, przy czym - jak twierdzą skarżący i próbują to wykazać - zmiany te stanowiły usunięcie błędu w oznaczeniu nieruchomości w 2009 r. i przywróceniu stanu poprzedniego. Sąd wskazuje, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się możliwość wzruszenia decyzji ostatecznych w trybie nadzwyczajnym w takich sytuacjach (zob. wyroki WSA w Gdańsku w sprawach I SA/Gd 980/14 czy I SA/Gd 174/15, jak też NSA w sprawie II FSK 1930/12 czy II FSK 1889/13) i na podstawie okoliczności, które są konieczne do prawidłowego ustalenia stanu sprawy, a wynikać mogą także z dokumentacji postępowań prowadzonych przez Starostę. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, że konieczne jest uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. W wyrokach zawarto też rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 152 i 200 p.p.s.a.. DSz