I SA/Gd 786/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Maria Flisikowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi C. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się m. in. na treść art. 129 § 2, art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) dalej zwany "k.p.a." - stwierdziło, że odwołanie C.W. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] zobowiązującej odwołującego do zapłaty opłaty jednorazowej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podniósł, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wspomnianej decyzji oraz pisma Poczty Polskiej Centrum Poczty Oddział Rejonowy w G. z dnia 28 lipca 2009 r. wynika, iż przesyłkę zawierającą przedmiotową decyzję skierowano do doręczenia w dniu 20 maja 2008 roku, jednak z powodu nieobecności adresata, jak również innych osób uprawnionych do jej przyjęcia, pozostawiono zawiadomienie o jej nadejściu i możliwości odbioru w Urzędzie Pocztowym. Zawiadomienie powtórne doręczono w dniu 27 maja 2008 r. Wobec niepodjęcia przesyłki w ustalonym terminie zwrócono ją nadawcy w dniu 11 czerwca 2008 r. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 44 § 1 i § 2 k.p.a. Kolegium stwierdziło, że decyzja Wójta Gminy została prawidłowo doręczona adresatowi w sposób zastępczy w dniu 3 czerwca 2008 r., licząc 14 - dniowy termin od daty 20 maja 2008 r. Zatem termin do wniesienia odwołania, określony w art. 129 § 2 k.p.a., upłynął w dniu 17 czerwca 2009 r. Odwołanie od przedmiotowej decyzji zostało dostarczone do siedziby organu pierwszej instancji w dniu 14 lipca 2009 r., a zatem po upływie terminu do jego wniesienia. Kolegium nadto wyjaśniło, iż fakt ponownego wysłania stronie decyzji i jej odebranie przez żonę adresata w dniu 30 czerwca 2009 r. nie spowodował ponownego otwarcia terminu do wniesienia odwołania. Na potwierdzenie słuszności wyrażonego poglądu Kolegium przywołało wyrok NSA z 14 lutego 2008 r. podjęty w sprawie o sygn. akt II OSK 10/07. Na rozstrzygnięcie organu odwoławczego C.W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, w której podniósł, że decyzję Wójta Gminy doręczono mu w dniu 30 czerwca 2009 r. i w terminie w niej wskazanym tj. 14 dni złożył od niej odwołanie. Nie miał wiedzy o tym, że decyzję tę doręczono mu powtórnie. O wcześniejszych próbach doręczenia przesyłki nie wiedział. Stwierdził, że w dniu pierwszego jej doręczenia zarówno on, jego żona i rodzice byli w domu. Zdaniem skarżącego nie doręczenie tej przesyłki w terminach wskazanych przez pocztę, jest wynikiem bałaganu w tej instytucji o czym świadczą chociażby załączone do skargi dwa artykuły prasowe. Skarżący uważa, że przesyłka zawieruszyła się na poczcie i po jej odnalezieniu dopasowano daty do terminów określonych w k.p.a. Dalej podał, że przesyłki pocztowe przychodziły bardzo spóźnione a czasami nie dochodziły wcale. Doręczyciel przynosił listy tylko raz w tygodniu a czasami nawet rzadziej. Skarżący wyjaśnił, że pod adresem wskazanym na przesyłce mieszka dziewięć rodzin i osiemnastu dorosłych. Listonosz oddaje przesyłki każdej osobie zamieszkującej tę posesję. Jest praktycznie nie możliwe, aby dwa awiza zaginęły. Mało prawdopodobnym jest też aby w dniach, w których listonosz miał doręczyć przesyłkę nikogo nie było w obejściu. Wskazując na powyższe skarżący zawnioskował przywrócenie terminu do wniesienia odwołania stwierdzając, że uchybienie terminu nastąpiło nie z jego winy. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez Kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." Zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skargę należy uwzględnić, albowiem badany akt jest niezgodny z prawem. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie od decyzji administracyjnej organu pierwszej instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia stronie. Odnosząc treść tej regulacji do niniejszej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że decyzja Wójta Gminy z dnia [...] została doręczona skarżącemu w trybie zastępczym w dniu 3 czerwca 2008 r. i tego dnia rozpoczął bieg 14 - dniowy termin do wniesienia od niej odwołania, który upłynął z dniem 17 czerwca 2008 r. Ustalenie powyższych i wyciągniętych na ich podstawie wniosków organ odwoławczy dokonał - jak podał w uzasadnieniu postanowienia - na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki oraz pisma Poczty Polskiej z dnia 28 lipca 2009 r., w którym poczta wskazała jako datę skierowania do doręczenia przesyłki skarżącemu dzień 20 maja 2008 r. i w którym poinformowała o pozostawieniu pisemnego w tym dniu zawiadomienia o przesyłce (awizo). W piśmie tym Poczta również podała, że drugie zawiadomienie o odbiorze przesyłki w Urzędzie Pocztowym w K. pozostawiono w dniu 27 maja 2008 r. W ocenie Sądu - wbrew wywodom organu odwoławczego - w sprawie niniejszej nie można było stwierdzić, aby przedmiotowa przesyłka została skutecznie doręczona skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 3 czerwca 2008 r. Jak stanowi art. 44 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej, umieszczając w oddawczej skrzynce pocztowej zawiadomienie o pozostawieniu pisma oraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, a w przypadku niepodjęcia przesyłki w tym terminie, pozostawia powtórne zawiadomienie. Jak wynika z powyższego, obowiązkiem poczty jest podjęcie próby powtórnego doręczenia przesyłki po upływie siedmiu dni od pozostawienia pierwszego zawiadomienia. Warunkiem skuteczności zastępczego doręczenia przesyłki jest udokumentowanie ścisłego dokonania wszelkich ustanowionych w art. 44 k.p.a. czynności przez doręczycieli. Odpowiednim do tego dokumentem jest potwierdzenie odbioru przesyłki. Należy zauważyć, iż dopełnienie przez doręczycieli warunków określonych w tym przepisie, jest konieczne i nie może nasuwać żadnych wątpliwości z uwagi na ustanowienie w nim tzw. fikcji prawnej doręczenia stanowiącej wyjątek od zasady bezpośredniego doręczenia pism adresatom. Przepis ten m. in. wymaga, aby o złożeniu pisma w placówce pocztowej pozostawić zawiadomienie w skrzynce pocztowej lub na drzwiach adresata, a informacja o dokonaniu powyższego zawiadomienia powinna znajdować się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki poprzez stosowne zakreślenie znajdujących się na nim treści o powodach niedoręczenia przesyłki i miejscu pozostawienia zawiadomienia. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach niniejszej sprawy nie wynika z jakich przyczyn nie doręczono przesyłki, ani też czy i gdzie pozostawiono zawiadomienie o jej nadejściu i możliwości odbioru w urzędzie pocztowym. Część zwrotnego potwierdzenia odbioru przedmiotowej przesyłki zawierająca wspomniane treści nie została wypełniona przez doręczyciela. Oznacza to, że nie został spełniony warunek określony w art. 44 k.p.a. Na kopercie zawierającej przedmiotową decyzję znajdują się nieczytelne daty, co spowodowało, iż organ odwoławczy zlecił organowi pierwszej instancji wyjaśnienie okoliczności dotyczących doręczenia tejże przesyłki i zostało to wyjaśnione przez pocztę w powołanym powyżej piśmie z dnia 27 maja 2009 r., w którym stwierdzono, iż przesyłka ta była dwukrotnie awizowana w dniach 20 maja i 27 maja 2008 r. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że dla uznania, iż doszło do doręczenia pisma w trybie określonym w art. 44 k.p.a. nie jest wystarczające stwierdzenie faktu dwukrotnego awizowania przesyłki. Słowo "awizo", które było umieszczone na kopercie zawierającej decyzję, jakkolwiek oznacza zawiadomienie odbiorcy, to jednak nie można z niego wywieść sposobu zawiadomienia, takiego, by mieścił się on w wymogach art. 44 k.p.a. Doręczyciel zobowiązany jest zaznaczyć - jak już wyżej wskazano - czy i w jaki sposób adresat został zawiadomiony o nadejściu przesyłki, gdzie i w jakim terminie może ją odebrać (porównaj np. wyrok NSA w Gdańsku z dnia 5 maja 1997 r. sygn. akt I SA/Gd 470/96 niepubl. wyrok WSA w Opolu z dnia 6 lutego 2008 r. sygn. akt I SA/Op 314/07 LEX nr 437617, wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 417/07 LEX nr 3457 17). Skoro więc zwrotne potwierdzenie odbioru przedmiotowej decyzji nie zawiera wymaganych prawem informacji, to mimo wyjaśnienia wątpliwości związanych z doręczeniem tej przesyłki przez pocztę w piśmie z dnia 27 maja 2009 r., organ odwoławczy nie mógł uznać, że decyzja z dnia [...] została skutecznie doręczona jej adresatowi w trybie, o którym mowa w art. 44 k.p.a. W konsekwencji jeżeli nie nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji, nie można stwierdzić, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego. Należy przyjąć, iż organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż przedmiotowa decyzja nie została skutecznie doręczona i dlatego wysłał ją kolejny raz skarżącemu, który skutecznie decyzję tę odebrał w dniu 30 czerwca 2008 r. Ponownie przystępując do badania wniesionego przez skarżącego odwołania organ odwoławczy zobowiązany jest uwzględnić wskazania zawarte powyżej i po uznaniu zaistnienia pozostałych wymogów określonych dla tego środka odwoławczego w przepisach k.p.a., dokonać jego merytorycznego rozpoznania. Uznając zatem, że badane postanowienie wydane zostało z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane, a o kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 tej ustawy.