I SA/Gd 809/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wynagrodzenie wraz z należnym podatkiem od towarów i usług w łącznej kwocie 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych na rzecz doradcy podatkowego W. C. tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] w związku z wniesionymi przez W. K. zarzutami zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w sprawie prowadzonego postępowania na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...] pozostawił zarzut bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ egzekucyjny wskazał, że W. K. wniósł zarzut z uchybieniem ustawowego 7–dniowego terminu przewidzianego w art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), liczonego od dnia doręczenia tytułów wykonawczych. Organ uznał, że skoro tytuły wykonawcze doręczono W. K. w dniu 22 września 2004 r., to termin wniesienia zarzutów upływał w dniu 29 września 2004 r., a zatem zarzuty z dnia 28 listopada 2004 r. zostały wniesione niewątpliwie z uchybieniem terminu. Powyższe postanowienie W. K. zaskarżył zażaleniem uznając je za niezasadne. Dyrektor Izby Skarbowej [...] postanowieniem z dnia [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W wyniku złożonej przez zobowiązanego skargi Wojewódzki Są Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 20 lutego 2007 r. (sygn. akt I SA/Gd 471/06) uchylił ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...]. Z uzasadnienia wyroku Sądu wynika, iż organ drugiej instancji nietrafnie stwierdził, że w związku z wydaniem przez organ egzekucyjny rozstrzygnięcia o charakterze formalnym i niewyczerpaniem trybu z § 1-4 art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w niniejszej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania § 5 wskazanego przepisu. W ocenie Sądu określenie "postanowienie w sprawie zarzutów" obejmuje swym zakresem pojęciowym rozstrzygnięcia o charakterze proceduralnym, jak i merytorycznym. Dyrektor Izby Skarbowej [...], rozpoznając ponownie sprawę w postępowaniu zażaleniowym, przy uwzględnieniu wymienionego prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia i utrzymał je w mocy. Organ odwoławczy, przywołując art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stwierdził, iż zarzuty, o których mowa w cyt. przepisie, są środkiem zaskarżenia, który służy na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego wyłącznie zobowiązanemu. Jest to dla niego podstawowy środek obrony przed niezgodnym z prawem wszczęciem egzekucji do jego majątku. Zarzuty wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Wynika to z treści art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W rozważanej sprawie odpisy tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...] i [...] z dnia [...] doręczone zostały zobowiązanemu w dniu 22.09.2004 r. Natomiast pismo z dnia 28.11.2005 r., uzupełnione pismem z dnia 09.01.2006 r., w którym Pan W. K. zgłosił zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego wniesione zostało w dniu 28.11.2005 r. (data nadania w placówce pocztowej). W tak ustalonym stanie faktycznym organ odwoławczy wyjaśnił, iż wnoszenie zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o przesłanki nie podnoszone w określonym prawem terminie, czyni ten zarzut spóźnionym. Bowiem zarzuty przewidziane w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w tym zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, o którym mowa w art. 33 pkt 8 powołanej ustawy) przysługują zobowiązanemu w chwili wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Tym samym nie było podstaw do uruchomienia trybu przewidzianego w art. 34 wyżej wymienionej ustawy i merytorycznego rozpatrzenia ww. zarzutu. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący stwierdził, iż w sprawie zaległości podatkowej w podatku dochodowym za lata 1997–2000 toczyła się sprawa przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku. W wyroku z dnia 25.08.2006 r., sygn. akt I SA/Gd 144/05, uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] (nr [...] z dnia [...]) i określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W związku z tym, w ocenie strony skarżącej, niezasadne jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego zaległości podatkowych w podatku dochodowym za lata 1997–2000. Mając na względzie powyższe Pan W. K. wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej [...] nr [...] z dnia [...] i postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] nr [...] z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej [...] w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu popierając skargę dodatkowo wskazał, iż nie można wykluczyć, iż postępowanie egzekucyjne będzie zbędne, gdy organy podatkowe rozpoznają sprawę umorzenia zaległego podatku, zgodnie z wyrokiem WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 144/05. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd stwierdzi nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny nieważności decyzji określone w art. 156 k.p.a. lub w innych ustawach szczególnych, w tym w Ordynacji podatkowej. Z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Przede wszystkim na wstępie należy zauważyć, iż wbrew wywodom skarżącego fakt uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2006 r. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej [...] nr [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej pozostaje bez wpływu na prawidłowość zaskarżonego do Sądu postanowienia, bowiem postanowienie organu egzekucyjnego oraz postanowienie organu odwoławczego dotyczyły zgłoszonego przez zobowiązanego z uchybieniem ustawowego terminu zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zatem inny jest merytoryczny zakres rozstrzygnięć wydanych przez organ podatkowy i organ egzekucyjny. Odnosząc się natomiast do meritum sprawy stwierdzić należy, iż zarzuty, o których mowa w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, są środkiem zaskarżenia, który służy na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego wyłącznie zobowiązanemu. Jest to dla strony podstawowy środek obrony przed niezgodnym z prawem wszczęciem egzekucji do jej majątku. Zarzuty wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Wynika to z treści art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że tytuł wykonawczy zawiera m.in. pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uchybienie terminu do złożenia zarzutów czyni więc czynność zobowiązanego prawnie nieskuteczną. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż odpisy tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...] i [...] z dnia [...] doręczone zostały zobowiązanemu w dniu 22.09.2004 r. Natomiast pismo z dnia 28.11.2005 r., uzupełnione pismem z dnia 09.01.2006 r., w którym Pan W. K. zgłosił zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego wniesione zostało w dniu 28.11.2005 r. (data nadania w placówce pocztowej). Natomiast w przewidzianym prawem terminie, pismem z dnia 27.09.2004 r., uzupełnionym – na wezwanie organu egzekucyjnego – pismem z dnia 17.10.2005 r. Pan W. K. zgłosił jedynie zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia [...], nr [...], nr [...] i nr [...] z dnia [...]. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] uznał za zasadny zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] i w zakresie tegoż tytułu umorzył postępowanie egzekucyjne oraz odmówił uznania za zasadny zarzut braku doręczenia zobowiązanemu upomnień w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], nr [...] i nr [...] z dnia [...]. Powyższe postanowienie utrzymane zostało w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej [...] nr [...] z dnia [...], zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I SA/Gd 361/06 oddalił skargę Pana W. K. na ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. W konsekwencji organy egzekucyjne trafnie uznały, iż wnoszenie zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o przesłanki nie podnoszone w określonym prawem terminie, czyni ten zarzut spóźnionym. Zarzuty przewidziane w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w tym zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, o którym mowa w art. 33 pkt 8 powołanej ustawy) przysługują zobowiązanemu w chwili wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Tym samym, nie było podstaw do uruchomienia trybu przewidzianego w art. 34 wyżej wymienionej ustawy i merytorycznego rozpatrzenia zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; tylko skutecznie wniesione zarzuty mogły uruchomić działanie organu egzekucyjnego. Z tych przyczyn na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę jako nieuzasadnioną oddalił. O kosztach pełnomocnika ustanowionego z urzędu, Sąd orzekł na mocy art. 250 p.p.s.a. Wysokość tego wynagrodzenia określono zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 i z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 212, poz. 2075).