I SA/Gd 837/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący NSA Elżbieta Rischka Sędziowie WSA Tomasz Kolanowski NSA Zbigniew Romała /spr./ Protokolant Marzena Cybulska po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. N. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 19 marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 706 (siedemset sześć 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Gd 837/02 U z a s a d n i e n i e Pierwszy Urząd Skarbowy decyzją z dnia 7 grudnia 2001 r. określił skarżącemu S. N. zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. oraz odsetki za zwłokę. Pierwszy Urząd Skarbowy stwierdził, że w 1998 r. S.N.: 1) uzyskał przychody z tytułu najmu lokali w G. przy ul. [...] oraz przy ul. [...], przy czym rzeczywista wielkość przychodu, ustalona na podstawie przedłożonej dokumentacji wyniosła [...] zł, 2) ogólna, wymieniona w złożonej 4 lipca 2000 r. korekcie zeznania PIT-32 kwota kosztów uzyskania przychodów [...] zł zawiera wydatki na łączną kwotę [...] zł, o które niesłusznie pomniejszono podstawę podlegającą opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Na ww. kwotę [...] zł składają się wydatki dotyczące zakupu drzwi przesuwanych w firmie "A" S.A. według rachunku uproszczonego nr [...]z 03.07.1998 r. na kwotę [...] zł oraz paneli podłogowych z materiałami izolacyjnymi w firmie ,,B" s.c. w G., według rachunku uproszczonego nr [...] z 25.04.1998 r. – [...] zł. Wydatki dokumentowane ww. rachunkami nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodu z najmu lokali przy ul. [...] m [...] oraz ul. [...], gdyż zostały wystawione na inny adres – P., ul. [...], a ponadto jeden z tych rachunków – z dnia 25 kwietnia 1998 r. na kwotę [...] zł – wystawiony został na innego odbiorcę, tj. Pana S. M. S.N. złożył odwołanie od powyższej decyzji, albowiem organ pierwszej instancji, nie wskazując podstawy prawnej swego rozstrzygnięcia, powołał się jedynie na drugorzędne okoliczności natury formalnej, tj. błędy w wystawionych rachunkach związane z oznaczeniem nabywcy. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że powołane wyżej rachunki wystawione zostały na adres zamieszkiwania jego ojca w P., ul. [...], z którym podatnik w 1998 r. zamieszkiwał. Natomiast drobna pomyłka w pisowni nazwiska podatnika "M." zamiast "N." nie uniemożliwiała jego prawidłowej identyfikacji. Odwołujący podnosi również wątpliwość, czy normy podatkowe związane z zasadami dokumentowania ponoszonych wydatków odnoszą się do osób fizycznych uzyskujących przychody z "okazjonalnego" najmu. Decyzją z dnia 19 marca 2002 r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) wynika, że dla pomniejszenia dochodu o wydatki zaliczane do kosztów uzyskania przychodów, podatnik musi wykazać odpowiednimi dokumentami, że wydatki te pozostawały w związku przyczynowo-skutkowym z osiągniętymi przychodami z najmu. Izba uznała, że można uznać za pomyłkę wystawcy przytoczenie na jednym z rachunków nazwiska "M." zamiast "N.". Nie do zaakceptowania jest jednak wystawienie rachunków na adres: P., ul. [...]. Udokumentowanie zakupów dokumentami wystawionymi na adres ojca skarżącego nie spełniało warunku powiązania wydatków ze źródłem przychodu jakim był najem lokali w G. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego o uchylenie decyzji organów obydwóch instancji. W skardze powtórzył argumentację dotyczącą oparcia decyzji o drugorzędne okoliczności natury formalnej, o wydaniu decyzji bez wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Ponadto organ pierwszej instancji nie kwestionował braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesionymi wydatkami, a uzyskaniem przychodu, a sprawa ta została podniesiona dopiero w decyzji organu drugiej instancji. Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi. Wbrew zarzutowi skarżącego, zarówno Pierwszy Urząd Skarbowy, jak i Izba Skarbowa w wydanych decyzjach uzasadniły swoje stanowisko w kwestii braku podstaw do uznania za koszt uzyskania przychodów powyższych wydatków. Pierwszy Urząd Skarbowy na stronie 4-tej decyzji z dnia 7 grudnia 2001 r. Nr [...] powołał się na treść przepisu art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowiącego, iż " kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23". Jednocześnie Pierwszy Urząd Skarbowy zaznaczył, że użyty w tym przepisie zwrot "w celu osiągnięcia przychodów" oznacza, że nie wszystkie ponoszone wydatki stanowią koszt uzyskania przychodu, gdyż pomiędzy ich poniesieniem a uzyskaniem przychodu musi istnieć ścisły związek. O nie uznaniu kwoty [...] zł za koszt uzyskania przychodów zadecydowało bowiem wystawienie obu rachunków z dnia 25 kwietnia 1998 r. i 3 lipca 1998 r. na adres: P., ul. [...], podczas gdy przedmiotem najmu były lokale w G. przy ul. [...] m 6 i ul. [...]. Taki sposób udokumentowania wydatków nie mógł być, zdaniem Izby Skarbowej, potraktowany jako pomyłka natury formalnej i nie pozwalał na uznanie, iż poniesione one zostały w związku z uzyskaniem przychodu z najmu, a nie stanowiły wydatków mieszkaniowych ojca skarżącego. Ponoszone w tym czasie inne wydatki dokumentowane były prawidłowo, np. rachunek uproszczony nr [...] z dnia 6 kwietnia 1998 r. na zakup materiałów budowlanych na kwotę [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Postępowanie w niniejszej sprawie nie spełniało standardu określonego w art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) a rozwiniętego szczególnie w art. 187 Ordynacji podatkowej. Zasada prawdy obiektywnej wymaga od organu prowadzącego postępowanie spełnienia obowiązku podjęcia z urzędu wszelkich działań, które doprowadzą do dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych. W niniejszym przypadku organy podatkowe stwierdzając brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy wydatkiem poniesionym przez skarżącego na zakup drzwi i paneli podłogowych a przychodem z tytułu najmu mieszkań, nie przeprowadziły jakiegokolwiek postępowania w celu wyjaśnienia okoliczności związanych z nabyciem i montażem ww. elementów. Dla Izba Skarbowa jedyną wystarczającą dla rozstrzygnięcia sprawy okolicznością było podanie na rachunkach dokumentujących zakup adresu ojca podatnika, a nie adresu mieszkań dla remontu których dokonano kwestionowanych zakupów. Takie stanowisko jest nieuprawnione. Zgodnie z § 51 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 154, poz. 797 ze zm.) rachunek uproszczony powinien zawierać co najmniej m.in. imiona i nazwiska sprzedawcy i nabywcy oraz ich adresy. Niedopuszczalne byłoby – jak chcą organy podatkowe – aby podatnik jako swój adres podawał za każdym razem adresy lokali w których nie przebywa, ani nie jest w nich zameldowany. W okolicznościach sprawy ustalenie, czy drzwi przesuwane i panele zostały zamontowane w lokalu ojca skarżącego, czy też w mieszkaniach będących przedmiotem najmu nie nasuwała żadnych trudności. Wystarczyło przeprowadzić dowód z oględzin (art. 198 Ordynacji podatkowej). Mając powyższe na względzie należało orzec jak w sentencji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 152 i art. 209 w zw. z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). AR