I SA/Gd 825/21

Dnia 8 lipca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2021 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B.G. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 marca 2021 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 czerwca 2021 r. B.G. została wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem jej odrzucenia, poprzez podanie numeru PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numeru PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Przesyłka zawierająca wezwanie została doręczona w dniu 18 czerwca 2021 r. Pismem z dnia 28 czerwca 2021 r., nadanym przesyłką poleconą w dniu 30 czerwca 2021 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Uzasadniając wniosek strona podała, że przekroczenie terminu do uzupełnienia braku wiąże się z jej stanem zdrowia i jest przez nią niezawinione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Rozpatrując wniosek strony o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdził istnienia takich okoliczności, które przemawiałyby za jego uwzględnieniem. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej w skrócie zwana p.p.s.a., czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią zaś, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są więc: • zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, • uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, • dokonanie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Wskazać należy, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.gov.pl). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997 r., sygn. akt SA/Sz 630/96). W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie strona nie uprawdopodobniła okoliczności, które miałyby przemawiać za stwierdzeniem, że uchybienie terminowi do uzupełnienie braku formalnego skargi miało charakter niezawiniony. Należy mieć na uwadze, że wnioskująca o przywrócenie terminu powinna wykazać, że mimo dołożenia szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana, nie było możliwe przezwyciężenie przeszkody powstałej w dochowaniu terminu nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 22 listopada 2013 r., II FZ 989/13). Chodzi więc nie tylko o uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w postaci istnienia złego stanu zdrowia, lecz także wykazanie, że choroba stanowiła niemożliwą do przezwyciężenia przyczynę niedochowania terminu. Oznacza to, że konieczne jest w takim przypadku wykazanie przez wnioskodawczynię, że jej stan zdrowia był takiego rodzaju, iż nie pozwalał na osobiste wykonanie czynności (por. postanowienie NSA z 28 sierpnia 2019 r. . II OZ 645/19). W ocenie Sądu takich wniosków nie można wywieść z przywołanej we wniosku lakonicznej argumentacji strony. Strona, poza ogólnikowym powołaniem się na stan zdrowia nie wykazała, aby na danym etapie postępowania był on tego rodzaju, że uniemożliwiał stronie podejmowanie czynności procesowych. Nie każda choroba jest bowiem przeszkodą do dokonania określonej czynności procesowej. Dlatego powołanie się przed Sądem na okoliczność stanu zdrowia wymaga wykazania, że był on tego rodzaju, że uniemożliwił działanie stronie. W tym celu konieczne jest uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia na niemożność działania tj., że skarżąca z uwagi na stan zdrowia nie była w stanie dochować terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Tymczasem, poza złożeniem stosownego wniosku strona nie przedstawiła Sądowi żadnych dowodów, które mogłyby choćby uprawdopodobnić istnienie sytuacji zdrowotnej uniemożliwiającej stronie prawidłowe funkcjonowanie. Brak takich danych nie pozwala zatem przyjąć, że strona wykazała brak swojej winy w niedochowaniu terminu do dokonania czynności postępowania. W związku z tym Sąd uznał, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności uzasadniających przywrócenie uchybionego terminu i w konsekwencji, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.