I SA/Gd 778/16
WyrokWSA w Gdańsku2017-07-18
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Marek Kraus, Sławomir Kozik, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy faktury VAT dotyczące transakcji sprzedaży nieruchomości i nakładów budowlanych, wystawione na podstawie czynności prawnej mającej na celu obejście prawa podatkowego, mogą stanowić podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że faktury VAT wystawione na podstawie czynności prawnej mającej na celu obejście prawa podatkowego nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ transakcje te, w tym umowa pożyczki i sprzedaż nieruchomości, zostały przeprowadzone w warunkach nadużycia prawa, a ich zasadniczym celem było uzyskanie korzyści podatkowych poprzez sztuczne wykreowanie wysokiego podatku naliczonego.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła deklarację VAT za grudzień 2014 r., wykazując wysoki podatek naliczony i wnosząc o jego zwrot. Organ podatkowy zakwestionował prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez "B" Sp. z o.o. na podstawie umowy pożyczki i sprzedaży nieruchomości, uznając te transakcje za pozorne i mające na celu obejście prawa podatkowego. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 lipca 2017 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2014 r. oddala skargę.
"A" Sp. z o.o. (dalej jako "skarżąca") w dniu 2 stycznia 2015 r. złożyła w urzędzie skarbowym deklarację dla podatku od towarów i usług VAT-7 za grudzień 2014 r., w której wykazała podatek należny w wysokości 69,- zł, podatek naliczony w wysokości 2.029.842 zł oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 2.029.842,- zł, którą zadeklarowała do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 25 dni.
Naczelnik Urzędu Skarbowego (w skrócie "Naczelnik US") w związku z ustaleniami kontroli podatkowej oraz postępowania podatkowego wszczętego w sprawie prawidłowości rozliczeń z budżetem z tytułu podatku od towarów i usług spółki za grudzień 2014 r. w dniu [...] 2015 r. wydał decyzję, którą dokonał rozliczenia podatku od towarów i usług za grudzień 2014 r. w sposób odmienny od wykazanego przez spółkę w złożonej deklaracji określając zobowiązanie podatkowe w wysokości 69,- zł. Organ I instancji na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j.: Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) zwanej dalej "ustawą o VAT", zakwestionował prawo skarżącej do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z dwóch faktur VAT wystawionych przez "B" Sp. z o.o. z dnia [...] grudnia 2014 r. na wartość brutto 3.475.240,89 zł (stawka podatku 23%) z tytułu sprzedaży nieruchomości zgodnie z aktem notarialnym z dnia 5 grudnia 2014 r. oraz na wartość brutto 7.380.000,- zł (stawka podatku 23%) z tytułu sprzedaży nakładów budowlanych na nieruchomościach w B. W ocenie organu przedmiotowe faktury VAT zostały wystawione na podstawie czynności prawnej pozornej zmierzającej do obejścia prawa podatkowego, zatem nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego o wynikający z nich podatek naliczony. Odliczając podatek naliczony z ww. faktur spółka zawyżyła ten podatek za grudzień 2014 r. o kwotę 2.029.841,79 zł.
Dyrektor Izby Skarbowej (w skrócie "Dyrektor IS") w wyniku wniesionego odwołania postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. odmówił przeprowadzenia dowodu zawartego w piśmie spółki z dnia 23 września 2015 r.
Dyrektor IS po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] 2015 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Dyrektor IS biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy (szczegółowo opisany na stronach 11-28 zaskarżonej decyzji) w zakresie ww. faktur uznał, że prawidłowo organ I instancji stwierdził, że sporne faktury zostały wystawione w celu udokumentowania czynności prawnej mającej na celu obejście prawa podatkowego. Jego zdaniem "A" Sp. z o.o. podjęła działania zmierzające do obejścia przepisów prawa podatkowego, tj. w dniu 21 listopada 2014 r. zawarła umowę pożyczki na kwotę 8.632.803,98 zł, którą rzekomo otrzymała w dniach 1 do 5 grudnia 2014 r. Jednakże z historii wyciągów rachunków bankowych (o czym szczegółowo na str. 16 i 17 zaskarżonej decyzji) wynikało, iż obie spółki, tj. Pożyczkodawca ("B" Sp. z o.o.) i Pożyczkobiorca ("A" Sp. z o.o.) dokonały w tych dniach wzajemnych przelewów po 50.000,- zł i 55.000,- zł (łącznie 8.632.803,98 zł). Organ wskazał, że przepływy środków pieniężnych pomiędzy kontami odbywały się co kilkadziesiąt minut (w jednym przypadku co 10 minut, 138 transz) w ciągu jednego dnia. Podobny przebieg transakcji dotyczył również wpłaty kaucji dokonanej w dniu 1 kwietnia 2014 r. (26 przelewów na kwotę 115.000,- zł każdy, 1 przelew na kwotę 81.310,54 zł).
Organ odnosząc się do kaucji podkreślił, że "A" Sp. z o.o. odmówiła udzielenia odpowiedzi na pytanie o pochodzenie środków finansowych, z jakich sfinansowano dokonane w kwietniu 2014 r. wpłaty kaucji (pismo strony z dnia 21 stycznia 2015 r.). Wskazano, że obroty skarżącej ze sprzedaży towarów i usług oraz operacji finansowych za 2014 r. wyniosły 1.300,- zł, a kapitał na dzień 20 lipca 2015 r. wynosił 100.000,- zł. Zdaniem Dyrektora IS zebrany materiał był wystarczający dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i dał pełne podstawy do uznania, że działania podmiotów wymienionych w spornych fakturach i umowie pożyczki z dnia [...] listopada 2014 r., jak i akcie notarialnym repertorium A nr [...] dot. umowy przeniesienia w dniu 5 grudnia 2014 r. za łączną cenę brutto 3.475.240,89 zł własności 14 działek - prowadzone były w celu osiągnięcia korzyści podatkowych w postaci zwiększenia kwoty do zwrotu na rachunek bankowy kontrolowanej spółki poprzez sztuczne wykreowanie wysokiego podatku naliczonego.
Organ wskazał, że udzielająca pożyczki "B" Sp. z o.o. nie posiadała środków pieniężnych w kwocie 8.632.803,98 zł, a jedynie kwotę około 50.000, zł, którą wielokrotnie przekazano na konto "A" Sp. z o.o. przy ujemnym saldzie kont w ramach limitów kredytowych, a zatem spółka Kupująca nie posiadała środków finansowych na uregulowanie należności za dokonany zakup. Przedmiotowa transakcja zakupu nieruchomości nie miała ekonomicznego i gospodarczego uzasadnienia. Dyrektor wskazał, że dokonując oceny materiału dowodowego we wzajemnym powiązaniu należało uznać, że w niniejszej sprawie zasadnie organ I instancji na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) ustawy o VAT zakwestionował prawo skarżącej do odliczenia podatku naliczonego zawartego w ww. fakturach VAT.
Organ wyjaśnił, że sam fakt nabycia nieruchomości, jak i prowadzony na nich zaawansowany proces budowlany nie był kwestionowany przez organy. Dyrektor nie podważa również, że został osiągnięty cel przeniesienia własności nieruchomości na rzecz spółki celowej, do czego spółki miały prawo. Jednakże w jego ocenie nie do zaakceptowania jest sposób osiągnięcia ww. celu, a mianowicie kwestia rozliczenia się między spółkami i w konsekwencji powyższego wystąpienie do organu podatkowego z wnioskiem o zwrot podatku naliczonego nad należnym.
Organ podniósł, że zgromadzona dokumentacja wskazuje, że zarówno umowa pożyczki między "A" Sp. z o.o. i "B" Sp. z o.o. jak i transakcja sprzedaży i zakupu nieruchomości między ww. spółkami odbyła w warunkach nadużycia prawa, jej zasadniczym celem było uzyskanie korzyści podatkowej. W ocenie organu prawidłowy jest również wniosek, że "B" Sp. z o.o. nie pożyczyła kwoty 8.632.803,98 zł "A" Sp. z o.o. oraz że "A" Sp. z o.o. nie zapłaciła całej należności wynikającej z faktur VAT z dnia [...] grudnia 2014 r., których łączna wartość brutto wynosi 10.855.240,89 zł a dotyczących transakcji zakupu nieruchomości wraz z poniesionymi na nich nakładami budowlanymi. Materiał dowodowy potwierdza również to, że przedmiotem obrotu między spółkami była wyłącznie kwota w wysokości 50.000,- zł lub 55.000,- zł wielokrotnie przelewana by łączna suma wyniosła kwotę 8.632.803,98 zł na jaką opiewa umowa pożyczki.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca spółka zaskarżyła wyżej opisaną decyzję Dyrektora IS wnosząc uchylenie decyzji organów I i II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżąca wniosła również o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu:
1. z umowy kredytu obrotowego nieodnawialnego z dnia 22 lipca 2015 r. zawartej pomiędzy skarżącą, a [...] Bank S.A., co do faktu, że spółka w ramach udzielonego kredytu otrzymała środki w kwocie 8.965.999,13 zł z przeznaczeniem na inwestycję deweloperską na nieruchomościach zakupionych od "B" Sp. z o.o., a tym samym co do faktu, że nieprawdziwe są twierdzenia organu odwoławczego, że "przedmiotowa nieruchomość została zbyta na rzecz podmiotu powiązanego, który w rzeczywistości nie posiadał środków na jej nabycie, jak i na zakup nakładów budowlanych na nieruchomościach", a także co do faktu, że nabycie nieruchomości nie nastąpiło w celu "obejścia prawa podatkowego", lecz w celu realizacji inwestycji deweloperskiej przez spółkę celową,
2. z aktualizacji operatu szacunkowego nieruchomości gruntowych zabudowanych zespołem 14 budynków mieszkalnych z dnia 26 lutego 2016 r., co do faktu, że skarżąca zrealizowała przedsięwzięcie prawie w całości i na dzień 26 lutego 2016 roku wartość wynosiła 18.964.00,- zł, a tym samym co do faktu, że nieprawdziwe są twierdzenia organu odwoławczego, że "przedmiotowa nieruchomość została zbyta na rzecz podmiotu powiązanego, który w rzeczywistości nie posiadał środków na jej nabycie, jak i na zakup nakładów budowlanych na nieruchomościach", a także co do faktu, że nabycie nieruchomości nie nastąpiło w celu "obejścia prawa podatkowego", lecz w celu realizacji inwestycji deweloperskiej przez spółkę celową.
Strona zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) ustawy o VAT poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wystawiona faktura potwierdza czynność, do której ma zastosowanie przepis art. 58 k.c. i tym samym, że zwrot różnicy podatku jest nienależny, pomimo że wystawiona faktura nie dotyczyła czynności, do których zastosowanie mają przepisy art. 58 k.c., ponieważ przepis ten odnosi się do nieważności czynności prawnej w wyniku sprzeczności z ustawą lub celem czynności zmierzającym do obejścia ustawy, a przedmiotowa czynność nie pozostawała w sprzeczności lub nie dążyła do obejścia jakiegokolwiek przepisu prawa powszechnie obowiązującego mogącego powodować nieważność umowy, lecz była podjęta w celu realizacji inwestycji deweloperskiej przez spółkę celową, co potwierdza całkowicie zignorowany przez organ II instancji materiał dowodowy przedłożony przez stronę,
2. naruszenie art. 58 k.c. w zw. z art. 86 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że czynność sprzedaży nieruchomości pomiędzy spółkami jest nieważna z uwagi na - jak uzasadnił organ II instancji - "obejście prawa podatkowego" tj. art. 86 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT, w sytuacji gdy sprzeczność czynności prawnej z przepisami prawa podatkowego nie stanowi przesłanki nieważności czynności prawnej, o czym przesądził w swoich wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny (II CR 1/78), a także m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (I SA/Gd 1216/03),
3. naruszenie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) ustawy o VAT w zw. z art. 58 k.c. polegające na przyjęciu, że przesłanką odmowy obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego nie jest wystąpienie nieważności czynności prawnej, lecz jedynie zamiar obejścia "prawa podatkowego" (czy też nawet realizacja takiego zamiaru), w sytuacji gdy z literalnej treści przepisu wynika, że przesłanką odmowy obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy jest wystawienie faktury stwierdzającej czynności, do której mają zastosowanie przepis art. 58 k.c., tj. przepis stanowiący o przesłankach nieważności czynności prawnej, a nie o "obejściu prawa podatkowego", które taką przesłanką nie jest,
4. naruszenie art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.), dalej jako "O.p." - poprzez utrzymanie w mocy decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, w sytuacji, w której z prawidłowo wypełnionej deklaracji podatku VAT za grudzień 2014 r. wynikało, że po stronie podatnika nie wystąpiło zobowiązanie podatkowe, lecz nadpłata,
5. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że "B" sp. z o.o. nie posiadała środków pieniężnych na udzielenie pożyczki spółce Kupującej, a zatem spółka Kupująca nie posiadała środków finansowych na uregulowanie należności za dokonany zakup, w sytuacji, gdy kwota taka znajdowała się w posianiu "B" Sp. z o.o. na skutek łącznej wartości wpłat dokonanych przez kupującego, który z kolei dysponował taką kwotą na skutek łącznej wartości wpłat dokonanych przez pożyczkodawcę, a ponadto w sytuacji, gdy na skutek wpłat poszczególnych kwot z tytułu udzielonej pożyczki, uległa umorzeniu wierzytelność pożyczkobiorcy z tego tytułu, co powoduje, że nieuprawnione jest stwierdzenie organu, że strony dokonywały przelewów "tą samą kwotą pieniężną", ponieważ w związku z umorzeniem wierzytelności cywilnoprawnej nie istnieje coś takiego jak "ta sama kwota pieniężna",
6. "A" Sp. z o.o. nie posiadała środków pieniężnych na zapłatę całej należności wynikającej z faktur, a dokonywane na rachunku bankowym wielokrotne operacje finansowe polegające na obrocie tą samą kwotą miały na celu wykreowanie ogólnej wartości obrotów odpowiadających kwocie transakcji zakupu, w sytuacji, gdy "A" Sp. z o.o. posiadała środki pieniężne w takiej wysokości w wyniku łącznej wartości przelewów otrzymanych od pożyczkodawcy - "B" Sp. z o.o.,
7. naruszenie art. 191 w zw. z art. 187 oraz art. 120 O.p., polegające na wydaniu decyzji bez przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego, tj. nieprzeprowadzeniu dowodu z oględzin zakupionych nieruchomości (o co wnioskował podatnik) w celu ustalenia, czy kupujący wykonuje na przedmiotowych nieruchomościach inwestycję deweloperską i tym samym, czy zawarcie umów sprzedaży nastąpiło w innym celu niż "wyłudzenie zwrotu podatku VAT", zwłaszcza że tylko podczas oględzin miejsca budowy można było zapoznać się z dziennikiem budowy, do okazania którego organ podatkowy bezprawnie wzywał stronę (i zarzucał, że strona tego zobowiązania nie wykonała), gdyż w myśl § 11 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia dziennik budowy znajduje się na stałe na terenie budowy lub rozbiórki i jest dostępny dla osób upoważnionych, o których mowa w § 9 ust. 1,
8. naruszenie art. 191 w zw. z art. 187 oraz art. 120 O.p., polegające na pominięciu przy wydaniu decyzji wyjaśnień strony w zakresie uzasadnienia ekonomicznego kwestionowanych czynności prawnych (funkcjonowanie spółek celowych), a także zaprezentowanych przez stronę dowodów w tym zakresie, co skutkowało nieprawidłowym przyjęciem, że transakcje nie miały uzasadnienia ekonomicznego, były przeprowadzone dla pozoru i miały na celu "wyłudzenie zwrotu podatku",
9. naruszenie art. 199a § 3 O.p. poprzez jego niezastosowanie i nie wystąpienie do sądu powszechnego o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego, pomimo że jak wynika z uzasadnienia decyzji organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie jedynie na wątpliwościach i nie przeprowadził w tym zakresie jakiegokolwiek postępowania dowodowego, które mogłoby stanowić podstawę ustaleń faktycznych, w szczególności nie przeprowadził dowodu z przesłuchania stron, a także pominął dokumenty przedłożone przez stronę potwierdzające realizowanie inwestycji deweloperskiej przez spółkę celową, na którą została przeniesiona własność nieruchomości - "A" Sp. z o.o.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, wbrew podniesionym zarzutom odpowiada prawu.
Kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowi ocena, czy na tle okoliczności faktycznych zaistniałych w przedmiotowej sprawie organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) ustawy o VAT prawo skarżącej spółki do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur z dnia 5 grudnia 2014 r. wystawionych przez "B" Sp. z o.o. z tytułu sprzedaży nieruchomości w kwocie 649.841,79 zł oraz sprzedaży nakładów budowlanych w kwocie 1.380.000,- zł wobec uznania, iż ww. faktury VAT zostały wystawione na podstawie czynności prawnej mającej na celu obejście prawa podatkowego.
W pierwszej kolejności sąd uznał za zasadne odniesienie się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny ustalony przez organ podatkowy w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy, można przejść do skontrolowania subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane przez organ przepisy prawa materialnego.
Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że materiał dowodowy został zebrany przez organy podatkowe w sposób rzetelny i skrupulatny. Był kompletny i wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Organy wyczerpały swoje możliwości dowodowe natomiast jego spójna, logiczna i kompleksowa ocena nie naruszała granic swobodnej oceny dowodów. Organ podatkowy rozpatrzył nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności. Skarżąca miała możliwość wypowiedzenia się, co do ustaleń dokonanych przez organy podatkowe. Stronie zapewniono czynny udział na każdym etapie postępowania.
Przechodząc do omówienia poszczególnych zarzutów sformułowanych w ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania, stwierdzić należy, że są one niezasadne.
W szczególności za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 191 w zw. z art. 187 oraz art. 120 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin zakupionych nieruchomości w celu ustalenia, czy kupujący wykonuje na nich inwestycję deweloperską i tym samym, czy zawarcie umów sprzedaży nie miało na celu wyłudzenia zwrotu podatku VAT. Skarżąca dodatkowo wskazywała, że podczas oględzin miejsca budowy można było zapoznać się z dziennikiem budowy, do okazania którego organ podatkowy bezprawnie wzywał stronę.
Należy zauważyć, że w toku postępowania organy nie kwestionowały faktu wykonywania inwestycji deweloperskiej na przedmiotowych nieruchomościach a uznały, że sporne faktury zostały wystawione na podstawie czynności prawnej mającej na celu obejście prawa podatkowego.
Zgodzić się należy ze stroną, że organ prowadząc oględziny miejsca budowy mógł zapoznać z dziennikiem budowy. Niemniej jednak w ocenie sądu nic nie stało na przeszkodzie, aby pełnomocnik strony nadesłał poświadczoną z zgodność kserokopię czy też fotokopię ww. dziennika, co niewątpliwie nie wymagało wynoszenia go z miejsca budowy. Zauważyć również należy, że z akt sprawy wynika również, że strona w celu potwierdzenia czy kupujący wykonuje na przedmiotowych nieruchomościach inwestycję deweloperską została wezwana nie tylko do przedłożenia kserokopii dziennika budowy, ale także szeregu innych istotnych dokumentów i informacji, których nie przedstawiła, zatem podnoszona przez spółkę argumentacja sprowadza się jedynie do polemiki z prawidłowo dokonanymi ustaleniami organu. W tej sytuacji w pełni uzasadniona była odmowa przeprowadzenia wnioskowanego dowodu. Tym bardziej, że dowód w postaci oględzin na terenie nieruchomości mógłby jedynie potwierdzić, że w tym miejscu wykonywane są roboty budowlane (co nie było kwestionowane), co jednak nie potwierdzałoby wykonywania tych robót przez stronę.
Zatem w niniejszej sprawie nie można czynić organowi zarzutu, że nie przeprowadził pełnego postępowania dowodowego, skoro strona sama nie przedłożyła dokumentów potwierdzających, iż wykonuje na przedmiotowych nieruchomościach inwestycję deweloperską.
W ocenie sądu wymienione przez stronę okoliczności istotne dla niniejszej sprawy tj. prawa do odliczenia podatku naliczonego, zostały ustalone i wyjaśnione na podstawie dokumentów zgromadzonych w toku postępowania.
Również nie można zgodzić się z zarzutem pominięcia przy wydawaniu decyzji wyjaśnień strony w zakresie uzasadnienia ekonomicznego kwestionowanych czynności prawnych (funkcjonowanie spółek celowych). Podkreślić należy, że organ nie pominął wyjaśnień strony w tym zakresie. Przeciwnie, z uzasadnienia decyzji wynika, że organ uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie z samego faktu utworzenia spółek celowych nie wywodził negatywnych dla spółki konsekwencji, a podjął merytoryczne rozstrzygnięcie po przeanalizowaniu całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W ocenie sądu skarżąca w niniejszej sprawie nie wykazała jakiegokolwiek uzasadnienia gospodarczego powołania przez "B" Sp. z o.o. spółki celowej "A" Sp. z o.o. Strona nie wyjaśniła, dlaczego "B" Sp. z o.o. posiadając nieruchomości gruntowe i prowadząc inwestycję (rozpoczęte budowy domów), mając wszelkie pozwolenia na budowę, powołuje spółkę celową, sprzedaje jej nieruchomości gruntowe, rozpoczęte budowy i przenosi pozwolenia na budowę na nowe podmioty. Powyższego nie uzasadnia podnoszona przez skarżącą kwestia preferowania przez bank dla uzyskania kredytu spółek celowych, czy sprawności dokonywania rozliczeń. Z akt sprawy nie wynika bowiem, że założenie spółki celowej było wymogiem banku w związku z udzieleniem kredytu. Podkreślić należy, że w przedmiotowej sprawie rozpoczęto już inwestycję w B., dlatego też mając na uwadze, że spółki celowe powołuje się w celu realizacji konkretnych inwestycji, nielogiczne jest późniejsze powoływanie takich spółek. Dodatkowo dziwi fakt, że pomimo, iż "B" powołała dwie spółki celowe w celu realizacji projektów deweloperskich, to spółka celowa "A" sama nie prowadzi robót budowlanych powierzając ich wykonanie "B" Sp. z o.o. Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że "A" Sp. z o.o. zatrudnia jednego pracownika, a jej obroty ze sprzedaży towarów i usług oraz operacji finansowych za rok 2014 wyniosły 1300,- zł (informacja o podmiocie z dnia 15 stycznia 2015 r.), natomiast średnioroczne zatrudnienie za rok 2014 wyniosło 0 osób. Mając na uwadze powyższe należało podzielić pogląd zaprezentowany przez organ odwoławczy, iż powyższe ustalenia potwierdzają, że skarżąca nie była w stanie samodzielnie realizować projektu deweloperskiego, do realizacji którego została powołana. Powyższe zdaniem sądu potwierdza, że przedmiotowe faktury VAT dotyczące transakcji zakupu nieruchomości wraz z poniesionymi na nich nakładami budowlanymi zostały wystawione na podstawie czynności prawnej mającej na celu obejście prawa podatkowego. Zauważyć należy, że władztwo nad przedmiotowymi nieruchomościami nadal sprawuje "B" Sp. z o.o. jako jedyny udziałowiec "A" Sp. z o.o. a prezesem zarządu w obu spółkach jest W.Ś., natomiast wiceprezesem A.T..
Przechodząc do zarzutu naruszenia art. 199 a § 3 O.p., należy wyjaśnić, że wbrew temu, co podnosi skarżąca – organ podatkowy jest władny dokonywać własnych ustaleń co do rzeczywistej treści czynności cywilnoprawnej i nie jest zobowiązany do zwracania się w tej sprawie do sądu powszechnego. Potwierdzeniem tej tezy jest nie budzące żadnych wątpliwości brzmienie art. 199a § 1 i 3 O.p. Z art. 199 a § 1 O.p. wynika oczywista kompetencja organu do dokonywania, dla celów prawa podatkowego, ustalenia treści czynności cywilnoprawnej. Dopiero zaś, gdy ma on wątpliwości co do istnienia stosunku prawnego lub prawa, z którego wynikają skutki podatkowe, ma on obowiązek wystąpienia do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa (art. 199 a § 3 O.p.). Tym samym, nie ma przeszkód, aby organ we własnym zakresie podjął się ustalenia treści czynności cywilnoprawnej. Dopiero zaś w sytuacji, gdy organ nie jest w stanie ustalić jej treści jest zobligowany do wystąpienia do sądu powszechnego. Jednocześnie zauważyć należy, że klasyfikacja cywilnoprawna czynności nie ma zasadniczego znaczenia dla oceny skutków podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług. Dzieje się tak nie tylko przez wzgląd na powszechnie akcentowaną w nauce prawa podatkowego autonomię tej dziedziny prawa wobec prawa cywilnego, ale przede wszystkim z uwagi na brzmienie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, z których w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że dla oceny skutków prawnych dla celów tej daniny klasyfikacja cywilnoprawna czynności nie ma żadnego znaczenia (por. art. 5 ust. 2 ustawy o VAT).
Należy zauważyć, że w uzasadnieniu uchwały NSA z dnia 4 czerwca 2001 r. sygn. akt FPS 14/00 (publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdzono, że istotą postępowania prowadzonego przez organy podatkowe jest ustalenie wszelkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy po to, by następnie dokonać ich oceny pod kątem przepisów materialnoprawnych. W ramach tego postępowania organy podatkowe mają wyłączną kompetencję do oceny zebranych materiałów, którą powinny przeprowadzić zgodnie z wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej zasadą swobodnej oceny dowodów. W tych ramach mieści się również prawo oceny treści wszelkich umów cywilnoprawnych, zawartych przez podatnika, które mogłyby mieć wpływ na wysokość ciążących na nim zobowiązań podatkowych. Treść umowy cywilnoprawnej i wyrażona w niej wola stron w zakresie, w jakim rzutują na rozmiar obowiązku publicznoprawnego, są elementami prawnopodatkowego stanu faktycznego i dlatego powinny być ustalone i ocenione przez organy podatkowe.
W przedmiotowej sprawie organ podatkowy nie zakwestionował istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, ale stwierdził, że rzeczywistym celem dokonanej transakcji było uzyskanie korzyści podatkowych przez "A" Sp. z o.o. Spółki podjęły czynności mające na celu obejście przepisów prawa podatkowego poprzez stworzenie odpowiedniego mechanizmu służącego wyłącznie realizacji zamierzonego celu. Wobec tego, w kontekście tak dokonanych ustaleń art. 199 a § 3 O.p. nie ma zastosowania. Tym samym organy podatkowe nie naruszyły wskazywanych przepisów proceduralnych.
W ocenie sądu, organy podatkowe przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący. Uzyskane dowody poddane zostały wnikliwej i poprawnej ocenie. Zaskarżona decyzja została prawidłowo uzasadniona i zawiera zarówno pełne uzasadnienie faktyczne, jak i prawne. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest na tyle czytelne, że nie ma wątpliwości co do tego, jakich ustaleń faktycznych dokonały organy podatkowe obu instancji i na jakich dowodach oparły swoje rozstrzygnięcia. Organy przytoczyły ponadto przepisy prawa materialnego i procesowego, które stanowiły podstawę wydania decyzji, a więc wyczerpały dyspozycję przywołanych wyżej przepisów. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest również na tyle wyczerpujące, że pozwala stronie skarżącej na odniesienie się do zawartej tam argumentacji, a przez to podjęcie stosownej obrony, oraz pozwala sądowi na dokonanie oceny prawidłowości zawartych w decyzji ustaleń i rozstrzygnięć.
Nie sposób też zarzucić organowi odwoławczemu, że nie dokonał szerokiej i wybiegającej ponad zarzuty odwołania oceny. W swojej decyzji Dyrektor opisał stan faktyczny sprawy w sposób wyczerpujący, odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu, a prawne uzasadnienie decyzji spełnia wymogi art. 210 § 4 O.p.
Podsumowując, zdaniem sądu organy podatkowe w zakresie wystarczającym dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy przeprowadziły postępowanie dowodowe, którego wyniki bez przekroczenia granic ustawowych poddały rzetelnej analizie i ocenie wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski.
Uznając zatem, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji należało przejść do oceny naruszenia przepisów prawa materialnego.
W oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny organy podatkowe w sposób prawidłowy zastosowały do niego przepisy prawa materialnego.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Wynikające z zasady neutralności podatku VAT - prawo do odliczenia, uzależnione jest jednak od niezaistnienia przesłanek negatywnych z art. 88 ustawy.
Stosownie do art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) ustawy o VAT, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne potwierdzają czynności do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 kodeksu cywilnego – w części dotyczącej tych czynności. Zgodnie z art. 58 kodeksu cywilnego, czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. Zgodnie zaś z art. 58 § 2 nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. A zatem prawo do odliczenia podatku naliczonego nie będzie przysługiwało w odniesieniu do faktur które dokumentują czynności sprzeczne z ustawą, mające na celu obejście przepisów ustawy, sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt I FSK 93/14 (publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził m.in., że na gruncie podatku od towarów i usług, nadużycie prawa w rozumieniu art. 58 K.c. w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) u.p.t.u. należy rozumieć jako zachowanie sprzeczne z celem gospodarczo-społecznym prawa do odliczenia podatku wyrażonym w art. 86 § 1 tej ustawy, z uwagi na to, że mimo formalnego spełnienia przesłanki do realizacji tego prawa, ukształtowane zasadniczo zostało w celu uzyskania korzyści podatkowej, której przyznanie pozostawałoby w sprzeczności z celem tej normy.
Kwestionując prawo do odliczenia podatku wynikającego z wymienionych na wstępie faktur z dnia [...] grudnia 2014 r. organy stanęły na stanowisku, że transakcje stanowiące ich przedmiot odbyły się w warunkach nadużycia prawa do odliczenia, gdyż podmioty uczestniczące w transakcji stworzyły mechanizm, którego głównym celem było uzyskanie przez skarżącą przysporzenia majątkowego w postaci nienależnego zwrotu podatku od towarów i usług. Zatem zostały wystawione w celu udokumentowania czynności prawnych mających na celu obejście prawa podatkowego.
W ocenie sądu prawidłowe jest stanowisko Dyrektora IS, że opisane faktury VAT z dnia [...] grudnia 2014 r., zostały wystawione w celu udokumentowania czynności prawnej mającej na celu obejście prawa podatkowego. Organy bowiem ustaliły, że skarżąca podjęła działania zmierzające do obejścia przepisów prawa podatkowego. Jak bowiem wynika z akt sprawy spółka w dniu [...] listopada 2014 r. zawarła umowę pożyczki na kwotę 8.632.803,98 zł, jednakże wbrew stanowisku spółki, skarżąca nie otrzymała ww. kwoty w dniach od 1 do 5 grudnia 2014 r. Z historii wyciągów rachunków bankowych wynika, że obie spółki (Pożyczkodawca -"B" Sp. z o.o. i Pożyczkobiorca "A" Sp. z o.o.) dokonały w dniach od 1 do 5 grudnia 2014 r. wzajemnych przelewów po 50.000,- zł i 55.000,- zł (łącznie 8.632.803,98 zł). Przepływy środków pieniężnych pomiędzy kontami odbywały się co kilkadziesiąt minut (w jednym przypadku co 10 minut, 138 transz) w ciągu jednego dnia. Podobnie wyglądała wpłata kaucji na zabezpieczenie zawarcia umowy (umowa przedwstępna z dnia 31 marca 2014 r.). Dokonana w dniu 1 kwietnia 2014 r. wpłata kaucji odbywała się poprzez wielokrotne dokonywanie przelewu na kwotę 115.000,- zł (łącznie 3.071.310,54 zł - 26 przelewów na kwotę 115.000,- zł każdy, 1 przelew na kwotę 81.310,54 zł). Na co słusznie zwrócił uwagę organ – skarżąca spółka odmówiła udzielenia odpowiedzi na pytanie o pochodzenie środków finansowych, z jakich sfinansowano dokonane w kwietniu 2014 r. wpłaty kaucji. Dodatkowo za słusznością stanowiska organów przemawia fakt, że obroty skarżącej spółki ze sprzedaży towarów i usług oraz operacji finansowych za rok 2014 wyniosły 1.300,- zł (informacja o podmiocie z dnia 15 stycznia 2015 r.), a kapitał spółki na dzień 20 lipca 2015 r. wynosił 100.000,- zł (wg wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym).
W ocenie sądu zebrany materiał dawał pełne podstawy do uznania, że działania podmiotów wymienionych w spornych fakturach VAT z dnia 5 grudnia 2014 r., umowie pożyczki z dnia 21 listopada 2014 r., jak i akcie notarialnym dotyczącym umowy przeniesienia w dniu 5 grudnia 2014 r. za łączną cenę brutto 3.475.240,89 zł własności działek prowadzone były w celu osiągnięcia korzyści podatkowych w postaci zwiększenia kwoty do zwrotu na rachunek bankowy spółki poprzez sztuczne wykreowanie wysokiego podatku naliczonego.
W świetle powyższego prawidłowy jest wniosek organów, że udzielająca pożyczki "B" Sp. z o.o. nie posiadała środków pieniężnych w kwocie 8.632.803,98 zł, a jedynie kwotę około 50.000,- zł, którą wielokrotnie przekazano na konto "A" Sp. z o.o. przy ujemnym saldzie kont w ramach limitów kredytowych, a zatem spółka Kupująca nie posiadała środków finansowych na uregulowanie należności za dokonany zakup. Przedmiotowa transakcja zakupu nieruchomości nie miała ekonomicznego i gospodarczego uzasadnienia. Podkreślić należy, że organy podatkowe nie koncentrowały się na pojedynczych dowodach, a dokonały oceny materiały dowodowego we wzajemnej powiązaniu. Wobec powyższego uznać należy, iż w niniejszej sprawie zasadnie organy podatkowe na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) ustawy o VAT zakwestionowały prawo skarżącej do odliczenia podatku naliczonego zawartego w spornych fakturach.
Dodatkowo należy wyjaśnić, że sam fakt nabycia nieruchomości, jak i prowadzony na nich zaawansowany proces budowlany nie był kwestionowany. W ocenie sądu pomimo, iż przeniesienie własności nieruchomości na rzecz spółki celowej nastąpiło w formie aktu notarialnego, to nie można było nie zauważyć, że okoliczności jej towarzyszące potwierdzają, że zarówno umowa pożyczki jak i transakcja sprzedaży i zakupu nieruchomości między spółkami odbyła w warunkach nadużycia prawa, a jej zasadniczym celem było uzyskanie korzyści podatkowej. W ocenie sądu przedstawione dokumenty w tym wyciągi z rachunków bankowych potwierdzają, że "B" Sp. z o.o. nie pożyczyła kwoty 8.632.803,98 zł "A" Sp. z o.o., "A" Sp. z o.o. nie zapłaciła całej należności wynikającej z wymienionych wyżej faktur VAT z dnia 5 grudnia 2014 r., których łączna wartość brutto wynosi 10.855.240,89 zł a dotyczących transakcji zakupu nieruchomości wraz z poniesionymi na nich nakładami budowlanymi. Przedmiotem obrotu między spółkami była wyłącznie kwota w wysokości 50.000,- zł lub 55.000,- zł wielokrotnie przelewana w tym jednego dnia (4 i 5 grudnia 2014 r.) w przeciągu kilkudziesięciu minut oraz jeden przelew na kwotę 7.803,98 zł, by łączna suma wyniosła 8.632.803,98 zł na jaką opiewa umowa pożyczki.
Podzielić należy stanowisko organu, że powyższą tezę uzasadnia fakt, że "B" Sp. z o.o. w rzeczywistości nie posiadała środków finansowych na udzielenie pożyczki skarżącej spółce, a zatem spółka Kupująca nie posiadała środków finansowych na uregulowanie należności za dokonany zakup. Z akt niniejszej sprawy jednoznacznie bowiem wynika, że w dniu zawarcia umowy pożyczki, tj. 21 listopada 2014 r. "B" Sp. z o.o. nie dysponowała kwotą 8.632.803,98 zł, którą miała rzekomo pożyczyć skarżącej. Spółka w odwołaniu przyznała, że spółki jednorazowo nie dysponowały ww. kwotą. Jednocześnie prawidłowo organ nie dał wiary wyjaśnieniom spółki złożonym w trakcie prowadzonego postępowania, iż Pożyczkodawca miał majątek, który sprzedawał i z jego sprzedaży uzyskiwał kwoty, które w ratach były pożyczane. W kwestii sprzedaży majątku przez "B" Sp. z o.o. organ ustalił, że w deklaracji VAT-7 za grudzień 2014 r. spółka pożyczająca wykazała podatek należny z tytułu sprzedaży nieruchomości na rzecz "C" Sp. z o.o. i "A" Sp. z o.o., nie wykazano żadnej innej sprzedaży majątku. Nadto spółka pożyczająca nie potwierdziła, by sprzedawała majątek i z jego sprzedaży uzyskiwała kwoty, które były pożyczane w ratach. Również strona skarżącą w toku postępowania nie załączyła jakiegokolwiek dowodu, który z racji powiązań osobowych i kapitałowych, mogła pozyskać od "B" Sp. z o.o. Zauważyć również trzeba, że organy przeanalizowały również historię rachunku w [...] z dnia 4 grudnia 2014 r. należącego do "B" Sp. z o.o., z którego wynikało, że spółki posiada ujemne saldo kont w ramach limitów kredytowych. Natomiast spółka ta oprócz rzekomo udzielonej pożyczki "A" Sp. z o.o. w kwocie 8.632.803,98 zł miała udzielić również pożyczki "C" Sp. z o.o. w wysokości 4.060.000,- zł. Postępowanie podatkowe przeprowadzone w "C" Sp. z o.o., w sprawie prawidłowości rozliczeń z budżetem z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2014 r. wykazało podobny schemat działania jak w przypadku "A" Sp. z o.o.
Dodatkowo za poprawnością dokonanego przez organy rozstrzygnięcia przemawia to, że sprzedaż przedmiotowych nieruchomości i nakładów budowlanych odbywały się wyłącznie pomiędzy podmiotami powiązanymi. W.Ś. występował jako prezes zarządu "B" Sp. z o.o. i "A" Sp. z o.o., natomiast A.T. (poprzednie nazwisko Śledź) występowała w tych spółkach jako wiceprezes zarządu. Siedziba obu spółek mieściła się w S. przy ul. [...]. Wspólnikiem "A" Sp. z o.o. była "B" Sp. z o.o. (100 udziałów). Pomimo, iż strony umowy w dacie udzielania pożyczki miały świadomość, że w dniu, w którym zawierają umowę pożyczki Pożyczkodawca nie jest w stanie wypłacić kwoty wynikającej z umowy nie sprecyzowały w jaki sposób i w jakiej dacie nastąpi przekazanie środków pieniężnych.
Analiza przepływów pieniężnych dokonanych pomiędzy spółkami bezsprzecznie wskazuje, że przedmiotem obrotu była wyłącznie kwota w wysokości 50.000,- zł lub 55.000,- zł wielokrotnie przelewana z konta jednej spółki na konto drugiej, by łączna suma wyniosła kwotę 8.632.803,98 zł na jaką opiewa umowa pożyczki. Przedmiotowa nieruchomość została zbyta zatem na rzecz podmiotu powiązanego, który w rzeczywistości nie posiadał środków zarówno na nabycie przedmiotowej nieruchomości, jak i na zakup nakładów budowlanych na nieruchomościach. Zasygnalizować należy, że podmiot niezależnie działający na rynku nie zdecydowałby się na dokonanie zakupu nieruchomości za tak znaczącą kwotę, nie mając zapewnionych realnych źródeł sfinansowania tej transakcji.
Odnosząc się do faktury dotyczącej nakładów budowlanych należy podzielić stanowisko organu, że strona nie potwierdziła, iż dokonała na rzecz "B" Sp. z o.o. przelewów mających potwierdzić dokonanie zapłaty tego tytułu. Przedłożona przez skarżącą spółkę umowa kredytowa z dnia 22 lipca 2015 r. zawarta pomiędzy "A" Sp. z o.o. (Kredytobiorca), a [...] S.A. (Bank) na kwotę 8.965.99,13 zł nie potwierdza, że zakup nieruchomości został dokonany w celu wykonania inwestycji. Powyższa umowa pozostaje bez znaczenia dla sprawy, albowiem z zakwestionowanej faktury VAT wynika, iż data wystawienia i sprzedaży, a także termin płatności to 5 grudnia 2014 r. Powyższe oznacza, że rozliczenie skarżącej za rzekomy zakup nakładów budowlanych winno nastąpić w dniu 5 grudnia 2014 r. a nie po 22 lipca 2015 r. tj. dacie, w której skarżąca otrzymała kredyt. Nadto przedłożona na etapie postępowania skargowego kserokopia umowy kredytowej została wydana po zakończeniu postępowania kontrolnego i podatkowego zakończonego wydaniem decyzji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu [...] 2015 r. Istotne jest również to, że skarżąca o powyższy kredyt wystąpiła z wnioskiem, po wydaniu ww. decyzji organu I instancji co potwierdza zapis § 1 ww. umowy kredytowej, tj. na wniosek z dnia 22 maja 2015 r. Oczywistym jest zatem, iż okoliczność pozyskania przez skarżącą ww. kredytu na kwotę 8.965.99,13 zł nie mogła być brana pod uwagę przez organ I instancji. Również w odwołaniu złożonym pismem z dnia 29 maja 2015 r. spółka nie wskazała, iż złożyła wniosek ww. wniosek o udzielenie kredytu, a jedynie powołała się na mailową informację z "D" S.A. na temat preferowania spółek celowych. Tym samym prawidłowo organ nie dał wiary wyjaśnieniom spółki potrzebie powołania spółki celowej z uwagi na to, że dla uzyskania kredytu preferowane są spółki celowe. Z akt sprawy nie wynika, że założenie spółki celowej było wymogiem banku w związku z udzieleniem kredytu.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że choć w postępowaniu podatkowym zgodnie z art. 122 oraz art. 187 § 1 O.p. obowiązuje ogólna reguła dowodowa, według której ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy spoczywa na organie podatkowym, zasada ta nie jest jednak nieograniczona. W omawianym zakresie zachodzi konieczność współdziałania organu i podatnika w dochodzeniu do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Jednak nie ulega również wątpliwości, że ciężar udowodnienia określonego faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne, a strona nie przedstawiając dowodu, w którego posiadaniu była, pozbawiała się możliwości dokonania jego oceny przez organy podatkowe. Tym samym nie można zarzucić organom niezbyt skrupulatnego prowadzenie postępowania dowodowego.
Końcowo należy wskazać, że "B" Sp. z o.o. nie uregulowała zobowiązania podatkowego za grudzień 2014 r. które powstało w związku ze sprzedażą nieruchomości. Powyższe wpisuje się w schemat, który miał zasadniczo w celu uzyskania korzyści podatkowej.
Nie można się zgodzi ze skarżącą, że problem z zapłatą podatku przez ww. spółkę wynikał z faktu, że organy podatkowe w sposób całkowicie nieuprawniony zakwestionowały skuteczność sprzedaży nieruchomości. Słusznie podkreślił Dyrektor IS w zaskarżonej decyzji, że uzależnianie zapłaty zobowiązania podatkowego przez jeden podmiot od kwestii zwrotu podatku przez urząd skarbowy na rzecz innego podmiotu, stoi w sprzeczności z głównymi zasadami konstrukcji stosunku podatkowoprawnego i rodzi ryzyko, za które nie mogą odpowiadać organy podatkowe. W ocenie sądu wyżej przedstawiona argumentacja strony jest błędna, albowiem skoro skarżąca twierdzi, że pieniądze za zakup nieruchomości wróciły do spółki sprzedającej, to oznaczałoby, że spółka ta mogłaby zapłacić swoje zobowiązanie. Mając na uwadze, że zobowiązania tego nie zapłaciła, to należało uznać, że powyższe dodatkowo potwierdza tezę organów, że nie przelano kwoty należności, a jedynie kwoty w wysokości 50.000,- zł lub 55.000,- zł, które przelewano z konta na konto.
Wskazane wyżej okoliczności, szczegółowo omówione w decyzji organów – w ocenie sądu potwierdzają oszukańczy charakter transakcji z udziałem skarżącej spółki. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że prawidłowo organy podatkowe przyjęły, że oceniania czynność cywilnoprawna miała na celu obejście ustawy o podatku od towarów i usług. Zasadniczym celem tych transakcji było uzyskanie korzyści podatkowych w postaci otrzymania przez skarżącą nienależnego zwrotu podatku VAT, co stanowi nadużycie prawa podatkowego, sankcjonowane wskazanymi wyżej przepisami art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) ustawy o VAT w zw. z art. 58 i art. 83 K.c.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.). nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ww. ustawy, oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło