I SA/Gd 839/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 6 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 6 czerwca 2012 r. Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. M., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 14 marca 2012 r. wymierzającą karę pieniężną w wysokości 12 000,00 zł z tytułu urządzania gier na automacie HOT SPOT ADMIRAL nr [...], poza kasynem gry w Barze "B" w G. przy ul. [...] róg [...]. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: W dniu 26 marca 2010r. funkcjonariusze Urzędu Celnego przeprowadzili kontrolę przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, ustalając, że ww. automat w trakcie kontroli był włączony i gotowy do gry. Przeprowadzona gra testowa wykazała, że stawka za udział w jednej grze jest wyższa niż 0,50 zł, a więc nie spełnia warunku określonego w art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) dla automatu o niskich wygranych. Decyzją z dnia 28 listopada 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej udzielił "A" Sp. z o.o. – dalej jako "spółka", zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa pomorskiego. Z uwagi na nierozpoczęcie działalności we wszystkich punktach gier objętych zezwoleniem w ściśle wskazanym terminie, Dyrektor Izby Celnej cofnął spółce w całości zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Sporny automat do gier został zarejestrowany jako automat do gier o niskich wygranych. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami ustalonymi w wyniku kontroli, a także ustaleniami zawartymi w ekspertyzie biegłego sądowego, Naczelnik Urzędu Celnego, po przeprowadzeniu odrębnego postępowania, ostateczną decyzją z dnia 27 października 2011 r. cofnął rejestrację ww. automatu do gier. W dniu 26 marca 2010r. spółka nie posiadała koncesji na prowadzenie kasyna gry, ani zezwolenia na urządzanie gier na automatach w salonach gier lub na automatach o niskich wygranych, w rozumieniu art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. W związku tym, organ I instancji uznał, że przedmiotowy automat wyczerpuje definicję automatu do gier, z art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Po wszczęciu postępowania i dopuszczeniu jako dowód, ekspertyzy biegłego sądowego z dnia 15 stycznia 2011 r. z oględzin ww. automatu, sporządzonej w toku postępowania karnoskarbowego, organ I instancji orzekł o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej. W odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 14 marca 2012 r. spółka wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania, zarzucając naruszenie art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej "O.p." poprzez dowolne przyjęcie, iż w realiach rozpatrywanej sprawy gra na urządzeniu HOT SPOT ADMIRAL, o numerze seryjnym [...], stanowi grę na automacie, a nie grę na automacie o niskich wygranych. Uzasadniając utrzymanie w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej, Dyrektor Izby Celnej powołał przepisy art. 2 ust. 3 i 5, art. 6 ust. 1, art. 117 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1, art. 91 wskazując, że spółka w dniu kontroli nie posiadała stosownego zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w formie kasyna gry i w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, w rozumieniu art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, co potwierdzały dane z Komputerowego Rejestru Automatów do Gier. Kontrolujący stwierdzili, a ustalenia te znalazły potwierdzenie w ekspertyzie biegłego sądowego, że w badanym automacie maksymalna stawka za udział w jednej grze jest wielokrotnie wyższa, niż dozwolona prawem stawka 0,50 zł (art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych). Również wartość jednorazowej wygranej wielokrotnie przewyższa określoną normę 60 zł. Ponadto bezsporny był komercyjny charakter urządzanych gier jak i ich losowość. Z ekspertyzy biegłego wynika, że badany automat nie spełnia wymogów technicznych dla automatów o niskich wygranych, podlegających przepisom ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych. Stwierdzono w niej, iż w badanym automacie maksymalna stawka za udział w jednej grze wynosi 10 zł, co jest wartością wielokrotnie wyższą od 0,50 zł., zaś jednorazowa wygrana jest wyższa od 60 zł. Może ona osiągnąć maksymalnie kwotę kilku tysięcy złotych. W ocenie organu odwoławczego, w związku z ustaleniem, że automat, na którym w dniu 26 marca 2010r. urządzano gry we wskazanej lokalizacji, nie jest automatem do gier o niskich wygranych, organ I instancji zasadnie stwierdził, że spółka urządzała gry na automatach poza kasynem gry, bez wymaganej koncesji oraz bez wymaganego zezwolenia na urządzanie gier na automatach w salonie gier, w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 5 ustawy o grach hazardowych. Wprawdzie w dniu kontroli automat posiadał aktualne poświadczenie rejestracji z dnia 22 kwietnia 2008r. nr [...], jednakże zezwolenie udzielone spółce na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa pomorskiego, z uwagi na nierozpoczęcie przez spółkę działalności we wszystkich punktach gier objętych zezwoleniem w ściśle wskazanym terminie, decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia 9 grudnia 2009 r. zostało cofnięte. Ponadto, w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, Naczelnik Urzędu Celnego, ostateczną decyzją z dnia 27 października 2011 r., cofnął rejestrację ww. automatu do gier. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie, gdyż kwestia urządzenia do gier - automatu do gier Hot Spot Admiral nr seryjny [...], jako niespełniąjącego warunków do uznania za automat o niskich wygranych, została udowodniona przez Naczelnika Urzędu Celnego. Natomiast ustalenia ekspertyzy biegłego potwierdziły, iż spółka umożliwiała we wskazanej lokalizacji prowadzenie gier z naruszeniem przepisów ustawy o grach hazardowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, spółka wniosła o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia 6 czerwca 2012 r., zarzucając jej naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 O.p., poprzez odstąpienie od zawieszenia postępowania do czasu uzyskania rozstrzygnięcia Ministra Finansów, o którym mowa w art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych. Powołując się na pogląd wyrażony w orzecznictwie, skarżąca podniosła, że skoro przesłanką nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych jest urządzanie gry na automatach poza kasynem gry, a wiążącej kwalifikacji, czy gra posiadająca cechy wymienione w art. 2 ust. 3 ustawy dokonuje w drodze decyzji minister właściwy do spraw finansów publicznych, to nałożenie kary pieniężnej przez właściwy organ powinno być poprzedzone uzyskaniem rozstrzygnięcia Ministra Finansów, co do oceny danej gry w świetle przepisów o grach hazardowych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), określanej dalej jako "p.p.s.a.", Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w kwocie 12.000 zł był art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.), zwanej dalej "u.g.h". Zgodnie z tym przepisem, karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. W tym wypadku wysokość kary pieniężnej wynosi 12.000 zł od każdego automatu. W myśl art. 2 ust. 3 u.g.h., grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Natomiast, stosownie do art. 2 ust. 5 u.g.h., grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry (art. 6 ust. 1 u.g.h.), przy czym urządzanie takich gier dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry (art. 14 ust. 1 u.g.h.). Przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł (art. 129 ust. 3 u.g.h.). Zgodnie z treścią art. 141 u.g.h. w odniesieniu do organizowania zgodnie z art. 129-140: gier na automatach w salonach gier na automatach (pkt 1), gier na automatach o niskich wygranych w punktach gier na automatach o niskich wygranych (pkt.2) - nie stosuje się art. 89 ust. 1 pkt 2. Istotę sporu stanowiła zatem kwestia czy prawidłowe były ustalenia faktyczne organów celnych w przedmiocie uznania, że skarżąca spółka w dniu kontroli dopuściła się czynu polegającego na urządzeniu gry na automatach poza kasynem gry. Nie ulega przy tym najmniejszej wątpliwości, że ocena czy urządzenie HOT SPOT ADMIRAL nr [...] spełniało wymogi techniczne dla automatów o niskich wygranych w rozumieniu art. 129 ust. 3 u.g.h. ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia podejmowanego na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Organy orzekające w niniejszej sprawie oparły się przede wszystkim na ustaleniach kontroli przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, przeprowadzonej w dniu 26 marca 2010r. oraz sporządzonej w dniu 15 stycznia 2011 r. ekspertyzie biegłego sądowego z zakresu informatyki przy Sądzie Okręgowym, W. K.. We wnioskach końcowych tej opinii podkreślono, że badany automat nie spełnia wymogów technicznych dla automatów o niskich wygranych podlegających przepisom u.g.h., zgodnie z którymi, przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł. W odniesieniu do automatu HOT SPOT ADMIRAL nr [...] maksymalna stawka za udział w jednej grze wynosi 10 zł, co jest wartością wielokrotnie wyższą od 0,50 zł, zaś jednorazowa wygrana jest wyższa od 60 zł. Może ona osiągnąć maksymalnie kwotę kilku tysięcy złotych. Ekspertyza ta została uznana przez organy administracji za kompletną i stanowiącą wiarygodne potwierdzenie naruszenia zasad przewidzianych w u.g.h. dla automatów o niskich wygranych, co w ocenie Sądu nie naruszało prawa. Zarzuty podnoszone przez spółkę w odwołaniu w zasadniczej mierze koncentrowały się na podważeniu zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, natomiast w skardze podniesiono, iż organy bezprawnie odstąpiły od zawieszenia postępowania do czasu uzyskania rozstrzygnięcia Ministra Finansów, o którym mowa w art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych. Odnosząc się do tych zarzutów, w pierwszej kolejności zauważyć należy, że jak wynika z uzasadnienia decyzji organów orzekających w niniejszej sprawie, kwestia zgodności z prawem cofnięcia rejestracji automatu HOT SPOT ADMIRAL nr [...], została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 27 października 2010 r., wydaną na podstawie § 10 ust. 4 pkt 2 lit. b i § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz.U. Nr 102, poz. 946 ze zm.). Z tej przyczyny rozpatrywanie zarzutów, co do prawidłowości cofnięcia rejestracji ww. automatu nie mogło być przedmiotem rozważań w postępowaniu dotyczącym wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Natomiast fakt, iż decyzja w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu została wydana dopiero w 2011 r. był konsekwencją nieprawidłowości ustalonych podczas kontroli przestrzegania przez skarżącą przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, przeprowadzonej w dniu 26 marca 2010 r. przez. funkcjonariuszy Urzędu Celnego. Ze sformułowanej w art. 122 O.p. zasady prawdy obiektywnej wynika, że obowiązkiem organu podatkowego jest ustalenie stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym, a jeśli okaże się to niemożliwe – ustaleń zbliżonych do stanu rzeczywistego. Dążąc do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy organy podatkowe powinny w pierwszej kolejności ustalić, jakie fakty są istotne z punktu widzenia przepisów prawa materialnego, mogących mieć w sprawie zastosowanie. W dalszej kolejności rzeczą organów jest rozważenie, jakie dowody będą pomocne w ustaleniu wspomnianych faktów. Kolejny etap, to przeprowadzenie tych dowodów z urzędu oraz innych dowodów wnioskowanych przez stronę. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu nie można uznać, że organy podatkowe nie podjęły niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Uznać także należy, że prawidłowo i zgodnie z normami wynikającymi z art. 187 i 191 O.p. organy zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, zaś przeprowadzonej ocenie tego materiału nie sposób zarzucić dowolności. Nie ma również racji skarżąca, iż w przedmiotowej sprawie zachodziła przesłanka do obligatoryjnego zawieszenia postępowania z uwagi na konieczność uzyskania rozstrzygnięcia Ministra Finansów w trybie art. 2 ust. 6 u.g.h., co do oceny danej gry w świetle przepisów o grach hazardowych. Przepis art. 201 § 1 pkt 2 O.p. stanowi, że organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W wyroku z dnia 16 kwietnia 2010 r. sygn. akt I FSK 536/09, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, m.in. że zagadnienie wstępne (prejudycjalne) dotyczy z reguły sytuacji, gdy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnienia materialnoprawnego, które należy do kompetencji innego organu administracyjnego lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone. Innymi słowy z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej (...). Jeżeli zatem "zagadnienie wstępne" wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, wówczas nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego. Mogą wiązać się z nim określone skutki procesowe, ale powstanie takiego "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2003 r., sygn. akt I SA/Łd 970/03, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zagadnienie wstępne wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy. Zależności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i rozpatrzenia sprawy nie można zatem utożsamiać z wymogiem ukierunkowania tej ostatniej na określoną treść decyzji administracyjnej. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego "zależeć" powinno rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. Zagadnieniem wstępnym jest sytuacja, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (w oderwaniu od sprawy na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 września 2009 r., sygn. akt III SA/GI 798/09, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W myśl art. 2 ust. 6 u.g.h., minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzyga, w drodze decyzji, czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w ust. 1-5 są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy. Jak podkreśla się w orzecznictwie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1962/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w świetle art. 2 ust. 6 u.g.h., Minister Finansów posiada uprawnienie do rozstrzygania wyłącznie charakteru przedsięwzięć w przepisie tym wymienionych, a więc uprawnienie to nie obejmuje rozstrzygnięcia charakteru gier na automatach o niskich wygranych. Tymczasem w realiach niniejszej sprawy, istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia podejmowanego na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. miała kwestia oceny, czy kwestionowane urządzenie spełniało wymogi techniczne dla automatów o niskich wygranych w rozumieniu art. 129 ust. 3 u.g.h. W ocenie Sądu, dokonywanie ustaleń w tym zakresie nie należy do właściwości Ministra Finansów. Z tych względów zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy art. 201 § 1 pkt 2 O.p. należało ocenić jako bezzasadny. Reasumując, organy orzekające w niniejszej sprawie przeprowadziły postępowanie w zakresie wystarczającym dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia, zaś zebrany materiał dowodowy poddały rzetelnej analizie i ocenie, wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski. Skoro bowiem automat HOT SPOT ADMIRAL nr [...], na którym w dniu 26 marca 2010 r. urządzano gry w Barze "B" w G. przy ul. [...] róg [...], nie jest automatem do gier o niskich wygranych w rozumieniu art. 129 ust. 3 u.g.h., orzekające w sprawie organy – po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania dowodowego – zasadnie przyjęły, że spółka urządzała gry na automatach poza kasynem gry, bez wymaganej koncesji oraz bez wymaganego zezwolenia na urządzanie gier na automatach w salonie gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. i prawidłowo wymierzyły spółce karę pieniężną na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.