I SA/Gd 174/15
WyrokWSA w Gdańsku2015-06-09
Skład orzekający: Alicja Stępień, Marek Kraus, Ewa Kwarcińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla organów podatkowych przy wymiarze podatku od nieruchomości, czy też organy te mogą samodzielnie dokonywać ustaleń w tym zakresie, uwzględniając inne dowody lub zapisy planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla organów podatkowych przy wymiarze podatku od nieruchomości. Organy te nie są uprawnione do samodzielnego ustalania charakteru nieruchomości wbrew zapisom ewidencji, ani do opierania się na informacjach z planu zagospodarowania przestrzennego. Podważenie lub zmiana danych w ewidencji może nastąpić wyłącznie w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi organami administracji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła łącznego zobowiązania podatkowego w podatku rolnym oraz podatku od nieruchomości za 2014 rok. Wójt Gminy ustalił wysokość podatku, przyjmując do opodatkowania grunt o określonej powierzchni i budynek mieszkalny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Strona skarżąca zarzuciła m.in. nieprawidłowe ustalenie wymiaru podatku od nieruchomości, błędne oznaczenie nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków oraz naruszenie przepisów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że decyzja narusza prawo, ponieważ organy podatkowe oparły się na planie zagospodarowania przestrzennego, zamiast na wiążących danych z ewidencji gruntów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi G. S., J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 grudnia 2014 r. Sygn. akt [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego w podatku rolnym oraz podatku od nieruchomości za 2014 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy z dnia 4 lutego 2014 r., nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
I SA/Gd 174/15
UZASADNIENIE
I.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej jako O.p.) w związku art. 1a ust. 3, art. 2 ust. 1 pkt 1-2, art. 2 ust. 2, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e i art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm.; u.p.o.l.), art. 6a, art. 6c i art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1381 ze zm.; u.p.r.), art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.; u.p.g.k.), § 67 i 68 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.) oraz § 1 uchwały Nr [...] Rady Gminy z dnia 30 października 2013 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2014 rok (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2013 r. poz. 3857), po rozpoznaniu odwołania strony skarżącej J. S. i G. S. od decyzji Wójta Gminy Nr [...] z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie łącznego zobowiązania podatkowego w podatku rolnym oraz podatku od nieruchomości za 2014 rok – utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
II.
Stan sprawy:
Wójt Gminy decyzją z dnia 4 lutego 2014 r. ustalił stronie wysokość podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za 2014 rok.
Do opodatkowania podatkiem rolnym przyjęto grunt o pow. 493 m2 (oznaczony w ewidencji symbolem RVI i ŁIV) stanowiący część działki nr [...].
Do opodatkowania podatkiem od nieruchomości przyjęto grunt o pow. 767 m2 (oznaczony w ewidencji symbolem Bi) stanowiący pozostałą część działki nr [...] oraz budynek oznaczony w ewidencji budynków i gruntów jako "mieszkalny" o pow. użytkowej 133,74 m2.
Strona złożyła odwołanie od tej decyzji zarzucając, że nieprawidłowo ustalono wymiar podatku od nieruchomości za 2014 rok.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło w uzasadnieniu skarżonej decyzji, że w dniu 31 marca 2014 r. doszło do zmiany w zapisach ewidencji "gruntów i budynków w zakresie klasyfikacji gruntu tj. zmieniony został grunt o pow. 767 m2 z Bi (inne tereny zabudowane) na B tereny mieszkaniowe.
Podkreślono też, że podstawę materialnoprawną w tej sprawie stanowią przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy o podatku rolnym oraz uchwały Nr [...] Rady Gminy z dnia 30 października 2013 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2013 rok (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2013 r. poz. 3857); w § 1 tej uchwały podatkowej wskazano na roczne stawki podatku od nieruchomości.
SKO podzieliło stanowisko zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2014 r. (sygn. akt II FSK 950/12, LEX nr 1488020), iż "nawet jeśli ujawnianie zmian w ewidencji gruntów i budynków wiąże się z opóźnieniem, czy opieszałością organu prowadzącego dany rejestr, nie może to stanowić podstawy do kwestionowania danych, na które wskazuje art. 21 ust. 1 u.p.g.k. Dowodu takiego nie mogą bowiem z uwagi na ten przepis samodzielnie kwestionować organy podatkowe poprzez samodzielną klasyfikację danego budynku na podstawie zeznań świadków, czy oględzin, a tym samym pomijać zapis w ewidencji gruntów i budynków. To przepisy prawa materialnego w tym przypadku limitują możliwość prowadzenia postępowania dowodowego. Przywołany art. 21 u.p.g.k. wyraźnie stanowi, że podstawą wymiaru podatków nie jest stan faktyczny, lecz stan ujawniony (zapisany) w ewidencji gruntów i budynków. W tym kontekście można mówić o formalnym związaniu ewidencją, która dla wymiaru podatku ma znaczenie rozstrzygające, niezależnie od tego, jaki w określonym czasie jest charakter danych budynków. Wyłącznie zatem starostowie upoważnieni są do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków i nie było rzeczą organów podatkowych w rozpatrywanej sprawie kontrolowanie prawidłowości postępowania organu ewidencyjnego".
W zakresie opodatkowania budynku SKO wskazało, że opodatkowanie budynku lub jego części stawką podatku przewidzianą dla budynków mieszkalnych jest możliwe, jeżeli w ewidencji gruntów i budynków budynek oznaczony zostanie jako mieszkalny.
SKO stwierdziło, iż wysokość podatku od nieruchomości za budynek za 2014 rok została wyliczona w zakwestionowanej decyzji w prawidłowej wysokości.
W zakresie opodatkowania gruntu wskazano, że będący przedmiotem opodatkowania grunt, stanowiący działkę nr [...], został opodatkowany prawidłowo na dzień wydania zakwestionowanej decyzji. Grunt oznaczony w ewidencji jako RVI oraz ŁIV podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r. użytki rolne klasy VI zostały zwolnione z podatku rolnego. Natomiast grunt oznaczony jako Bi lub B podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Kwestią sporną jest jedynie zakwalifikowanie tego gruntu pod właściwe stawki podatkowe przewidziane w uchwale podatkowej. Grunt ten zgodnie z uchwałą z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego został przeznaczony pod zabudowę "letniskową". Okoliczność ta skutkuje opodatkowaniem tego gruntu według stawek przewidzianych w § 1 pkt 1 lit. d uchwały podatkowej tj. jak dla gruntów letniskowych.
SKO podkreśliło, że w poprzednich latach podatkowych sprawa podatku od nieruchomości od spornego gruntu była przedmiotem oceny sądów administracyjnych, które nie dostrzegły nieprawidłowości w opodatkowaniu gruntu. Wskazać należy, że ocenie sądowej podlegała nie tylko kwestia opodatkowania budynku, ale także gruntu. Gdyby więc sądy administracyjne stwierdziły uchybienie organów w kwestii opodatkowania gruntu, z pewnością znalazłoby to odzwierciedlenie w uzasadnieniach wyroków sądowych.
III.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzuciła naruszenie m.in. art. 139 O.p. poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania, naruszenie art. 140 O.p. z powodu braku powiadomienia o nowym terminie załatwienia sprawy, naruszenie art. 210 § 1 pkt 4 O.p. poprzez brak powołania podstawy prawnej związania wymiaru podatku zapisami planu zagospodarowania przestrzennego, naruszenie art. 210 § 4 O.p. poprzez jego niestosowanie, bowiem uzasadnienie nie zawiera przytoczenia przepisów prawa, naruszenie art. 210 § 4 O.p. poprzez jego niestosowanie.
Strona zarzuca w skardze naruszenie art. 6 ust. 3 u.p.o.l. poprzez jego niestosowanie, niestosowanie zapisów załącznika nr 6 i § 68 ust. 3 i ust. 6 Rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków wraz ze zmianami wprowadzonymi Rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 listopada 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Zdaniem strony, naruszenie wskazanych przepisów stanowi rażące naruszenie zasad ogólnych postępowań podatkowych, a w szczególności art. 120 i art. 121 § 1 O.p.
Strona w uzasadnieniu skargi wskazała, że sprawy niezgodnego z prawem i stanem faktycznym naliczania podatku od nieruchomości oraz błędnego oznaczenia naszej nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków w zakresie oznaczenia budynku i gruntu zajętego przez ten budynek były rozpatrywane przez organy władzy publicznej, starostę, wójta, organy wyższego stopnia i sądy administracyjne wielokrotnie. Strona wymieniła te decyzje i wyroki chronologicznie, a były one wydawane przez: Wójta Gminy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Starostę, Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, Głównego Geodetę Kraju, Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie, Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, WSA w Gdańsku oraz NSA.
Następnie strona skarżąca wskazała na tok spraw w przedmiocie podatku za w zakresie podatków za lata 2007 – 2010, podkreślając, że od kilkunastu lat brak jest jednolitej linii orzeczniczej sądów administracyjnych w sprawie opodatkowania budynków i gruntów pod tymi budynkami podatkiem od nieruchomości, w zakresie budynków mieszkalnych nazywanych w pozwoleniach na budowę "budynkami letniskowymi". Mimo tych rozbieżności oraz ustawowego obowiązku jednolitego stosowania prawa, żaden z uprawnionych do tego organów a wymienionych w art. 264 p.p.s.a., nie wystąpił o wydanie przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie z art. 15 § 1 pkt 2) p.p.s.a.
Zdaniem strony, w orzecznictwie sądów administracyjnych dominują dwie "utrwalone" linie orzecznicze:
a) pierwsza, wynikająca z uzasadnienia wyroku NSA w sprawie II FSK 1581/12 z dnia 5 czerwca 2014 r.: "sąd pierwszej instancji wadliwie zatem zinterpretował art. 194 § 3 O.p., uznając w istocie, że jedynym sposobem wykazania nieprawidłowości wpisów w ewidencji będzie doprowadzenie do ich zmiany w innym niż podatkowe postępowaniu. Tymczasem, jak wskazano wyżej, powołany przepis reguluje postępowanie podatkowe, w tym zaś postępowaniu obowiązuje zasada otwartego systemu środków dowodowych (art. 180 O.p.). Wykazanie, że zapisy w ewidencji są nieprawidłowe może zatem być dokonane za pomocą każdego dopuszczonego prawem dowodu. Zasadnie w związku z tym podniesiono w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art.194 § 3 O.p."
b) druga, z uzasadnienia wyroku NSA w sprawie II FSK 1930/12 z dnia 1 sierpnia 2014 r.: "Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków."
Skarżący wskazali, że kupili przedmiotową nieruchomość we wrześniu 2007 r. i mieszkają w tym budynku od 15 września 2007 r., ale wniosek o sprostowanie błędnych zapisów w ewidencji złożyli dopiero w dniu 16 grudnia 2010 r., ponieważ o błędnych wpisach dowiedzieli się dopiero w listopadzie 2010 r. z otrzymanych decyzji podatkowych za lata 2007-2010.
Mimo wyroku WSA w Gdańsku w sprawie III SA/Gd 276/11 z dnia 22 września 2011 r. w którym wskazano, że: "budynek nie mieści się w żadnej z grup budynków wskazanych w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych jako budynek niemieszkalny" postępowanie w tej sprawie trwało prawie 4 lata.
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków wraz ze zmianami wprowadzonymi Rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 listopada 2013 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków i jego załącznikiem nr 6 oznaczenie użytku gruntowego jest pochodną oznaczenia budynku, użytek zajęty pod budynki mieszkalne to tereny mieszkaniowe oznaczane B. Mimo sprostowania oznaczenia budynku decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego numer [...] z dnia 12 sierpnia 2013 r., który orzeka o "sprostowaniu w operacie ewidencyjnym oznaczenia funkcji budynku położonego na działce nr [...] obręb S. Gminy z "inny niemieszkalny" na "mieszkalny" oraz wszczęcia w dniu 2 września 2013 r. postępowania w sprawie zmiany oznaczenia użytku dopiero w dniu 31 marca 2014 r. czyli po prawie 8 miesiącach od sprostowania oznaczenia budynku zmieniono oznaczenie użytku. Tak więc, pomimo obowiązywania od 31 grudnia 2013 r. zmienionego w dniu 29 listopada 2013 r. i opublikowanego 16 grudnia 2013 r. rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków, wypis z tej ewidencji z dnia 31 marca 2014 r. jest wg starego rozporządzenia i dopiero po kolejnych prawie 5 miesiącach jest zgodny z prawem obowiązującym od początku roku.
Strona dalej wskazuje, że ich "budynek letniskowy" wybudowany na podstawie typowego projektu pt.: "Dom jednorodzinny, parterowy z poddaszem użytkowym, z garażem", wyposażony we wszystkie niezbędne media, tj. energia elektryczna, woda, podwójne ogrzewanie: CO z piecem na propan-butan plus kominek, z instalacją rozprowadzeniem ciepłego powietrza, bezodpływowe szambo wraz z zawartymi umowami na wywóz nieczystości płynnych i śmieci stałych. Wybudowany na terenach oznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania jako tereny letniskowe, i tak nazwany w pozwoleniu a także każdy inny "budynek letniskowy", cyt. z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego II FSK 1930/12 z dnia 1 sierpnia 2014 r.: "Zdaniem natomiast Naczelnego Sądu Administracyjnego brak podstaw do kwalifikowania "budynków letniskowych" do kategorii "innych budynków niemieszkalnych. (...) W wyrokach z dnia 5 czerwca 2014 r. (sygn. akt II FSK 1581/12 oraz II FSK 1889/13) Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że budynek letniskowy, (...) stanowi budynek mieszkalny z oceną taką zgadza się również skład orzekający w niniejszej sprawie".
Strona podkreśliła, odnosząc się do uzasadnienia skarżonej decyzji, że żaden przepis prawa podatkowego, a także art. 21 u.p.g.k. nie odsyła do kwalifikowania gruntów w zależności od planów zagospodarowania.
IV.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:
V.
Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa. Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.
W tak określonym zakresie kognicji sąd uznał, że decyzja będąca przedmiotem skargi narusza przepisy prawa w sposób, który implikuje jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (wyrok NSA z 6 lutego 2008r. sygn. akt: II FSK 1665/06 LEX nr 471526), zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organ, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji publicznej (organy podatkowe) albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.
Stan faktyczny sprawy został wyżej szczegółowo przedstawiony i nie będzie powtarzany w całości. W dalszej części uzasadnienia jego elementy będą przywoływane wyłącznie w zakresie niezbędnym do oceny prawidłowości dokonanej przez organ subsumcji.
VI.
O kwalifikacji gruntu rozstrzygają dane z ewidencji gruntów – a nie jak wywodzi Kolegium - informacje wynikające z planu zagospodarowania przestrzennego.
Z dyspozycji art. 21 ustawy z 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. nr 100, poz. 1086 ze zm., aktualnie tekst jednolity Dz. U. 2010r., nr 193, poz. 1287; dalej jako u.p.g.k.) wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i podatkowych. Skoro podstawą wymiaru podatków, zgodnie z przywołanym przepisem, są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, to dotyczy to również zobowiązania łącznego. W orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w ewidencji dane mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p.
WSA w Gdańsku w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd, że podważenie zapisów wynikających z ewidencji gruntów i budynków bądź też ich zmiana może nastąpić wyłącznie w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji, bowiem w postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe (inaczej NSA w sprawach ze skargi kasacyjnej strony skarżącej w wyrokach z 5 czerwca 2014r. II FSK 1581/12 i II FSK 1889/12).
Zdaniem sądu, z woli ustawodawcy, wyrażonej w art. 21 ust. 1 u.p.g.k., podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Przepis art. 21 ust. 1 u.p.g.k. nie wymaga wykładni stanowiąc wprost o tym, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatku; przez podstawę wymiaru podatku należy rozumieć zarówno określenie przedmiotu opodatkowania, zaliczenie do właściwej stawki podatkowej jak i objęcie określonych gruntów zwolnieniem od opodatkowania. Innymi słowy - nie można pominąć zapisów dotyczących danego obszaru, a wynikających z ewidencji gruntów i budynków.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 17 lipca 2014r. w sprawie II FSK 1661/12, Naczelny Sąd Administracyjny przypomniał o utrwalonych w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądach w przedmiocie znaczenia ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatku od nieruchomości. Unormowania art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt. 2 lit. a) i e) u.p.o.l. w zw. z przepisem art. 21 u.p.g.k. nie pozostawiają wątpliwości, że przy dokonywaniu wymiaru podatku od nieruchomości, dla organów podatkowych wiążące są dane wynikające z wyżej opisywanej ewidencji. Tym samym oparcie rozstrzygnięcia na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków jest jak najbardziej prawidłowe i nie stanowi o naruszeniu przepisów postępowania. NSA podkreślił, że dysponując wiążącymi danymi z ewidencji, organy podatkowe nie miały podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu wykazania innego charakteru nieruchomości niż wynikający z tych właśnie ewidencji.
W wyroku z 11 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 2632/10, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji; przy wymiarze podatku od nieruchomości dla organów podatkowych wiążące są więc dane znajdujące się ewidencji gruntów i budynków, a organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń w tej mierze. NSA podkreślił, że od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane zawarte w ewidencji gruntów (przywołano również wyroki NSA: z 5 listopada 2009 r., II FSK 836/08, z 15 kwietnia 2008 r., II FSK 372/07, z 12 marca 2009 r., II FSK 49/08, z 2 kwietnia 2009 r., II FSK 1949/07).
W innym orzeczeniu (wyrok z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2511/10), NSA podkreślał, że ewidencja gruntów i budynków, o której mowa w art. 21 ust. 1 u.p.g.k., nie może stanowić przedmiotu merytorycznej oceny sądów administracyjnych w sprawie podatkowej, w której do sądu pierwszej instancji nie zostały, bo nie mogły zostać zaskarżone, odrębne od podatkowych akty lub czynności z zakresu prowadzenia wymienionej ewidencji. Na istotę i znaczenie unormowań art. 21 ust. 1 u.p.g.k. dla wymiaru podatku od nieruchomości przy opodatkowaniu budynków wskazywał także Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały NSA z 27 lutego 2012 r. (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11).
Na podstawie art. 22 ust. 1 u.p.g.k., ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie. Jeżeli zatem w postępowaniu administracyjnym przed właściwym starostą podatnik przeprowadzi skuteczny przeciwdowód przeciwko treści dokumentu urzędowego jakim jest ewidencja gruntów i budynków, dopiero wówczas pojawi się możliwość zmiany sposobu opodatkowania nieruchomości. Natomiast do czasu zmiany, obowiązujące w niej zapisy wiążą, w tym przedmiocie, wszystkie organy i sądy; prawidłowa klasyfikacja gruntów ujawniona w ewidencji gruntów i budynków nie może być kwestionowana w postępowaniu w sprawie podatku od nieruchomości. Podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien sam wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, a następnie - w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń - na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości.
W tej sprawie, mając na uwadze dotychczasowy tok postępowań podatkowych strony w zakresie opodatkowania za lata poprzedzające rok 2014, wskazać należy na naruszenie art. 121 O.p. Pomimo bowiem oceny prawnej dokonanej przez NSA w uzasadnieniach wyroków w sprawach II FSK 1581/12 i II FSK 1889/12, w tym dyspozycji art. 194 § 3 O.p. (inaczej m.in. w wyroku NSA z 1 sierpnia 2014r. w sprawie II FSK 1930/12; por. również wyrok NSA z 8 listopada 2012r. II FSK 463/11) - nie należało w tej sprawie poszukiwać innej podstawy prawnej opodatkowania i wywodzić, że skoro przedmiotowy grunt - zgodnie z uchwałą z 22 grudnia 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - został przeznaczony pod zabudowę "letniskową", to okoliczność ta skutkuje opodatkowaniem tego gruntu według stawek przewidzianych w § 1 pkt 1 lit. d uchwały podatkowej tj. jak dla gruntów letniskowych.
Wbrew stanowisku SKO prezentowanemu w uzasadnieniu skarżonej decyzji, o kwalifikacji nieruchomości rozstrzygają dane z ewidencji gruntów i budynków – a nie informacje wynikające z planu zagospodarowania przestrzennego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględni stanowisko sądu, które pozwoli - zgodnie z tezą zasady wyrażonej w art. 121 O.p. - na ujednolicenie stanowiska organu podatkowego wobec tożsamego przedmiotu opodatkowania tego samego podatnika (por. wyrok WSA w Gdańsku z 15 października 2014r. w sprawie I SA/Gd 854/14, wyrok WSA w Gdańsku z 14 października 2014r. w sprawie I SA/Gd 980/14, I SA/Gd 561/14 z 9 lipca 2014r.).
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. skargę uwzględnił i uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zaś rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia niemożności wykonania zaskarżonej decyzji wydano na podstawie art. 152 p.p.s.a.
EK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło